Người Sài Gòn giờ không thấy xài mấy tiếng lóng này nữa

Nhịp sống -

Tiếng lóng là ngôn ngữ “phi chuẩn mực”, thường bị chê là cách nói không đàng hoàng, lộn xộn, khó nghe và khó hiểu.

Saigon (2)

Những chiếc xe cyclo máy một thời là phương tiện phổ biến ở Sài Gòn giờ đã biến mất - Ảnh: LIFE.

Con cái mà nói tiếng lóng là bị cha mẹ la rầy, nhân viên mà văng những từ lóng khó hiểu là sếp không ưa, đi đến nhà người yêu mà nói tiếng lóng là bị mất điểm trong mắt ông bà nhạc tương lai. 

Tuy vậy, người ta vẫn thích nói từ lóng, trước hết để tránh đề cập đến những chuyện không tiện nói huỵch toẹt, hai là để người thứ ba không chú ý, để câu chuyện đỡ nghiêm trọng, để cho vui, vân vân.

Thời nào có tiếng lóng của thời đó. Cách nay hơn nửa thế kỷ, Sài Gòn thêm nhiều người từ miền Bắc vào sống chung. Rồi lai rai người khắp các nơi, từ các tỉnh miền Trung cho đến Tây Nam bộ đến chia sẻ cái nắng cái gió Sài Gòn. Người đông, vốn từ ngữ trao đổi với nhau ngày càng phong phú.

Cuộc sống thay đổi với thời gian, nhiều từ lóng lúc đó thịnh hành, bây giờ hầu như không nghe ai nói nữa. Giới trẻ hôm nay nếu nghe lại có lẽ không biết nói gì.

Saigon (3)

Những bác tài xế cyclo máy Sài Gòn xưa trên đường phố Sài gòn trước 1975 - Ảnh tư liệu.

Xin tạm nêu ra vài từ:

Dầu cù là: bản thân dầu cù là không thể là tiếng lóng, nhưng ở đây có nghĩa là “Đảng Cần Lao”. Từ này xuất hiện cuối thập niên 1950, đầu 1960. Đó là khoảng thời gian cầm quyền ở miền Nam của chánh quyền Ngô Đình Diệm. Giới viên chức thường hỏi nhau: “Ê, ông có bôi dầu cù là không?”, là có ý hỏi: “Ông có chân trong đảng Cần Lao không?”. Có “bôi dầu cù là” thì thế nào cũng được nâng đỡ về mọi mặt vì Đảng đó do chính quyền Diệm - Nhu lập ra.

Saigon (1)

Dầu cù là vốn là loại dầu xức rất quen thuộc với đa số người Sài Gòn thập niên 1950, 1960 - Ảnh tư liệu

Tây hạ thành: mỉa mai những cái gì cổ lổ, cũ kỹ quá xá. Chẳng hạn như có người mặc cái áo cũ mèm, người ta bảo: “Cái áo đó có từ hồi Tây hạ thành”, tức là có từ cả trăm năm, từ khi người Pháp đánh thành Hà Nội. Không chỉ nói về những món đồ, từ này còn nói về khái niệm phi vật thể, kiểu như ông nào đọc diễn văn dùng nhiều từ cổ quá lủng củng và có khi biền ngẫu thì bị gọi là dùng ngôn ngữ “Tây hạ thành”. Từ này na ná như từ hiện nay cũng còn một số người xài: thời Bảo Đại ở truồng. 

Con cháu nhà Hán: Trong cuốn “Hán Sở tranh hùng” có chuyện vua Hán Cao Tổ vốn họ Lưu, sau này phá tan được nhà Tần lên làm vua lập nên nhà Hán. Vì vua nhà Hán họ Lưu nên người ta dùng chữ “con cháu nhà Hán”  để chỉ những người có tánh “lưu …manh” khó chơi.

Phỗng: Khi đánh bài tổ tôm, khi ta đánh ra hai quân bài giống nhau, người khác đánh ra một quân giống hệt, ta có quyền “phỗng”. Đáng lẽ quân bài đó người ngồi mé trên ta có thể ăn để ghép vào cỗ bài của họ nhưng ta có đôi sẵn trong tay, ta có quyền kéo quân bài đó về phía mình, đó là ”phỗng”. Người ở mé trên mình bị nâng mất quân bài đáng lẽ mình được, tức là bị phỗng tay trên. Từ này người gốc Bắc nói nhiều hơn.

Khổng tử viết: Thập niên 1950, 1960 cả nước mới thoát ra khỏi chế độ phong kiến chỉ năm mười năm, nền nho học đã tàn lụi trước đó xa hơn chút nhưng vẫn còn kha khá những người theo nho học, nệ cổ.  

Có anh đạo đức dù không tới nơi nhưng lúc nào cũng làm ra vẻ nhà nho đạo mạo nghiêm cẩn. “Khổng tử viết” tức là “Đức Khổng tử có nói”, trong các sách Tứ thư, ngũ kinh, các danh sĩ Trung Hoa xưa mỗi khi muốn dạy ai thường lấy câu này ra để dựa cho chắc ăn.

Thế là khi dân Sài Gòn ngán các anh hủ nho nói trên khi họ muốn lên lớp ai thì gọi là “Khổng tử viết”, muốn chỉ cho thấy rằng anh đọc sách nho học như con vẹt, chẳng thèm suy nghĩ gì.

Hia: Có nghĩa là cắt xén. Ai có tóc dài, râu dài thì bị nhắc phải …hia bớt đi, phải cắt ngắn đi. Hia còn có nghĩa là ném, vứt, lại có nghĩa là khuân vác. Ví dụ như: “túm cổ, hia ra ngoài!”, hay “hia vài bao vô đây!”. Không ai biết tại sao có từ này, nhưng giới lính tráng miền Nam trước đây dùng nhiều.

Nghe lại những từ lóng dưới đây, có thể hình dung những ngữ cảnh cụ thể mà bây giờ những người trẻ không thể hình dung ra được.

Saigon (4)

Cũng như tiếng lóng, bây giờ ít người trẻ hôm nay biết “mía ghim” và xe Velo Solex rất phổ biến trên đường phố Sài Gòn xưa - Ảnh tư liệu.

Còn bạn, bạn còn biết những tiếng lóng nào một thời làm mưa làm gió đất Sài Gòn mà giờ “tuyệt chủng” hoặc hầu như rất hiếm người xài? Và tiếng lóng này ám chỉ gì; xài trong những trường hợp nào?

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
cong-chua-ly-nha-ky,fan-ly-nha-ky,ly-nha-ky

Lý Nhã Kỳ đẹp rạng rỡ, liên tục thân thiện với người hâm mộ

Hậu trường -
Lý Nhã Kỳ thu hút sự chú ý của mọi người với vẻ đẹp sang trọng khi lên trao giải Áo đỏ chung cuộc giải đua xe đạp Cúp truyền hình TP.HCM lần thứ 29.
mau-thuan-voi-khach-hang,nguoi-noi-tieng,san-bay-tan-son-nhat,taxi-vinasun

Người mẫu trẻ tố cáo tài xế taxi Vinasun có thái độ với mình vì gọi chuyến đi quá ngắn

Tin nóng -
Mới đây, một khách hàng nữ đã đăng tải đoạn clip tố cáo thái độ cư xử thiếu lịch sự của tài xế taxi và điều hành trạm đón khách chỉ vì cô này gọi taxi để đi một chặng đường quá ngắn.
hoan-canh-eo-le,nguoi-me-muon-6-con-an-mot-bua-no-roi-chet-bang-thuoc-doc,phu-tho

Bữa cơm có thịt đầu tiên của mẹ con muốn ăn một bữa no rồi cùng chết bằng thuốc độc

Nhịp sống -
Bữa cơm dù đã có thịt, thậm chí sau khi ăn cơm xong còn có hoa quả tráng miệng nhưng đó chưa phải là tất cả với bà Lực, vì nỗi lòng người mẹ vẫn còn nhiều nỗi lo canh cánh.
du-bao-thoi-tiet,nang-nong,nhiet-do-tang

Dự báo thời tiết hôm nay (1.5): Cả nước tăng nhiệt, có nơi trên 39 độ C

Nhịp sống -
Theo Dự báo thời tiết hôm nay (1.5) của Trung tâm Khí tượng Thủy văn trung ương, thời tiết cả nước trong ngày thứ ba của kỳ nghỉ lễ tiếp tục nắng nóng trên diện rộng trên hầu khắp cả nước, có nơi trên 39 độ C.
duong-mich,hoac-kien-hoa,tri-mang-dem-nguoc

Nhất định phải xem Reset - bộ phim ‘siêu đỉnh’ đưa Dương Mịch lên ngôi Ảnh hậu tại LHP quốc tế Houston

Phim ảnh -
Reset chính là bộ phim đã đưa Dương Mịch lên ngôi Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất - Best Actress Remi Award - thuộc Giải thưởng lớn Remi cao quý nhất của Liên hoan phim quốc tế Houston (Mỹ) lần thứ 50.
30-4-1-5,dia-diem-check-in,nghi-le-30-04,nha-tho-lon-ha-noi,u23
30/4-1/5

#team_đi_chơi: Nghỉ lễ ở Hà Nội đi những nơi này để có những tấm hình check in đầy nghệ thuật!

Điểm đến -
Vừa có cảm giác bình yên, thoải mái vừa tạo cho mình những bức ảnh "so deep", các tay "sống ảo" bơi hết vào đây!
bac-si,canh-sat,cuu-hoa,nha-bao,nhu-ng-nghe-khong-co-nga-y-nghi-

Bạn được nghỉ lễ, còn họ thì không!

Nhịp sống -
Trong khi đa số mọi người được hưởng kì nghỉ lễ thì vẫn có đâu đó những con người thầm lặng cống hiến, làm việc miệt mài dù cho đó là lễ, Tết hay Quốc tế lao động.
dong-nhi,hari-won,hit-vpop,only-c,son-tung-m-tp

Vpop tháng 4/2017: 1 bản ballad của OnlyC đã đủ để áp đảo dàn hit EDM!

Âm nhạc -
Theo bạn, "Yêu là tha thu" có xứng đáng là single dẫn đầu BXH Vpop tháng 4 không hay một cái tên nào khác sẽ chiếm được "ngôi vị" này?
nha-sao-viet,viet-my,viet-my-khoe-nha

Giấu bố mẹ chuyện ra riêng, Việt My tích góp mua nhà gần 4 tỷ đồng

Hậu trường -
Ca sĩ Việt My cho biết vì là con một trong gia đình nên bố mẹ cô không bao giờ cho phép ra ở riêng.

Thị trường sneaker vào Hè: Cuộc chơi đa sắc của những ‘gã khổng lồ’

Hot - trend -
Mới bước qua tháng 5 nhưng việc tích góp tiền để chọn một trong hàng tá bản phối giày đủ màu, đủ kiểu đã khiến các tay chơi vô cùng "đau đầu".
TIN LIÊN QUAN

Giờ G đã điểm, đập hộp cận cảnh xem ‘dung nhan’ cô nàng ‘Bạch Tuyết’ mang tên Cream White!

Tại "con đường tơ lụa" quen thuộc - số 2 Hải Triều, điều gì đã xảy ra hôm nay?
hlv-le-quyen,than-tuong-bolero-2017,y-linh-bolero
Thần tượng Bolero 2017

Thần tượng Bolero 2017: Ý Linh - Mai Hường ‘một chín một mười’ bất phân thắng bại

TV Show -
Cùng đối đầu trong một tiết mục, Ý Linh và Mai Hường là hai nữ thí sinh đội HLV Lệ Quyên được khán giả trông đợi để thưởng thức 2 giọng ca ngọt ngào này.
dao-tin,giong-hat-viet-2017,hoc-tro-dong-nhi,the-voice-2017,toc-tien
The Voice 2017

The Voice 2017 - Vòng loại trực tiếp: Giáng My cùng ‘soái ca’ Đào Tín dừng chân trong tiếc nuối

TV Show -
Đêm thi mở màn của Vòng loại trực tiếp Giọng hát Việt 2017 đã khép lại với những giây phút ngậm ngùi, luyến tiếc khi Đào Tín và Giáng My phải dừng chân.
celine-farach,celine-farach-den-viet-nam,le-hoi-am-nhac-bai-bien

Celine Farach thả rông ngực, ‘cháy’ cùng hàng nghìn khán giả trẻ Vũng Tàu

Âm nhạc -
Nữ ca sĩ đã đốt cháy sân khấu rộng lớn tại bãi biển Vũng Tàu.
giong-hat-viet-2017,hien-ho,miu-le,team-toc-tien,the-voice-2017
The Voice 2017

Hiền Hồ hóa công chúa Cinderella, hát nhạc phim ‘Em là bà nội của anh’ kết thúc trọn vẹn đêm loại trực tiếp

TV Show -
Cô đã có màn kết show khi thể hiện ca khúc Mình yêu từ bao giờ - nhạc phim Em là bà nội của anh vô cùng thuyết phục.
giong-hat-viet-2017,han-sara,team-dong-nhi,the-voice-2017
The Voice 2017

Han Sara ‘đốt cháy’ sân khấu vòng Loại trực tiếp với hit ‘Side to Side’ của Ariana Grande

TV Show -
Sau khi thể hiện tiếng Hàn và tiếng Việt ở những vòng thi trước, Han Sara "đốt nóng" vòng Loại trực tiếp bằng ca khúc tiếng Anh mang tên Side to Side - bản hit của Ariana Grande.
dot-xe,mau-thuan-cong-an,phuong-tran-phu

Nam thanh niên đốt xe máy trước cửa công an phường vì không xin được lỗi vi phạm

Tin nóng -
Bị lực lượng CSGT Công an thành phố Bắc Giang lập biên bản vì lỗi không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông, một người đàn ông đã châm lửa đốt xe máy.
giai-cuu-lon,nguoi-dan,nong-dan-khoc-rong,thit-lon-xuong-gia

Người dân khắp nơi ‘khoe’ ảnh giải cứu lợn giúp người nông dân

Thị trường -
Dịp nghỉ lễ này, người dân khắp nơi tổ chức liên hoan, gặp gỡ gia đình - bạn bè đã lựa chọn phương án tự mổ lợn, chế biến hàng chục món ăn với mục đích "giải cứu lợn giúp người nông dân".

Hà Nội: Lời khai quanh co của kẻ trộm xe Range Rover biển siêu đẹp

Tin nóng -
Theo cơ quan công an, lúc đầu bị bắt giữ, Nguyễn Duy Linh khai do thấy chiếc xe Range Rover đẹp quá nên đã ra tay trộm cắp. Bị cảnh sát đấu tranh khai thác, Linh lại khai mình gây án do nợ nần tiền bạc.
TIN LIÊN QUAN

Range Rover gây tai nạn liên hoàn: Thủ phạm nghi có biểu hiện ngáo đá

Chiếc Range Rover trắng đâm vào hàng loạt xe máy trước khi bị kẹt ở ngõ 106 Hoàng Quốc Việt (Cầu Giấy, Hà Nội). Theo thông tin ban đầu không có trường hợp nào thương vong.