Người Sài Gòn giờ không thấy xài mấy tiếng lóng này nữa

Xã hội -

Tiếng lóng là ngôn ngữ “phi chuẩn mực”, thường bị chê là cách nói không đàng hoàng, lộn xộn, khó nghe và khó hiểu.

Saigon (2)

Những chiếc xe cyclo máy một thời là phương tiện phổ biến ở Sài Gòn giờ đã biến mất - Ảnh: LIFE.

Con cái mà nói tiếng lóng là bị cha mẹ la rầy, nhân viên mà văng những từ lóng khó hiểu là sếp không ưa, đi đến nhà người yêu mà nói tiếng lóng là bị mất điểm trong mắt ông bà nhạc tương lai. 

Tuy vậy, người ta vẫn thích nói từ lóng, trước hết để tránh đề cập đến những chuyện không tiện nói huỵch toẹt, hai là để người thứ ba không chú ý, để câu chuyện đỡ nghiêm trọng, để cho vui, vân vân.

Thời nào có tiếng lóng của thời đó. Cách nay hơn nửa thế kỷ, Sài Gòn thêm nhiều người từ miền Bắc vào sống chung. Rồi lai rai người khắp các nơi, từ các tỉnh miền Trung cho đến Tây Nam bộ đến chia sẻ cái nắng cái gió Sài Gòn. Người đông, vốn từ ngữ trao đổi với nhau ngày càng phong phú.

Cuộc sống thay đổi với thời gian, nhiều từ lóng lúc đó thịnh hành, bây giờ hầu như không nghe ai nói nữa. Giới trẻ hôm nay nếu nghe lại có lẽ không biết nói gì.

Saigon (3)

Những bác tài xế cyclo máy Sài Gòn xưa trên đường phố Sài gòn trước 1975 - Ảnh tư liệu.

Xin tạm nêu ra vài từ:

Dầu cù là: bản thân dầu cù là không thể là tiếng lóng, nhưng ở đây có nghĩa là “Đảng Cần Lao”. Từ này xuất hiện cuối thập niên 1950, đầu 1960. Đó là khoảng thời gian cầm quyền ở miền Nam của chánh quyền Ngô Đình Diệm. Giới viên chức thường hỏi nhau: “Ê, ông có bôi dầu cù là không?”, là có ý hỏi: “Ông có chân trong đảng Cần Lao không?”. Có “bôi dầu cù là” thì thế nào cũng được nâng đỡ về mọi mặt vì Đảng đó do chính quyền Diệm - Nhu lập ra.

Saigon (1)

Dầu cù là vốn là loại dầu xức rất quen thuộc với đa số người Sài Gòn thập niên 1950, 1960 - Ảnh tư liệu

Tây hạ thành: mỉa mai những cái gì cổ lổ, cũ kỹ quá xá. Chẳng hạn như có người mặc cái áo cũ mèm, người ta bảo: “Cái áo đó có từ hồi Tây hạ thành”, tức là có từ cả trăm năm, từ khi người Pháp đánh thành Hà Nội. Không chỉ nói về những món đồ, từ này còn nói về khái niệm phi vật thể, kiểu như ông nào đọc diễn văn dùng nhiều từ cổ quá lủng củng và có khi biền ngẫu thì bị gọi là dùng ngôn ngữ “Tây hạ thành”. Từ này na ná như từ hiện nay cũng còn một số người xài: thời Bảo Đại ở truồng. 

Con cháu nhà Hán: Trong cuốn “Hán Sở tranh hùng” có chuyện vua Hán Cao Tổ vốn họ Lưu, sau này phá tan được nhà Tần lên làm vua lập nên nhà Hán. Vì vua nhà Hán họ Lưu nên người ta dùng chữ “con cháu nhà Hán”  để chỉ những người có tánh “lưu …manh” khó chơi.

Phỗng: Khi đánh bài tổ tôm, khi ta đánh ra hai quân bài giống nhau, người khác đánh ra một quân giống hệt, ta có quyền “phỗng”. Đáng lẽ quân bài đó người ngồi mé trên ta có thể ăn để ghép vào cỗ bài của họ nhưng ta có đôi sẵn trong tay, ta có quyền kéo quân bài đó về phía mình, đó là ”phỗng”. Người ở mé trên mình bị nâng mất quân bài đáng lẽ mình được, tức là bị phỗng tay trên. Từ này người gốc Bắc nói nhiều hơn.

Khổng tử viết: Thập niên 1950, 1960 cả nước mới thoát ra khỏi chế độ phong kiến chỉ năm mười năm, nền nho học đã tàn lụi trước đó xa hơn chút nhưng vẫn còn kha khá những người theo nho học, nệ cổ.  

Có anh đạo đức dù không tới nơi nhưng lúc nào cũng làm ra vẻ nhà nho đạo mạo nghiêm cẩn. “Khổng tử viết” tức là “Đức Khổng tử có nói”, trong các sách Tứ thư, ngũ kinh, các danh sĩ Trung Hoa xưa mỗi khi muốn dạy ai thường lấy câu này ra để dựa cho chắc ăn.

Thế là khi dân Sài Gòn ngán các anh hủ nho nói trên khi họ muốn lên lớp ai thì gọi là “Khổng tử viết”, muốn chỉ cho thấy rằng anh đọc sách nho học như con vẹt, chẳng thèm suy nghĩ gì.

Hia: Có nghĩa là cắt xén. Ai có tóc dài, râu dài thì bị nhắc phải …hia bớt đi, phải cắt ngắn đi. Hia còn có nghĩa là ném, vứt, lại có nghĩa là khuân vác. Ví dụ như: “túm cổ, hia ra ngoài!”, hay “hia vài bao vô đây!”. Không ai biết tại sao có từ này, nhưng giới lính tráng miền Nam trước đây dùng nhiều.

Nghe lại những từ lóng dưới đây, có thể hình dung những ngữ cảnh cụ thể mà bây giờ những người trẻ không thể hình dung ra được.

Saigon (4)

Cũng như tiếng lóng, bây giờ ít người trẻ hôm nay biết “mía ghim” và xe Velo Solex rất phổ biến trên đường phố Sài Gòn xưa - Ảnh tư liệu.

Còn bạn, bạn còn biết những tiếng lóng nào một thời làm mưa làm gió đất Sài Gòn mà giờ “tuyệt chủng” hoặc hầu như rất hiếm người xài? Và tiếng lóng này ám chỉ gì; xài trong những trường hợp nào?

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
giong-hat-viet-nhi-2017,hoc-vien-the-voice-kids,the-voice-kids-2017,thuy-binh,vu-cat-tuong
The Voice Kids 2017

Học viện The Voice Kids: Thú vị bài học phát âm 3 miền cùng thầy trò Vũ Cát Tường - Thuỵ Bình

TV Show -
Liệu một giọng hát miền Nam ngọt ngào của Thuỵ Bình sẽ thể hiện dân ca miền Bắc như thế nào? Cũng theo dõi bài học lý thú từ HLV Vũ Cát Tường nhé!
bat-coc,danh-ghen,hot-nhat-tuan,thoa-ma-canh-sat-giao-thong,vo-su
hot nhất tuần

Hot nhất tuần: Con gái chủ resort 800 tỷ thóa mạ CSGT, liên tiếp nhiều vụ đánh oan người vì nghi bắt cóc

Tin nóng -
Người phụ nữ thoá mạ cảnh sát; xát muối ớt vào vùng kín của tình địch hay những vụ ẩu đả do hiểu lầm bắt cóc là những tin hot tuần qua thu hút hàng triệu lượt chia sẻ.
van-minh,xe-buyt,y-thuc-di-xe-buyt,y-thuc-noi-cong-cong

Trốn tiền vé và câu chuyện về sự thiếu văn hoá của cô nữ sinh đại học trên chuyến xe bus ở Sài Gòn

Tin nóng -
Số tiền mua vé xe bus rất nhỏ nhưng vì nó, cô gái trong câu chuyện này đã biến mình trở thành một người không có học thức, thiếu văn hoá nơi công cộng.
cung-le,nam-huynh-dao,vo-su-flores

Flores: ‘Nếu bị phóng điện thì tôi bái võ sư Kiệt làm sư phụ’

Tin nóng -
Chuẩn võ sư Pierre Francois Flores tuyên bố sẽ chấp nhận làm đồ đệ của chưởng môn Huỳnh Tuấn Kiệt, với điều kiện ông Kiệt có thể phóng điện.
duong-khac-linh,soobin-hoang-son,xin-dung-lang-im

Chưa đầy 1 ngày, bản ballad mới của Soobin chứng tỏ sức nóng khi cán mốc triệu view

Âm nhạc -
Với đà này, đây sẽ là hit tiếp bước thành công của "Phía sau một cô gái".
49-ngay-2,co-gai-den-tu-hom-qua,nang-men-chang-bong,ngo-kien-huy,sieu-nhan-x
Cô gái đến từ hôm qua

Từ ‘Nàng men chàng bóng’ đến ‘Cô gái đến từ hôm qua’, Ngô Kiến Huy có còn là nam chính ‘kém may mắn’?

Phim ảnh -
Những bộ phim Ngô Kiến Huy đóng vai phụ luôn gây sốt phòng vé, nhận được lời khen từ, giới chuyên môn lẫn công chúng. Tuy nhiên, ngược lại những bộ phim anh đóng vai chính, nội dung thường bị chê, doanh thu cũng rất thảm. Liệu "Cô gái đến từ hôm qua" có giúp anh thoát khỏi "cái dớp" này?
giong-hat-viet-nhi,quan-quan-thien-nhan,thien-nhan-giong-hat-viet-nhi-2014

Quán quân The Voice Kids Thiện Nhân: Tuổi 15 vẫn hồn nhiên như 3 năm trước

Hậu trường -
Thay vì tất bật chạy show, Thiện Nhân lại đang có cuộc sống bình yên đúng với lứa tuổi của mình!
team-lan-khue,the-face-viet-nam,tu-ha-o

Tú Hảo xứng đáng danh hiệu fashionista với phong cách nổi bật nhất dàn thí sinh The Face

Thời trang - Đẹp -
Những trang phục mà cô nàng mặc ngoài đời hầu hết đều vô cùng gần gũi với giới trẻ.

Đã tìm lại được chiếc xe đạp bị mất cắp của nữ phượt thủ nước ngoài đi xuyên Việt

Tin nóng -
Vừa qua, trên trang cá nhân của Rita đã đăng tải dòng trạng thái phấn khởi sau khi chiếc xe đạp bị mất cắp đã tìm lại được.
TIN LIÊN QUAN

Nữ phượt thủ Châu Âu trong hành trình vòng quanh thế giới bị mất cả điện thoại lẫn xe đạp khi đến Việt Nam

Rita Rasimaite (sinh sống tại London, Anh) đã từng có hành trình đi qua hơn 20 quốc gia và gặp sự cố khi đang thực hiện hành trình vượt 3,600 km xuyên Việt bằng xe đạp.
bat-coc-tre-em,bi-tan-cong,hai-nguoi-phu-nu-bi-danh,nghi-bat-coc

Thêm một vụ hiểu lầm bắt cóc, 2 phụ nữ bị đánh nhập viện

Tin nóng -
Ngày càng xuất hiện nhiều vụ việc người dân hiểu lầm bắt cóc dẫn đến tấn công người khác, gây ra thương tích.
ai-khien-em-nhu-vay,tronie,tronie-ngo

Thất hẹn fan nhiều lần, cuối cùng Tronie cũng chịu tung teaser dài… 17 giây

Âm nhạc -
Nam ca sĩ vừa tung teaser cho ca khúc "Ai khiến em như vậy" do chính anh sáng tác.
game-of-thrones-7,sansa-stark,sophie-turner
Game of Thrones 7

‘Game of Thrones 7’: Có ai hiểu cho Sansa Stark

Phim ảnh -
Sansa Stark (sắm vai bởi Sophie Turner) có thể nói là nhân vật được phát triển nhiều nhất trong 6 mùa "Game of Thrones" trước đây.
10x,minh-la-10x,the-he-10x
Mình là 10x

9x và 10x ơi, đừng cãi nhau nữa, thời nào thì hãy tận hưởng cuộc sống theo cách của thời đấy!

Đời Sống -
Một số 9x thường hay suy nghĩ: "Các em 10x bây giờ phải thế này (hoặc) thế kia". Tương tự, thế hệ 10x cũng cho rằng các ông anh bà chị 9x của mình ngày càng cổ hủ, thiếu thú vị. Nào cùng ngồi lại để tìm hiểu lẫn nhau nhé.
exo,givenchy,kokobop

Cách EXO chia sẻ niềm vui mặc đồ hiệu trong MV Ko Ko Bop là đây!

Sao đẹp - Sao xấu -
Sự trở lại của EXO cùng át chủ bài Ko Ko Bop và full album thứ 4 The War đang càn quét Kpop khắp mọi “mặt trận”. Trên phương diện thời trang, fan đang  truy lùng những set đồ hiệu được các anh chàng khoác lên người đẹp trong từng góc quay.
exo,kokobop,red-flavor,red-velvet

Red Velvet ẵm cúp đều đều, EXO tiếp tục khuấy động sân khấu với hit mới

Âm nhạc -
Music Core tuần này đã chứng kiến sự đổ bộ rầm rộ của dàn trai xinh gái đẹp nhà SM.
linh-tay,the-look,thien-huong,ve-dep-thuong-hieu
The Look

Ngày cuối bình chọn The Look Online 2017: Ngọc Châm, Linh Tây trở lại, gương mặt mới ‘kiên quyết’ trụ hạng Top 10

TV Show -
Bên cạnh Linh Tây, Linh Rin, Ngọc Châm, sự góp mặt của những gương mặt mới như Thiên Hương, Mai Quỳnh cũng khiến "cuộc đua" The Look Online gay cấn hơn bao giờ hết.
hotgirl,idol-school,kpop-show,nu-sinh
Idol School

Hình tượng có là gì, đồ ăn mới là tất cả đối với các nữ sinh Idol School

TV Show -
Trong tập 2 của Idol School các nữ sinh đã khiến khán giả cười điên đảo vì loạt biểu cảm đáng yêu, "đánh rơi" luôn cả hình tượng thục nữ bấy lâu khi được ăn ngon .
cung-le,thach-dau,vinh-xuan-nam-anh,vo-si-mma,vo-su-flores

Cho rằng Cung Lê ở ‘phe’ Huỳnh Tuấn Kiệt, võ sư Flores tức tối chấp nhận lời khiêu chiến

Tin nóng -
Đây là lần giao đấu mà theo Flores, nó không phải là cuộc gặp trao đổi kỹ thuật đơn thuần, đó là cuộc chiến giữa cái tốt và cái xấu.