Công trường Dân Chủ: Nơi từng là hố chôn tập thể gần 2.000 người

Xã hội -

Công trường Dân Chủ, nơi xảy ra nhiều tai nạn chết người thời gian qua từng là hố chôn tập thể gần 2.000 sinh linh bị vua Minh Mạng ra lệnh chém.

“Chiều giông Mả Ngụy cũng giông. Hồn lên lớp lớp bềnh bồng như mây. Sống thời gươm bén cầm tay. Chết thời một sợi lông mày cũng buông. Thương thay Mả Ngụy mưa tuôn…”, mấy câu thơ đứt quãng, như khóc cho gần 2.000 sinh linh bị Minh Mạng ra lệnh chém chết ngay, rồi đem trút xuống hố chôn tập thể tại Sài Gòn…

Đất của oan hồn

Mả Ngụy hay còn gọi là Mả Biền Tru (Mả: mồ mả, Biền Tru: chém ngay, không cần xét xử) vốn nằm trong một vùng đất khá rộng lớn gọi là Đồng tập trận của Gia Định thành ngày xưa. Ngày nay, Mả Ngụy được xác định nằm ở vị trí ngã sáu Công trường Dân chủ, quận 3, TP HCM.

Các lão niên sống lâu năm ở Sài Gòn thường nhắc về di tích Đồng tập trận hay Mả Ngụy như một vùng đất của oan hồn. Bởi nơi đây là hố chôn tập thể lớn nhất Sài Gòn với gần 2.000 xác người bị chém ngang lưng. Máu nhuốm đỏ một vùng rộng lớn, tử khí bốc lên từ hàng ngàn xác người hơn chục ngày sau vẫn chưa tan. 
 
Tương truyền, tháng 7 xá tội vong nhân năm ấy, dân Sài Gòn cúng cô hồn liên tục từ 14 đến 30, vẫn bị người âm hiện về kêu khóc vì đói khát, thiếu ăn…
Hình ảnh hiếm hoi về khu Mả ngụy ở Sài Gòn được một nhiếp ảnh gia người Pháp chụp lại

Hình ảnh hiếm hoi về khu Mả ngụy ở Sài Gòn được một nhiếp ảnh gia người Pháp chụp lại.

 
Mả Ngụy gắn liền với sự kiện “diệt giặc Lê Văn Khôi” dưới thời vua Minh Mạng. Lê Văn Khôi vốn là người dũng mãnh vô song, tay không đánh cọp, khiến dân chúng khắp nơi nể phục. Thời còn trẻ, Lê Văn Khôi có tên là Nguyễn Hựu đã từng dấy binh làm loạn, bị quan quân đuổi đánh mới chạy về Thanh Hóa. 
 
Tại đây Hựu gặp Lê Văn Duyệt, mến tài, liền đầu thú. Thấy Hựu tài sức hơn người, Lê Văn Duyệt tin dùng liền nhận làm con nuôi, đổi tên là Lê Văn Khôi và cất nhắc lên làm Phó vệ úy.
 
Sử gia Trần Trọng Kim có ghi lại về cuộc bạo loạn của Lê Văn Khôi như sau: Năm 1832, khi Lê Văn Duyệt - Tổng trấn Gia Định thành vừa mới mất, tên quan tham ác Bạch Xuân Nguyên vốn có hiềm khích với ông Duyệt, liền lập mưu quấy phá gia đình ông. Xuân Nguyên lấy cớ phụng mật chỉ của vua liền bắt bớ và tra khảo cả nhà Lê Văn Duyệt. Con trai nuôi Lê Văn Khôi quá uất ức, liền tính chuyện cướp ngục và mưu phản triều đình Huế.
 
Khôi cướp ngục thành công, liền xông vào dinh giết chết quan bố chánh Bạch Xuân Nguyên. Nguyễn Văn Quế - người cùng lo vụ án Lê Văn Duyệt, đem người đến cứu cũng bị giết chết. Sài Gòn bấy giờ có thành Bát quái, còn gọi là thành Phiên An với 8 mặt về 8 hướng, do Lê Văn Duyệt xây dựng để giữ an ninh trật tự. 
 
Phó lãnh binh thành Phiên An - Giả Tiến Chiêm đem hơn 400 lính chống lại nhưng cũng thua Lê Văn Khôi và 27 người lính phiến loạn. 
 
Lê Văn Khôi cho mở cửa tù, thả hết phạm nhân, phát khí giới cho họ, thu phục về phe loạn đảng. Khôi tự xưng là Đại nguyên soái, phong quan tước cho thủ hạ, lập triều đình riêng.
 
Chiếm được Phiên An thành, Khôi sai Thái Công Triều đem quân đi chiếm các tỉnh thành khác. Chỉ trong vòng chưa đầy 1 tháng, Nam Kỳ lục tỉnh đã nằm trong tay Lê Văn Khôi.
 
Để đàn áp “giặc Lê Văn Khôi”, triều đình Huế kéo hàng vạn quân theo đường thủy, đường bộ ồ ạt vào Nam. Triều đình chiếm lại hết các tỉnh thành, vây đánh Sài Gòn. Lê Văn Khôi thất thế, cố thủ tại Phiên An. Triều đình phá thành Phiên An ròng rã hai năm vẫn không vào được thành.
 
Năm 1834, Lê Văn Khôi chết vì bệnh phù thủng, hưởng dương 37 tuổi. Cái chết của Lê Văn Khôi là khơi nguồn của sự kiện tử hình tập thể đến 1831 người liên quan đến “loạn đảng”, khiến tử khí bao trùm đất Sài Gòn đến cả tháng chưa tan.
Khu bùng binh Ngã sáu Dân chủ xưa kia vốn là một huyệt mộ với số lượng thây ma khổng lồ.

Khu bùng binh ngã sáu Dân Chủ xưa kia vốn là một huyệt mộ với số lượng thây ma khổng lồ.

Xử lăng trì cậu bé 7 tuổi

Lê Văn Khôi mất, con trai mới 7 tuổi của ông là Lê Văn Câu được cử lên thay thế. Lúc bấy giờ, hiện trạng thành Phiên An hết sức nguy ngập, thành đang bị bao vây, dịch tả hoành hành, Lê Văn Khôi mất… khiến sĩ khí lẫn sức lực quân dân đều bị suy kiệt trầm trọng. Tuy vậy, mãi đến tháng 9 năm 1835, triều đình mới phá được thành Phiên An.

Quân nổi dậy bao gồm 1831 người đều bị giết chết. Triều đình cho đào một chiếc hố khổng lồ ở Đồng tập trận để chôn xác. Bất kể già, trẻ, gái, trai, cả con nít còn nằm nôi… trong thành Phiên An đều bị xử tử ngay sau đó. 

Xác được vứt xuống hố chôn tập thể, lấy đá đổ đống thành gò làm bia, đề: “nơi bọn nghịch tặc bị giết để tỏ quốc pháp”. Từ đó Đồng tập trận còn mang tên là Mả Ngụy.

Riêng có 6 người được gọi là đầu đảng bị đem ra Huế xử lăng trì. Trong đó có Lê Văn Câu mới vừa tròn 7 tuổi và một linh mục người Pháp là Marchand, thường gọi là cố Du. Theo quốc pháp, Lê Văn Câu và 5 người khác đều bị chặt hết tay chân, rồi cho xẻo từng miếng thịt, đau đớn đến chết mới thôi. 
 
Dân chúng còn đồn rằng, triều đình cho khai quật mộ Lê Văn Khôi, đem xương tứ chi quăng cho chó gặm, còn thủ cấp thì băm nhuyễn rải ngoài biển khơi. Tuy nhiên, không có sử gia nào nghiên cứu và chép lại điều này. Sau, triều đình cho đập thành Bát quái Phiên An, xây một thành mới nhỏ hơn, ít kiên cố hơn là Gia Định thành. Sài Gòn từ đó được biết đến bằng cái tên thành Gia Định.
 
Sau sự kiện “diệt giặc Lê Văn Khôi”, dân Sài Gòn thời bấy giờ mỗi khi cúng cô hồn thường làm bánh màu xanh đỏ dành cho “đầu lĩnh” Lê Văn Câu mới tròn 7 tuổi và trẻ con bị chết oan bởi binh biến Phiên An.
 Một số nhà theo đạo công giáo còn lén mua xì gà và rượu sâm-panh để cúng cho cố Du - tức linh mục người Pháp tên Marchand.
 
Theo học giả Vương Hồng Sển trong cuốn “Sài Gòn năm xưa”, có thể hình dung Đồng tập trận hay còn gọi là Mả Ngụy bắt đầu ở khoảng khu vực Ngã sáu Công trường Dân chủ trải dài theo đại lộ 3 tháng 2, đường Điện Biên Phủ và khu vực Ngã Bảy (nơi có đường Lý Thái Tổ chạy qua) cho đến tận khu Trường đua Phú Thọ. 
 
Khu bùng binh Ngã sáu Dân chủ xưa kia vốn là một huyệt mộ với số lượng thây ma khổng lồ

Mả Ngụy - vùng đất của oan hồn giờ đã trở thành một trong những nơi sầm uất nhất TP HCM.

 
Và đúng như câu thơ “Chiều giông Mả ngụy cũng giông. Hồn lên lớp lớp bềnh bồng như mây”, khu vực Mả ngụy được coi là “đất của oan hồn”. Các lão niên và sách sử còn chép lại, Mả ngụy thời ấy, không ai dám bén mảng, dần trở thành một vùng rừng cây rậm rạp rộng lớn giữa trung tâm đất Gia Định. 
 
Mỗi khi chạng vạng, lập lờ giữa ánh sáng và bóng tối, Mả ngụy mờ đục như bị phủ một lớp sương. Người xưa đồn đại đó chính là vong hồn của gần 2.000 người bị chôn tập thể, bắt đầu trồi lên để sống phần của người cõi âm.
 
Và cũng chính nơi đây, “hoàng đế tự phong” Phan Xích Long và 56 người thuộc “Hội kín chống Pháp” đã bị xử bắn, sau cuộc khởi nghĩa thất bại diễn ra vào tháng 2/1916.
 
Mả Ngụy xưa kia đã chứng kiến biết bao cái chết, trở thành nghĩa địa tự phát lớn nhất Sài Gòn và vùng đất của oan hồn không ai dám khai phá. Nhưng theo quá trình đô thị hóa, vùng Mả Ngụy ngày nào đã trở thành một phần của quận 3, quận 10, một trong những nơi sầm uất nhất của TP HCM.
 
Và mỗi rằm tháng 7, cúng cô hồn, các cụ từ giữ đình, giữ miếu rải rác khắp Sài Gòn vẫn không quên khấn các vong hồn ở Mả Ngụy về nhận chút lòng của người dương gian. 
 
Tuy đã hơn 170 năm qua, kể từ vụ xử tử kinh hoàng, các lão niên vẫn còn ngân nga mấy câu thơ xót xa cho Mả Ngụy. Rằng, “Chiều giông Mả ngụy cũng giông. Hồn lên lớp lớp bềnh bồng như mây. Sống thời gươm bén cầm tay. Chết thời một sợi lông mày cũng buông. Thương thay Mả ngụy mưa tuôn…”
BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
99ers,mua-thi,si-tu,special

Thi đại học không chỉ là cột mốc của tụi mình đâu, mà còn là cột mốc của ba mẹ tụi mình nữa đó!

Đời Sống -
Cứ mỗi mùa thi đại học, cứ tưởng rằng chỉ mỗi tụi mình là bận rộn với bài vở, áp lực với ngày thi gần kề. Nhưng hóa ra, ngoài tụi mình, trong nhà còn đến tận "2 sĩ tử" khác cùng đi thi...
angela-phuong-trinh,glee,hoa-minzy,huu-vi,rocker-nguyen

Sau Angela Phương Trinh, Rocker Nguyễn, đến lượt Hòa Minzy, Thái Trinh… đóng ‘GLEE’ phiên bản Việt

Phim ảnh -
Danh sách 11 nhân vật trong "GLEE" phiên bản Việt bất ngờ "bị leak" với hàng loạt cái tên quen thuộc của showbiz Việt: Angela Phương Trinh, Hòa Minzy, Thái Trinh, Rocker Nguyễn, Hữu Vi, Đỗ An, Lynk Lee, Tú Vi, Yaya Trương Nhi...
fc-ngo-kien-huy,khong-tu-quynh,ngo-kien-huy

Bắt trọn từng khoảnh khắc cực nhắng nhít của Ngô Kiến Huy khi đón tuổi mới cùng fan

Sao & Fan -
Bên cạnh người hâm mộ, buổi offlinne của Ngô Kiến Huy còn có sự xuất hiện của bố mẹ anh và bạn gái Khổng Tú Quỳnh.
bang-phong-than,dat-ky-tru-vuong,phim-tvb,sao-hoa-ngu,sao-ngay-ay-bay-gio
SAO NGÀY ẤY - BÂY GIỜ

Dàn sao ‘Đát Kỷ Trụ Vương’ sau 16 năm: người hạnh phúc bên con cái, kẻ chật vật mưu sinh tuổi xế chiều

Bí mật sao -
Kể từ khi bộ phim công chiếu, họ trở thành gương mặt nổi tiếng và mang dấu ấn sâu đậm trong lòng người hâm mộ. Tuy nhiên, năm tháng qua đi, cuộc sống của họ đã có những biến chuyển không ngờ.
bao-thy,bich-phuong,sao-nu-vpop,toc-tien

Vpop nửa đầu 2017, hẳn loạt sao nữ này đã ‘lột xác’ thành công rồi

Âm nhạc -
Và theo bạn, đâu là màn thay đổi hình ảnh ấn tượng nhất?

Ghé thăm quán của cô bán xôi tốt bụng chở nam sinh về lấy giấy dự thi: 5h sáng mở hàng, 6h hơn đã hết veo!

Màu cuộc sống -
Nhắc đến cô Như Ý (50 tuổi) bán xôi người ta không chỉ nhớ đến hình ảnh đẹp: Chở nam sinh xa lạ về nhà lấy giấy báo thi mà mấy mươi năm nay cô còn nổi danh với hàng xôi đắt như tôm tươi ở chợ Thị Nghè.
TIN LIÊN QUAN

Quên thẻ dự thi, nam sinh được cô bán xôi đèo xe máy vượt hơn 10 cây số để kịp giờ thi

Dù không quen biết, nhưng người phụ nữ này vẫn tình nguyện chở nam sinh từ Bình Thạnh về tận Thủ Đức để lấy giấy báo dự thi.
catwalk-tren-soi,hoa-trong-da,khanh-linh,the-face-vietnam-2017,tu-ha-o
THE FACE VIETNAM 2017

Thích thú với khoảnh khắc tỏa sáng của 11 ‘cánh hoa trong đá’!

Làng mẫu -
Với thử thách catwalk trên sỏi đầy thách thức, các chiến binh The Face 2017 đã hoá thân thành 11 cô nàng búp bê xinh xắn khi khoác lên mình những thiết kế trong BST "Hoa tháng 6" đến từ thương hiệu Ivy Moda.
buong,geisha,the-remix,ye-n-trang

Hậu The Remix, Yến Trang quyết trở lại đột phá với hình ảnh nàng Geisha ma mị

Âm nhạc -
Yến Trang đã sẵn sàng tung MV “Buông”, ca khúc được sự ủng hộ và yêu mến của đông đảo khán giả trong chương trình The Remix 2017.
huu-vi,khanh-linh,lan-khue,the-face-vietnam-2017
THE FACE VIETNAM 2017

Tưởng nhút nhát, không ngờ Khánh Linh dám đáp trả cả Lan Khuê để bảo vệ Hữu Vi

TV Show -
Ai mà ngờ cô nàng liễu yếu đào tơ của team HLV Minh Tú lại dám đáp trả Lan Khuê khi vị HLV này trêu chọc ghép đôi cô với Host Hữu Vi.
khanh-linh,lan-khue,minh-tu,the-face-viet-nam,the-face-vietnam-2017
THE FACE VIETNAM 2017

Muôn vàn tranh cãi trái chiều xung quanh hành động của Lan Khuê - Minh Tú, bạn về team ai?

TV Show -
Nhiều khán giả tỏ ra ngao ngán trước những lời nói giận dữ của Minh Tú nhưng cũng không ít bình luận đồng tình với cô nàng bởi những lời lẽ có phần gây tổn thương của Lan Khuê dành cho học trò của mình.
asia-s-next-top-model,asntm,lilly-nguyen,mai-ngo
Asia's Next Top Model

Mai Ngô, Lilly Nguyễn âm thầm tham dự chung kết Asia’s Next Top Model 2017 cổ vũ Minh Tú

TV Show -
Cư dân mạng đã phát hiện ra hình ảnh Mai Ngô và Lilly Nguyễn ở hàng ghế đầu Asia's Next Top Model 2017.
jessica-den-viet-nam,rocker-nguyen,soai-ca-rocker-nguyen

Jessica đăng ảnh ‘chế’ hành động thiếu lịch sự, Rocker Nguyễn lần đầu lên tiếng về việc ‘gác chân’

Hậu trường -
Phía đại diện của Rocker Nguyễn đã có những phản hồi chính thức về hành động nhận được loạt ý kiến trái chiều từ công chúng.
khanh-linh,lan-khue,minh-tu,the-face-viet-nam,the-face-vietnam-2017
THE FACE VIETNAM 2017

Minh Tú viết tâm thư giải thích về hành động gay gắt cực độ với Lan Khuê: ‘Con mình sao mình không xót’

TV Show -
Minh Tú gửi lời xin lỗi đến khán giả truyền hình vì thái độ nóng nảy của mình nhưng suy cho cùng tất cả cũng đều có nguyên do của nó...
air-asia,airbus-a330,may-bay-rung-lac-du-doi,the-gioi
Thế giới

Máy bay Air Asia rung lắc liên tục ‘như máy giặt’ khiến hành khách hoảng loạn

Xã hội -
Một máy bay Airbus A330 của hãng hàng không Air Asia từ Perth, Úc đến Malaysia buộc phải quay trở lại Úc sau khi gặp vấn đề kỹ thuật nghiêm trọng.
hoang-thuy,minh-tu,the-face-viet-nam,the-face-vietnam-2017
THE FACE VIETNAM 2017

Đúng nghĩa ‘trong đắng có ngọt’, Hoàng Thuỳ bất ngờ tới ôm Minh Tú đang tuyệt vọng vì bị loại thí sinh

TV Show -
Thay vì chê bai nhau như tuần trước, bộ đôi HLV đã có khoảnh khắc khiến các fan không khỏi xúc động.
khanh-linh,lan-khue,quynh-nhu,the-face-vietnam-2017
THE FACE VIETNAM 2017

Yêu cầu thí sinh catwalk lại rồi loại đi người làm tốt hơn, Lan Khuê liệu có đang mâu thuẫn?

TV Show -
Quyết định loại Khánh Linh của Lan Khuê liệu có mâu thuẫn?
THE FACE VIETNAM 2017

Bị loại đi ‘nữ hoàng lookbook’, Minh Tú tức giận bảo Lan Khuê ‘bôi môi thâm đi’ rồi hãy nói chuyện

TV Show -
Màn tranh cãi "nảy lửa" giữa HLV Lan Khuê và Minh Tú vẫn không cứu vãn được tình hình khi "nữ hoàng lookbook" Khánh Linh là thí sinh tiếp theo phải dừng cuộc thi.
TIN LIÊN QUAN

‘Nữ hoàng lookbook’ Khánh Linh - nhan sắc hứa hẹn toả sáng tại The Face 2017?

Cũng như Phí Phương Anh - quán quân Gương mặt thương hiệu 2016, Đặng Khánh Linh được nhiều người biết đến thông qua những bộ hình lookbook ấn tượng, cũng như đã gây ấn tượng với HLV Lan Khuê với vẻ đẹp giống Tâm Tít. Liệu cô nàng có nối gót Phí Phương Anh trở thành tâm điểm tại The Face 2017?
hoang-thuy,lan-khue,minh-tu,the-face-viet-nam,the-face-vietnam-2017
THE FACE VIETNAM 2017

Sừng sỏ trước Hoàng Thùy, nhưng khi Minh Tú thị phạm thì Lan Khuê lại im lặng như thế này

Trang chủ -
Liệu Lan Khuê có đang sợ sệt hay có sự khoan nhượng nào đó trước HLV Minh Tú?