Nosaka và ‘Mộ đom đóm’: Câu chuyện về vẻ đẹp chắt lọc từ nỗi đau

Hậu trường -

Câu chuyện về hai anh em Seita và Setsuko vừa là “một định nghĩa khác về nhân tính”, vừa là một tác phẩm mang tinh thần phản chiến mạnh mẽ.

Akiyuki Nosaka (1930 - 2015) là một nhà văn, biên kịch, nhà báo… kì cựu tại Nhật Bản. Khởi nghiệp từ những năm đầu thập niên 60 của thế kỉ 20 với vai trò là một nhà văn, Akiyuki đã cho ra đời nhiều tiểu thuyết và truyện ngắn có chất lượng, trong đó được biết đến rộng rãi nhất là truyện ngắn Hotaru no Haka (Mộ đom đóm) và tiểu thuyết Erogotoshi-tachi (tên tiếng Anh: The Pornoghraphers).

Nếu như Erogotoshi-tachi (sáng tác năm 1963) khiến độc giả rùng mình trước những góc tối trong nền kinh tế Nhật Bản thời hậu chiến với những người trưởng thành nhiều toan tính, thì Hotaru no Haka (1967) lại là bi kịch của những đứa trẻ sinh ra trong chiến tranh.

image.adapt.990.high.akiyuki_nosaka.1451571424048

Chân dung nhà văn Akiyuki Nosaka.

42067l

Bìa cuốn sách bằng tiếng Nhật.

Akiyuki Nosaka viết truyện ngắn Hotaro no Haka vào năm 1967, hơn 20 năm sau ngày Chiến tranh Thế giới thứ hai chính thức kết thúc, khép lại một trang lịch sử đầy đau thương trên đất nước mặt trời mọc. Cuộc chiến ấy đã cướp đi của ông cả gia đình: chị gái chết vì ốm bệnh, cha nuôi chết trong trận ném bom ở Kobe, và cô em gái Keiko cũng qua đời vì suy dinh dưỡng trong nạn đói diễn ra không lâu sau đó. Hotaru no Haka viết về Keiko cũng như những tháng năm ngắn ngủi đã đi qua cuộc đời Keiko mà Nosaka là người chứng kiến, cùng sẻ chia và hồi tưởng lại.

Năm 1988, Hotaru no Haka được chuyển thể thành hoạt hình bởi Studio Ghibli với vị trí đạo diễn được giao cho Isao Takahata. Ông đã một lần nữa kể lại Hotaru no Haka - hay chính là tái hiện lại một phần quá khứ của Nosaka thành 90 phút phim đầy ám ảnh về mất mát và đau thương.

Hotaru.no.Haka.full.1685264

Hai anh em Seita và Setsuko

Cốt truyện của Hotaru no Haka xoay quanh gia đình cậu bé Seita và em gái Setsuko. Hai anh em sống cùng mẹ ở một làng quê giữa những ngày Thế chiến đang vào hồi ác liệt. Cuộc sống của hai đứa trẻ và mẹ chúng cứ thế trôi đi trong nỗi khắc khoải đợi chờ ngày trở về của người chồng, người cha đang ở ngoài mặt trận. Không lâu sau đó, bất hạnh ập xuống khi người mẹ tảo tần đột ngột qua đời sau một trận không kích của không quân Mỹ.

Đột ngột mất cả bố lẫn mẹ, hai anh em Seita và Setsuko phải sống cùng người họ hàng thường xuyên đánh mắng hai em. Những uất ức cứ ngày một chất chồng khiến Seita quyết định mang em gái mình vào sâu trong núi. Hai anh em ở lại trong một hang đá, tự xoay sở tìm cách nuôi lấy nhau. Chiến tranh ngày càng khốc liệt, thực phẩm khan hiếm, Seita ngày càng gặp nhiều khó khăn hơn trong việc kiếm thức ăn về nuôi Setsuko. Một ngày kia, khi Seita mang thức ăn về, thì Setsuko đã thiếp ngủ, và không bao giờ tỉnh lại nữa.

Em bé Setsuko lả đi vì đói và bệnh tật

Em bé Setsuko lả đi vì đói và bệnh tật

Điều biến Hotaru no Haka trở thành một tác phẩm phản chiến đầy ám ảnh không hẳn là bộ mặt của chiến tranh được mô tả trong bộ phim (hay câu chuyện). Những bom nổ, nhà cháy, người chết, làng mạc hoang tàn ấy, khán giả/độc giả đã bắt gặp nhiều lần, vô số lần trong những bộ phim hay câu chuyện khác. Thứ nghiệt ngã quá sức chịu đựng trong bộ phim, chính là tác động của cuộc chiến ấy lên những đứa trẻ.

Grave-of-the-Fireflies-3

Với Seita, chiến tranh không chỉ khiến cậu mất đi cha mẹ, nó còn gián tiếp bắt cậu phải học cách bất mãn, thù ghét mọi người. Đỉnh điểm của sự phát triển tiêu cực ấy là việc Seita mang Setsuko vào trong núi, dù biết rằng cậu không thể tự mình nuôi dưỡng cô bé. Hành động tách mình khỏi cộng đồng ấy vừa là cơn giận giữ không thể xoa dịu, vừa là niềm kiêu hãnh bị tổn thương, và còn hàm chứa trong đó cả sự bất lực đến tuyệt vọng của một chú bé khi cất tiếng cầu xin mà không ai trả lời.

Đời sống khó khăn trong chiến tranh không chỉ khiến Seita quay lưng với cộng đồng, nó còn buộc cậu bé phải tìm đủ mọi cách để sinh tồn - bao gồm cả việc trộm cắp từ những gia đình mà cậu biết rõ họ cũng chẳng còn lại gì. Nhưng sau tất cả những hành động ấy, ngay cả khi Seita đã chấp nhận “túng làm càn”, cậu vẫn mất Setsuko. Seita đã mất đi tất cả - quá khứ hạnh phúc cùng gia đình, hiện tại với người em gái Setsuko. Chỉ khác ở chỗ, nếu quá khứ hạnh phúc của cậu bị chiến tranh cướp mất, thì chính Seita là người đã đánh mất hiện tại cùng Setsuko vì lòng kiêu hãnh của mình.

Seita phải trả giá cho niềm kiêu hãnh của bản thân bằng cái chết của em gái mình

Seita phải trả giá cho niềm kiêu hãnh của bản thân bằng cái chết của em gái mình

Trái ngược với Seita, cô em gái Setsuko lại là biểu tượng cho phần ngây thơ trong sáng bị chiến tranh huỷ diệt. Không có khả năng tự vệ, không thể tự nuôi sống bản thân, em bé Setsuko chỉ biết trông cậy vào sự chăm sóc của Seita. Trong cảnh thiếu thốn mọi bề, thậm chí cả nỗi cô đơn bị bỏ lại giữa rừng khi Seita đi tìm thức ăn, Setsuko đã tạo ra cho riêng em một thế giới tưởng tượng bằng những hình vẽ nghuệch ngoạc, bằng những đám tang đom đóm, bằng những câu chuyện tưởng ngô nghê nhưng hoá ra lại ẩn chứa những lời dự báo về tương lai đầy bi kịch.

Giấc mơ của em cũng không có gì nhiều, chỉ là em được ăn no, được mặc ấm, và có lại gia đình mình… Setsuko cứ mãi ngây thơ tin vào những điều kì diệu ấy, bởi em còn quá nhỏ để hiểu thấu chiến tranh, cái chết hay nỗi đau… Ai là người có thể cầm được nước mắt khi chứng kiến cảnh Setsuko lả đi vì cơn đói, miệng ngậm những viên bi thuỷ tinh mà vẫn nghĩ mình đang được ăn kẹo ngon?

grave-of-the-fireflies-5

“Tại sao những con đom đóm lại chết sớm như vậy?”

Chiến tranh biến Seita thành đứa trẻ chai sạn trong tâm hồn, rồi chiến tranh giết chết Setsuko trong chính giấc mơ của cô bé. Setsuko chết vì suy dinh dưỡng, cạn kiệt lực sống như những con đom đóm mà cô bé từng chôn cất trước kia. Không ai giúp cô bé, cũng như không ai giúp Seita. Chỉ có người anh tự an táng cho em gái mình. Cậu đặt em gái vào trong một chiếc hộp cùng những viên bi thuỷ tinh, chôn chiếc hộp xuống một cái huyệt tự đào tạm bợ, rồi ra đi.

Quá khứ của cậu đã nằm lại mãi mãi bên trong chiếc hộp ấy, trong trái tim Setsuko đã ngừng đập. Giờ đây cậu buộc phải bước chân quay lại thế giới mà từ đó, cậu mang em gái mình ra đi. Có khác chăng, lần này, Seita sẽ mãi mang trên vai gánh nặng tội lỗi vì đã gián tiếp gây ra cái chết của Setsuko.

Bi thảm đến nhường ấy, nhưng Hotaru no Haka vẫn lấp lánh ngọn lửa ấm của tính người thuần khiết. Đó là bởi, dù oán ghét mọi người, nhưng Seita vẫn chăm sóc Setsuko, vẫn yêu thương cô bé, và sẵn sàng hi sinh bản thân mình để giữ cho cô được sống. Còn Setsuko, tình yêu thương vô điều kiện của cô bé dành cho anh trai chính là liều thuốc thần xoa dịu những vết thương trong lòng Seita.

Hai đứa trẻ mồ côi buộc phải nương nhau mà sống, nhưng chưa bao giờ Seita muốn bỏ rơi Setsuko, hay Setsuko hờn dỗi anh trai mình vì nỗi đau đớn thể xác mà bệnh tật cùng cơn đói gây ra. Sự tận tuỵ của Seita với em gái, và tình yêu thương vô điều kiện của Setsuko dành cho anh trai, chính là thứ “nhân tính” làm lay động lòng người.

Dù có đói khổ, hai anh em Seita và Setsuko vẫn ở bên nhau

Dù có đói khổ, hai anh em Seita và Setsuko vẫn ở bên nhau

Giống như Van Gogh chuyển tải nỗi đau đớn do bệnh tật thành những kiệt tác hội hoạ, Akiyuki Nosaka đã chắt lọc những đau thương mất mát trong quá khứ để tạo nên Hotaru no Haka mong manh và mĩ lệ như cánh đồng đom đóm lúc đêm buông.

Câu chuyện về hai anh em Seita và Setsuko vừa là “một định nghĩa khác về nhân tính”, vừa là một tác phẩm mang tinh thần phản chiến mạnh mẽ, ngang hàng với Schindler’s List. Và dù Nosaka có nói rằng ông viết truyện ngắn này để tạ lỗi với em gái Keiko, thì cậu bé Seita, hay cũng chính là ông, xứng đáng nhận được sự tha thứ - không phải bởi Keiko hay cô bé Setsuko, mà bởi những người hâm mộ từng được Hotaru no Haka chạm tới trái tim mình.

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật

Ô tô ‘điên’ tông thẳng vào tổ CSGT đang xử lý tai nạn, 6 người bị thương

Tin nóng -
Trong khi tổ CSGT đang xử lý một vụ va chạm giữa xe máy và xe ba gác thì bị một chiếc ô tô "điên" lao tới khiến 1 chiến sĩ CSGT và 5 người khác bị thương.
TIN LIÊN QUAN

Thi thể người đàn ông bị bỏ lại giữa đường sau tai nạn

Chạy xe máy vào buổi tối, ông Thọ gặp tai nạn tử vong, thi thể bị bỏ lại giữa đường.
nam-thanh-nien-tu-vong,tai-nan-giao-thong,tai-nan-nghiem-trong

Nam thanh niên tử vong dưới bánh xe chở rác, giao thông ùn ứ kéo dài

Tin nóng -
Xe chở rác đang di chuyển trên đường thì bất ngờ xảy ra va chạm với xe gắn máy do một nam thanh niên (hiện chưa rõ danh tính) điều khiển vừa đổ xăng bên đường đi ra.
cong-nhan,no-luong,tra-no-luong-bang-gach

Nợ lương công nhân, trả bằng… 290.000 viên gạch

Thế giới -
Khoảng 30 công nhân một nhà máy ở miền đông Trung Quốc bị nợ lương nhưng lại được trả công bằng gạch.

Người chồng cuồng ghen khi thấy vợ nhắn tin vào buổi tối

Tin nóng -
Cho rằng vợ nhắn tin với người đàn ông khác, Khiêm nổi máu ghen, cầm dao đâm nhiều nhát ngay tại vườn nhà bố vợ.
TIN LIÊN QUAN

Du khách tử vong khi tham gia trò chơi mạo hiểm, chủ khu vui chơi ném xác phi tang

Thay vì không thông báo hay chôn cất vị du khách xấu số, chủ khu vui chơi này lại ném xác xuống sông nhằm phi tang.
bui-anh-tuan,giong-hat-viet,the-voice-2018
The Voice 2018

Bùi Anh Tuấn: ‘The Voice mang đến động lực lớn cho các bạn trẻ theo đuổi đam mê’

Giải trí -
Hơn ai hết, Bùi Anh Tuấn là người hiểu rõ cảm xúc của các thí sinh cũng như những bí quyết tỏa sáng khi đến với The Voice.
dong-nhi,noo-phuoc-thinh,quan-quan-the-remix,quan-quan-the-voice,quan-quan-xfactor

Khi quán quân ‘đụng’ quán quân ngay trên sân khấu thì đây là kết quả

Âm nhạc -
Bạn sẽ "há hốc mồm" khi chứng kiến những cuộc đụng độ này đấy.

Chữ viết tay siêu đẹp của bé gái 8 tuổi người Việt gây xôn xao trên Reddit

Đời Sống -
Cư dân mạng thế giới đã tranh luận rất nhiều xung quanh bức ảnh này.
TIN LIÊN QUAN

Clip học sinh miền núi nhảy Cha Cha Cha tập thể dục giữa giờ gây sốt mạng xã hội

Thời đi học, bạn có được nhảy Cha Cha Cha giữa giờ như thế này không?
dich-le-nhiet-ba,liet-hoa-nhu-ca,loc-ham,phuong-tu-hoang,quan-hieu-dong
liệt hỏa như ca

Địch Lệ Nhiệt Ba được nhà đài ưu ái hơn Quan Hiểu Đồng, phim mới được phát sóng ngay khung giờ vàng?

Phim ảnh -
Bộ phim truyền hình mới "Liệt Hỏa Như Ca" sắp được phát sóng, Địch Lệ Nhiệt Ba đẹp rụng rời trong khi nam chính Châu Du Dân lại bị chê bai!

Săm soi smartphone của các cầu thủ U23 Việt Nam

Công nghệ - Xe -
Công Phượng, Xuân Trường hay Tiến Dũng đang dùng smartphone của nhà sản xuất nào?
TIN LIÊN QUAN

Sau chiến thắng lịch sử, ‘U23 Việt Nam’ là từ khóa tìm kiếm hot nhất trên Google

Chiến thắng lịch sử không chỉ của riêng Việt Nam mà còn của bóng đá Đông Nam Á đang nhận được rất nhiều sự quan tâm trên Internet.

Lộ ảnh ‘khóa môi’ Kent Phạm, Trương Mỹ Nhân dính nghi án chiêu trò PR phim mới

Phim ảnh -
Vừa ra mắt một phim điện ảnh cách đây ít ngày, Mỹ Nhân (The Face) đã lộ ảnh hôn say đắm Kent Phạm - bạn diễn của cô trong phim "Thử yêu rồi biết" sẽ ra mắt vào tháng 3. Trước những hình ảnh đó, cộng đồng mạng có không ít những ý kiến trái chiều xoay quanh mối quan hệ của cặp đôi này.
TIN LIÊN QUAN

‘Ngọt muốn xỉu’ với hoạt cảnh ‘Người lạ ơi’ của Trương Mỹ Nhân và Tuấn Trần

Trong chương trình SAOStar Quá Giang, cả hai diễn viên của phim "Xưởng 13" đã có phần ngẫu hứng cover ca khúc "Người lạ ơi".
ha-ho,sao-dep-sao-xau,sao-xau-tuan

Hà Hồ mặc nhầm trang phục ‘dìm dáng’, H’Hen Niê lần đầu vào nhóm sao xấu

Sao đẹp - Sao xấu -
Lần hiếm hoi Hồ Ngọc Hà diện trang phục không phát huy lợi thế vóc dáng đã đưa cô vào nhóm sao xấu tuần. Dự sự kiện với bộ cánh hai dây không mấy xu hướng cũng khiến Hoa hậu Hoàn vũ VN 2017 lần đầu góp tên trong nhóm sao mặc kém tinh tế.

Mẹ tiền vệ Phan Văn Đức và điều ước khiến 90 triệu người hâm mộ xúc động

Bóng đá -
Trong phút giây Phan Văn Đức sút tung lưới U23 Iraq và ăn mừng trong niềm sung sướng, cả nhà tiền vệ này cũng chìm trong hạnh phúc tột cùng.
TIN LIÊN QUAN

Chuyện siêu dị về Phan Văn Đức - người hùng ‘xé lưới’ U23 Iraq đưa Việt Nam vào bán kết

Người hâm mộ Việt Nam chắc chắn sẽ rất nhớ cái tên Phan Văn Đức – cầu thủ ghi bàn thắng gỡ hòa 2-2 để U23 Việt Nam mở ra chiến thắng lịch sử trước U23 Iraq trên chấm phạt đền.
nguoi-mau-truong-my-nhan,truong-my-nhan,truong-my-nhan-hon-trai-la

Bắt gặp Trương Mỹ Nhân tình tứ, hôn trai lạ giữa đường phố

Giải trí -
Bên cạnh đó, Trương Mỹ Nhân cùng bạn trai còn gây chú ý khi diện áo đôi và có hành động thân mật giữa chốn đông người.
mang-xa-hoi,nghien-dien-thoai,smartphone

Cai nghiện smartphone bằng mẹo đơn giản không ngờ từ cựu kỹ sư Google

Công nghệ - Xe -
Rất nhiều người trong chúng ta dành quá nhiều thời gian cho smartphone, bạn có thể thử qua cách này để thay đổi nhé.
u23-viet-nam,u23-vie-t-nam-la-p-ky-ti-ch,u23-vie-t-nam-u23-qatar

Chuẩn bị làm ‘ông trùm’ Châu Á, CĐV Thái Lan vẫn muốn hẹn tái đấu U23 Việt Nam

Bóng đá -
Chiến thắng lịch sử của Việt Nam trước Iraq đã khiến không chỉ các cổ động viên trong nước mà ngay cả các CĐV nước ngoài đều đứng ngồi không yên. Bên cạnh đó, CĐV Thái Lan hẹn một cuộc chạm trán với Việt Nam.

Vẻ ngoài của em trai thủ môn Bùi Tiến Dũng lại khiến các cô gái ‘đứng ngồi không yên’

Đời Sống -
Đêm hôm qua, mạng xã hội dường như cũng chuyển biến dữ dội theo dòng cảm xúc của người hâm mộ bóng đá nước nhà. Nhất là khi cái tên Bùi Tiến Dũng được xướng lên liên tục.
TIN LIÊN QUAN

Không chỉ đẹp trai, gout thời trang của thủ môn Bùi Tiến Dũng cũng khiến chị em phát cuồng

Đẹp trai, tài năng lại ăn mặc đẹp như diễn viên Hàn Quốc, thủ môn của Đội tuyển U23 Việt Nam là cái tên được chị em gọi nhiều nhất kể từ đêm 20/1.
maze-runner,maze-runner-3,the-death-cure
Maze Runner 3

Trước khi xem ‘Maze Runner 3’, hãy cùng nhìn lại hành trình của Thomas và những người bạn

Phim ảnh -
Bước đến phần cuối của series "Maze Runner", Thomas và những người đồng đội đã trải qua cả một chặng đường dài thừa chết thiếu sống, đồng thời giải mã vô số bí mật bên trong những mê cung.
chuyen-doi-tu,sau-anh-hao-quang,thanh-dien,thanh-kim-hue,tran-thanh

Câu chuyện chìm ‘chẹt’ và mối tình hơn 40 năm hạnh phúc của 2 nghệ sĩ Thanh Điền - Thanh Kim Huệ

Giải trí -
Cũng nhờ cải lương mà cặp đôi nghệ sĩ Thanh Điền - Thanh Kim Huệ được "se duyên" đến với nhau.