Clip thầy Cương đọc diễn văn trong buổi lễ khai trường.

Sáng 9/10, nghe tin thầy Văn Như Cương qua đời, nhiều thế hệ giáo viên và học trò trường Lương Thế Vinh đã không kìm được xúc động. Trên khắp các trang MXH, nhiều người bày tỏ niềm tiếc thương đến người thầy giáo đã dành cả đời mình, gắn bó với sự nghiệp trồng người.

Trong lúc thầy đi xa, nhiều người nhớ lại, bùi ngùi chia sẻ bài phát biểu cũ đầy ý nghĩa mà thầy đã đọc tại lễ khai giảng năm học 2015 - 2016 ở trường THPT Dân lập Lương Thế Vinh. Những lời chia sẻ gần gũi, giản dị nhưng cũng đầy xúc động trong bài phát biểu của thầy Cương đã khiến nhiều người chảy nước mắt khi nhớ lại.

Thầy Văn Như Cương đã mãi ra đi nhưng những cống hiến của thầy sẽ vẫn còn ở lại. Thầy Văn Như Cương đã mãi ra đi nhưng những cống hiến của thầy sẽ vẫn còn ở lại.

Clip: Khoảnh khắc thầy Văn Như Cương đọc bài phát biểu gây xúc động mạnh trong lễ khai giảng

Hình ảnh xúc động trong buổi khai giảng cách đây 2 năm tại trường Lương Thế Vinh. Hình ảnh xúc động trong buổi khai giảng cách đây 2 năm tại trường Lương Thế Vinh.
Những bạn trẻ làm theo lời thầy Cương, giơ cao bàn tay phải, áp vào trái tim mình để nhớ rằng máu đang chảy trong huyết quản, luôn được nuôi bằng dòng sữa mẹ Việt Nam. Những bạn trẻ làm theo lời thầy Cương, giơ cao bàn tay phải, áp vào trái tim mình để nhớ rằng máu đang chảy trong huyết quản, luôn được nuôi bằng dòng sữa mẹ Việt Nam.
Thầy Văn Như Cương đánh trống khai giảng năm học. Thầy Văn Như Cương đánh trống khai giảng năm học.

Dưới đây, chúng tôi xin được đăng tải nguyên văn bài phát biểu của thầy cách đây đã 2 năm:

“Các em thân mến!

Đã bao giờ các em suy nghĩ một cách nghiêm túc để trả lời đúng đắn cho một câu hỏi có vẻ tầm thường sau: “Hàng ngày chúng ta đến trường để học cái gì?”. Phần lớn các em đều nhanh chóng có câu trả lời: “Học những điều có trong sách vở, cụ thể nhất là trong sách giáo khoa”. Chính vì thế mà người ta hay nói: “Cắp sách đến trường”…

Bài phát biểu của thầy khiến bao thế hệ học trò xúc động. Bài phát biểu của thầy khiến bao thế hệ học trò xúc động.

Thầy năm nay đã 79 tuổi, thầy cũng được “cắp sách đến trường” liên tục từ cấp 1, cấp 2, cấp 3 rồi đại học, sau đại học, nghiên cứu sinh và lấy bằng Tiến sĩ… Và bây giờ, khi nhìn lại cuộc đời đã qua của mình, thầy phải thừa nhận rằng, những điều mình đã học được ở trường thực ra không phải toàn là những “bảo bối” và cũng không phải những “cẩm nang kỳ diệu” giúp cho thầy bước vào cuộc sống đời thường, một thực tế rất sôi động, đầy cơ hội và cạm bẫy…, trong cái đúng, cái sai, cái thiện, cái ác nhiều khi khó phân định được rõ ràng. Bởi vì hồi bấy giờ, nhà trường chỉ truyền thụ những kiến thức thuần túy sách vở, ít gắn liền với đời sống xã hội ngoài nhà trường.

Cũng còn may là ở cái thuở thiếu thời ấy, thầy không chỉ chúi đầu vào sách vở, mà do hoàn cảnh gia đình, thầy còn phải làm nhiều việc khác nhau, ngẫm nghĩ những vấn đề khác nhau… Dẫu sao thầy vẫn ân hận và lấy làm tiếc cho cái thuở đến trường ấy đã không tranh thủ để học được nhiều hơn những bài học bổ ích không nằm trong chương trình và sách giáo khoa.

Thầy Cương như người ông, người cha, luôn quan tâm và dành tình cảm cho học trò của mình. Thầy Cương như người ông, người cha, luôn quan tâm và dành tình cảm cho học trò của mình.

Bởi vậy với tư cách là một thầy giáo nhiều tuổi nghề và tuổi đời, thầy muốn nhắn nhủ với các em rằng: “Biển học là mênh mông, trong đó sách vở tuy quan trọng nhưng cũng chỉ là vùng biển gần bờ mà thôi”.

Nền giáo dục của chúng ta đang bắt đầu đổi mới theo xu hướng tiến bộ hơn, tích cực hơn, theo đó học sinh muốn thành đạt thì ngoài những kiến thức sách vở, họ còn phải thành thạo các kỹ năng xã hội, kỹ năng sống để phát triển toàn diện. Họ cần phải được trang bị các giá trị chuẩn mực về tính cách, phẩm chất và những đạo đức tốt đẹp.

Thầy Cương luôn gắn với hình ảnh giản dị và những triết lý sâu sắc. Thầy Cương luôn gắn với hình ảnh giản dị và những triết lý sâu sắc.

Trong những năm học vừa qua, rất nhiều em học sinh đã tham gia đội thanh niên tình nguyện để làm những công việc khác nhau, từ việc nhỏ đến việc lớn… Chẳng hạn, họ làm vệ sinh các phòng ốc, sơn mới các bức tường, sửa chữa nhà ăn… Qua đó, họ đã thu hoạch được những bài học quý giá cho mình: họ biết tìm hiểu công việc và hỗ trợ lẫn nhau, biết cải tiến kỹ năng lao động và biết sáng tạo trong lao động. Qua những công việc mang tính phục vụ cộng đồng như vậy, mỗi cá nhân cảm thấy gắn bó và hòa đồng với tập thể của mình hơn và thương yêu nhau hơn… Thầy nghĩ rằng những bài học như thế không có hoặc ít có trong các tiết học Toán, Lý, Tiếng Anh hay Sinh, Sử…

Bên cạnh những niềm vui, đôi lúc thầy vẫn thoáng gặp những hiện tượng đáng buồn. Đó là khi thầy trông thấy một em nào đó vô tư vứt rác không đúng chỗ, đó là khi trên mặt bàn mới toanh ai đó ngang nhiên viết, vẽ bậy, hoặc bôi bẩn bằng kẹo cao su… Những hành động, tuy hiếm hoi nhưng không thể nào chấp nhận được, phải nói thẳng đó là những hành động không tử tế. Là học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, trước hết các em phải là những người tử tế, muốn vậy phải học tập, rèn luyện thường xuyên ngay trong thời gian cắp sách tới trường.

Các em thân mến!

Rồi đây, khi rời mái trường Lương Thế Vinh thân yêu, các em sẽ bước vào đời bởi nhiều con đường khác nhau, do chính mình lựa chọn, hoặc do hoàn cảnh đưa đẩy. Thầy mong rằng những điều đã học - theo nghĩa rộng của từ này - sẽ giúp các em vững vàng hơn trong cuộc sống. Các em có thể trở thành những người lao động chân chính, những nhà kỹ thuật có chuyên môn giỏi, những người nghiên cứu thành công, những doanh nghiệp tầm cỡ, những nhà lãnh đạo xuất sắc, những chính khách uyên bác…, nhưng trước hết phải là những người tử tế phải biết yêu thương và căm giận, vì nhân dân, vì Tổ quốc Việt Nam yêu quý của chúng ta… Đó là điều thầy mong chờ ở các em”.