Không khí Tết Độc lập 1945 ở Hà Nội, Sài Gòn

Nhịp sống -

Sáng 2/9/1945, Hà Nội sống trong không khí cực kỳ thân mật, ra phố là thấy những nụ cười nở trên môi, lòng chứa chan hy vọng.

Chúng tôi tóm lược nội dung đăng trên tờ Cứu Quốc (ra ngày 5/9/1945) và tờ Trung Bắc Tân Văn (ra ngày 9/9/1945) và tư liệu ở Bảo tàng Lịch sử Quốc gia về không khí của Hà Nội, Sài Gòn ngày đó.

Các gia đình lau chùi nhà cửa sạch sẽ, thắp đèn nến sáng trưng, đốt hương trầm nghi ngút.

Trên phố, các cửa hàng đón tiếp khách niềm nở, mua hàng hay không cũng mời nước và thuốc lá. Các hiệu cao lâu không những xuống giá còn nhất định bán được bao nhiêu cũng trích ra 50% giúp giải phóng quân.

Nhưng cảm động hơn có lẽ là những người buôn bán ít vốn. Một bà mắt cặp kèm bán bát bún riêu đầy mà chỉ lấy một hào, trong khi ngày thường bà bán 3 hào. Khi được hỏi: “Sao cụ tính rẻ quá thế?”, bà đáp: “Hôm nay là ngày độc lập”.

Nhiều người khác nhất định bán cho nhanh để còn về ăn cơm sửa soạn cho các cháu và cho cả họ đi đón tiếp cụ Hồ Chí Minh. Người làm công cũng được ông bà chủ cho phép nghỉ để chiều đi dự lễ “Ngày độc lập”.

Trong khi thanh niên sửa soạn cờ, biển, sắp đoàn ngũ, gậy gộc hoặc tập hát những bản anh hùng ca cho đều thì các ông già bà cả lo làm cơm cúng tổ tiên và mời bạn đến uống rượu mừng nền độc lập.
Lễ Độc lập ở Ba Đình ngày 2/9/1945. Ảnh tư liệu.

Lễ Độc lập ở Ba Đình ngày 2/9/1945. Ảnh tư liệu.

12h trưa, rất đông người đổ về những nẻo đường dẫn vào vườn hoa Ba Đình, nơi cử hành lễ “Ngày độc lập”. Các sinh viên, chiến sĩ làm việc vất vả mới giữ nổi trật tự cho hàng chục nghìn người từ khắp các phố phường ở Hà Nội và các tỉnh xa về dự lễ độc lập.

Giữa vườn hoa dựng sẵn một diễn đài cao căng vải đỏ và trắng, giữa là cột cờ sơn trắng vươn cao chót vót. Các đoàn thể tới dự lễ theo thứ tự được ban tổ chức định sẵn.

Gần diễn đài nhất là các bô lão thành phố, đoàn thể Phật giáo, Công giáo và phụ nữ. Bộ đội giải phóng quân, lưỡi lê sáng loáng cắm ở đầu súng, đứng dàn sau kỳ đài. Vòng ngoài, trông ra xa chỉ thấy một biển người trắng xóa, cờ đỏ rực rỡ dưới ánh nắng của ngày thu chói lọi.

14h, đội tự vệ cầm súng lục đứng chèn khít thành hàng rào tròn quanh kỳ đài. Còn lính bồng súng đứng dàn ra cho đến đầu đường Cột Cờ. Mọi người im lặng đợi đến lúc đội âm nhạc giải phóng quân cử bài kèn chào. Đoàn xe hơi của Chính phủ, có đội cảnh sát đi trước dẫn đầu, từ từ đỗ. Các nhân viên trong Chính phủ bước lên kỳ đài.

Tất cả sự chú ý của đám đông khổng lồ tới dự lễ đều dồn cả vào vị Chủ tịch của Chính phủ, lần đầu tiên ra mắt quốc dân. Đó là một ông già dáng gầy, trán cao, mắt sáng mặc bộ quần áo bằng vải vàng đã bạc màu.
 
Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ trưởng Nội vụ Võ Nguyên Giáp trên xe ra Lễ đài Độc lập 2/9/1945.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ trưởng Nội vụ Võ Nguyên Giáp trên xe ra Lễ đài Độc lập 2/9/1945.

Buổi lễ bắt đầu. Lá cờ đỏ sao vàng được từ từ kéo lên, trong khi đội âm nhạc cử bài “Tiến quân ca”. Trên kỳ đài, các nhân viên Chính phủ, đầu trần, đứng lên giơ tay chào. Bên dưới, một rừng cánh tay cũng giơ lên. Không khí yên lặng, trang nghiêm.

Sau khi đại diện ban tổ chức đứng trước máy truyền thanh đọc chương trình buổi lễ và giới thiệu Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng lên.

Bằng một giọng rành mạch, giản dị (chốc chốc lại hỏi xuống: “Tôi nói thế này đồng bào có nghe rõ không?”) Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố nền độc lập của nước Việt Nam với 25 triệu đồng bào và tất cả thế giới: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập và sự thực đã thành một nước tự do và độc lập”.

Lời tuyên ngôn đanh thép vừa dứt, tất cả quốc dân dưới đài đều đồng thanh hoan hô.

Tiếp đến là cuộc tuyên thệ của Chính phủ. Đứng trước Quốc kỳ, trước quốc dân, các nhân viên Chính phủ lâm thời bỏ mũ, đứng thẳng người, thề rằng: “Sẽ kiên quyết lãnh đạo toàn dân giữ vững nền độc lập cho Tổ quốc và thực hiện bản chương trình của Việt Minh, đặng mang lại tự do, hạnh phúc cho dân tộc; trong lúc giữ nền độc lập, sẽ quyết vượt qua mọi nỗi khó khăn, nguy hiểm, dù phải hy sinh tính mệnh cũng không từ”.

Sau khi Chính phủ tuyên thệ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Võ Nguyên Giáp đứng lên nói về sự đoàn kết của dân ta nhất định chống lại bất cứ cuộc xâm lăng nào. Bài diễn văn của ông liên tục bị công chúng ngắt quãng để vỗ tay hoan hô.

15h10, ông Trần Huy Liệu nói về việc ông vào Huế nhận sự thoái vị của vua Bảo Đại. Sau đó, ông trao lại ấn và kiếm bằng vàng cho Chủ tịch Hồ Chí Minh để Chủ tịch giơ lên cho quốc dân xem.

Ông Nguyễn Lương Bằng, đại biểu của Tổng bộ Việt Minh, thuật qua cuộc đấu tranh đầy gian lao, khó khăn mà Việt Minh đã theo đuổi trong mấy năm để mưu giải phóng cho dân tộc và kêu gọi đồng bào thống nhất, đoàn kết để ủng hộ Chính phủ.

15h30, quốc dân tuyên thệ sẽ trung thành với Chính phủ. Một người trong ban tổ chức đứng trước đài đọc to những lời thề. Mỗi lời đọc xong, toàn thể đồng bào đứng dưới đài đều hô to: “Xin thề”.

Rồi Chủ tịch Hồ Chí Minh lại bước ra kỳ đài căn dặn quốc dân mấy lời: “Của quý nhất của quốc dân, của thế giới là sự độc lập. Giờ đây, chúng ta đã được độc lập rồi ta phải cố giữ gìn. Tất cả quốc dân phải đoàn kết lại, xin đồng bào chớ vội tin rằng đã thái bình hẳn. Chúng ta sẽ còn phải vượt qua nhiều sự gian lao, đau khổ hơn nữa, đồng bào phải ủng hộ Chính phủ sau này sẽ còn nhiều cuộc khánh chúc thắng lợi nữa”.

Đám đông im phăng phắc, trầm ngâm nghe lời căn dặn.

15h45, buổi lễ tuyên ngôn độc lập kết thúc. Bài “Tiến quân ca” do được vang trên miệng hàng nghìn, hàng vạn người… Các nhân viên Chính phủ xuống đài… Người dân chia thành từng đoàn đi qua các phố lớn và kéo tới hồ Hoàn Kiếm thì giải tán.

Trong khi đó, tại Sài Gòn, từ buổi trưa người dân đã đổ ra đường. Cờ đỏ sao vàng, biểu ngữ “Việt Nam Dân chủ Cộng hòa muôn năm!”, “Đả đảo thực dân Pháp!” bằng nhiều thứ tiếng… giăng khắp nơi.

Các đại biểu và quốc dân giơ tay tuyên thệ. Tư liệu TTXVN.

Các đại biểu và quốc dân giơ tay tuyên thệ. Tư liệu TTXVN.

Lễ Độc lập được cử hành lúc 14h tại lễ đài trên đường Cộng Hòa (nay là đường Lê Duẩn), phía sau nhà thờ Đức Bà. “Này anh em ơi, tiến lên dưới cờ giải phóng! Đồng lòng cùng đi! Đi! Đi! Sá gì thân sống!…”, lời bài Thanh niên hành khúc của Lưu Hữu Phước vang lên. Lúc này, bài Tiến quân ca chưa được phổ biến trong Nam.

Ban tổ chức dự định tiếp sóng Đài Bạch Mai (Đài Tiếng nói Việt Nam) để người dân Sài Gòn nghe bản Tuyên ngôn Độc lập qua hệ thống loa phóng thanh đặt dọc đường Cộng Hòa và các ngả đường gần đó. Tuy nhiên, việc tiếp sóng không thành công.

Vì thế, ban tổ chức buổi lễ đề nghị ông Trần Văn Giàu (Bí thư Xứ ủy Nam bộ, Chủ tịch Ủy ban khởi nghĩa Nam bộ, Chủ tịch Ủy ban Hành chánh lâm thời Nam bộ) ứng khẩu một bài diễn văn.
Người dân Sài Gòn tập trung dự lễ Độc lập ở Sài Gòn chiều 2/9/1945. Ảnh tư liệu.

Người dân Sài Gòn tập trung dự lễ Độc lập ở Sài Gòn chiều 2/9/1945. Ảnh tư liệu.

Sau vài phút suy nghĩ và ghi vội mấy ý chính lên giấy, ông Trần Văn Giàu nói: “Việt Nam từ một xứ thuộc địa đã trở thành một nước độc lập. Việt Nam từ một đế chế đã trở thành một nước cộng hòa. Việt Nam đương tiến bước trên đường sống”.

Thay mặt hàng triệu người dân Nam bộ, ông nói lên quyết tâm bảo vệ Tổ quốc: “Chúng ta thề cương quyết đứng bên cạnh chánh phủ, chống mọi sự xâm lăng, dầu chết cũng cam lòng”.

Bài diễn văn của ông kết thúc bằng lời kêu gọi: “Quốc dân hãy sẵn sàng chiến đấu!… Đứng lên! Ngày độc lập bắt đầu từ nay! Tiến tới, vì độc lập, vì tự do, tiến tới mãi! Không một thành lũy nào ngăn nổi chí của muôn dân trên đường giải phóng!”.

Cả biển người đưa nắm tay lên, nhất loạt hô to: “Xin thề! Xin thề! Xin thề!” như tiếng sấm vang rền.
 
BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
celine-farach,celine-farach-den-viet-nam,le-hoi-am-nhac-bai-bien

Celine Farach thả rông ngực, ‘cháy’ cùng hàng nghìn khán giả trẻ Vũng Tàu

Âm nhạc -
Nữ ca sĩ đã đốt cháy sân khấu rộng lớn tại bãi biển Vũng Tàu.
giong-hat-viet-2017,hien-ho,miu-le,team-toc-tien,the-voice-2017
The Voice 2017

Hiền Hồ hóa công chúa Cinderella, hát nhạc phim ‘Em là bà nội của anh’ kết thúc trọn vẹn đêm loại trực tiếp

TV Show -
Cô đã có màn kết show khi thể hiện ca khúc Mình yêu từ bao giờ - nhạc phim Em là bà nội của anh vô cùng thuyết phục.
giong-hat-viet-2017,han-sara,team-dong-nhi,the-voice-2017
The Voice 2017

Han Sara ‘đốt cháy’ sân khấu vòng Loại trực tiếp với hit ‘Side to Side’ của Ariana Grande

TV Show -
Sau khi thể hiện tiếng Hàn và tiếng Việt ở những vòng thi trước, Han Sara "đốt nóng" vòng Loại trực tiếp bằng ca khúc tiếng Anh mang tên Side to Side - bản hit của Ariana Grande.
dot-xe,mau-thuan-cong-an,phuong-tran-phu

Nam thanh niên đốt xe máy trước cửa công an phường vì không xin được lỗi vi phạm

Tin nóng -
Bị lực lượng CSGT Công an thành phố Bắc Giang lập biên bản vì lỗi không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông, một người đàn ông đã châm lửa đốt xe máy.
giai-cuu-lon,nguoi-dan,nong-dan-khoc-rong,thit-lon-xuong-gia

Người dân khắp nơi ‘khoe’ ảnh giải cứu lợn giúp người nông dân

Thị trường -
Dịp nghỉ lễ này, người dân khắp nơi tổ chức liên hoan, gặp gỡ gia đình - bạn bè đã lựa chọn phương án tự mổ lợn, chế biến hàng chục món ăn với mục đích "giải cứu lợn giúp người nông dân".

Hà Nội: Lời khai quanh co của kẻ trộm xe Range Rover biển siêu đẹp

Tin nóng -
Theo cơ quan công an, lúc đầu bị bắt giữ, Nguyễn Duy Linh khai do thấy chiếc xe Range Rover đẹp quá nên đã ra tay trộm cắp. Bị cảnh sát đấu tranh khai thác, Linh lại khai mình gây án do nợ nần tiền bạc.
TIN LIÊN QUAN

Range Rover gây tai nạn liên hoàn: Thủ phạm nghi có biểu hiện ngáo đá

Chiếc Range Rover trắng đâm vào hàng loạt xe máy trước khi bị kẹt ở ngõ 106 Hoàng Quốc Việt (Cầu Giấy, Hà Nội). Theo thông tin ban đầu không có trường hợp nào thương vong.
ca-si-van-mai-huong,sao-gap-nan,van-mai-huong

Văn Mai Hương suýt chết đuối sau 15 phút bất lực lênh đênh trên biển

Hậu trường -
Văn Mai Hương tỏ ra vô cùng sợ hãi và bất lực khi không thể bơi vào bờ mà bị cát hút dần ra xa.
hlv-ngoc-son,team-ngoc-son,than-tuong-bolero-2017
Thần tượng Bolero 2017

Thần tượng Bolero 2017 tiếp tục xuất sắc thăng hạng #1 Trending của Youtube

TV Show -
Vòng thi của đội HLV Ngọc Sơn xuất sắc đạt #1 trên Tab thịnh hành và đạt hơn 1,5 triệu lượt xem trên trang Youtube.
hlv-dong-nhi,hlv-noo-phuoc-thinh,hlv-thu-minh,hlv-toc-tien,the-voice-2017
The Voice 2017

Kể cả khi đang tập trung 100% cho học trò, bộ tứ HLV The Voice vẫn rạng rỡ vô cùng trước giờ G vòng Loại trực tiếp

TV Show -
Cùng xem những khoảnh khắc đẹp hút hồn của bộ tứ HLV The Voice bên trong hậu trường trước giờ lên sóng vòng Loại trực tiếp.
30-4,trung-doc-dac-gan-38-ty-dong,xo-so-doc-dac

Thêm khách hàng trúng độc đắc gần 38 tỷ đồng vào lễ 30/4

Thị trường -
Trong lần quay thưởng tối 30/4, loại hình xổ số Mega 6/45 tiếp tục xác định được một vé trúng giải Jackpot mang các số 02-06-08-11-12-25
ben-pha-hai-phong,chon-chan,du-lich-ngay-le,dong-nghet

Hàng dài ôtô, du khách chôn chân tại bến phà ở Hải Phòng

Tin nóng -
Ngày 30/4, hàng chục nghìn du khách, cả nghìn ôtô và xe máy từ nhiều địa phương đổ về đảo Cát Bà (Hải Phòng) khiến đường vào bến phà Đình Vũ tắc nghẽn nghiêm trọng.

Lý Dịch Phong tiếp tục dẫn đầu Top 100 nam diễn viên Trung Quốc

Bí mật sao -
Với những thành công của mình, Lý Dịch Phong vững vàng xếp ở vị trí Top 1 bảng xếp hạng Giá trị tổng hợp diễn viên phim ảnh Trung Quốc năm 2016. Trước thông tin này, người hâm mộ tỏ ra vô cùng tự hào về thành tích của thần tượng.
TIN LIÊN QUAN

Lý Dịch Phong - Mỹ nam hễ cứ đóng phim là được ghép đôi dù nam hay nữ!

Sau vai diễn thành công rực rỡ trong Cổ kiếm kỳ đàm, mỹ nam 8X đã có bước tiến lớn trong sự nghiệp, trở thành cái tên tầm cỡ, kèm theo đó là những vai diễn thành công.
hits-and-misses,sao-ngoai,sao-viet
Hits and Misses

Đẹp - xấu: Ranh giới mỏng manh mà bất kỳ sao Việt nào cũng phải canh chừng!

Sao đẹp - Sao xấu -
VIFW 2017 là sự kiện thời trang lớn nhất tuần qua và tại đây, các người đẹp Việt đã tha hồ thể hiện cá tính của bản thân thông qua những trang phục lộng lẫy và nổi bật, tuy nhiên vẫn có một vài cô nàng không tiết chế chi tiết trên trang phục đã vô tình lọt vào Top sao xấu tuần này.
mon-hoa-ngon,quan-an,sui-cao

Cả một nền văn hóa vẹn tròn trong chiếc sủi cảo Hà Tôn Quyền

Food -
Sủi cảo là một món ăn được nhiều người yêu thích. Chính bởi cái ngon ngọt của nước dùng cộng hưởng cùng cái tươi mát của nhân sủi cảo đã tạo nên sức hút thực sự đặc biệt của món ăn này. Ngoài ra thực khách còn "mê mệt" những miếng mực dày, màu sắc lạ mắt với vị giòn, mềm khó cưỡng.
bao-thy,celine-farach,monstar,only-c

Celine Farach quẩy cực sung trong tổng duyệt đêm nhạc có Bảo Thy, Only C tại Vũng Tàu

Âm nhạc -
"Cô gái sexy nhất hệ mặt trời" đã có mặt tại Vũng Tàu để "quẩy" nhiệt tình cùng khán giả đêm này rồi!
fashion-week,le-thanh-hoa,safari,vifw2017
VIFW2017

Trang phục vedette trong Safari: 45 ngày miệt mài đổi lấy 1 phút tỏa sáng trên runway của Thanh Hằng

Làng mẫu -
Mẫu trang phục lộng lẫy mà siêu mẫu Thanh Hằng trình diễn với vai trò vedette trong BST Safari do NTK Lê Thanh Hòa thực hiện có thể được xem như một tác phẩm nghệ thuật đầy kì công.
celine-farach,fan-meeting,hot-girl

Nicky (Monstar) bắn tiếng Anh như gió, Tú Hảo cá tính đọ sắc cùng Celine Farach trong buổi Fan meeting

Đời Sống -
Ngay lúc này đây, tại Vũng Tàu, Celine Farach đang có buổi gặp mặt cùng người hâm mộ Việt Nam.
casting,the-face-men,the-face-thailand
The Face Thailand

ĐỘC QUYỀN Bỏ giới hạn quốc tịch, casting The Face Men Thailand rộn ràng không kém phiên bản nữ

Trang chủ -
Với việc không giới hạn quốc tịch, The Face Men Thailand quy tụ không ít những gương mặt ấn tượng từ khắp nơi đổ về trong buổi casting lần này.