Khám phá làng gốm 500 năm tuổi ở Hội An

Nhịp sống -

Cho đến nay, gốm Thanh Hà vẫn được làm hoàn toàn bằng tay theo phương thức thủ công truyền thống với quy trình sản xuất qua nhiều bước: làm đất, tạo hình bằng bàn xoay, sửa nguội, phơi...

Đến với di sản văn hóa thế giới phố cổ Hội An, hẳn không ít người đã từng một lần ghé thăm một làng gốm nhỏ ven sông Thu Bồn, nơi cách đây hơn nửa thiên niên niên kỷ là một trung tâm sản xuất, buôn bán đồ gốm đất nung có tiếng, cung cấp sản phẩm cho các tỉnh miền Trung. Trải qua thăng trầm của lịch sử, đến nay làng gốm Thanh Hà (Hội An) - một làng nghề lâu đời, có tính chuyên môn cao - vẫn bảo tồn được nguyên vẹn những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể truyền thống, đặc biệt là những tri thức dân gian về nghề. 

Làng gốm Thanh Hà có lịch sử hình thành lâu đời. Tương truyền vào khoảng thế kỉ 16,17, những thợ thủ công từ Thanh Hóa, Nghệ Tĩnh đã đến Thanh Hà lập làng và xây dựng nên nghề làm gốm, truyền lại cho đến ngày nay. Gốm Thanh Hà không chỉ được người dân Quảng Nam và miền Trung nói riêng biết đến mà có giai đoạn được xuất khẩu sang nước ngoài.

Gomthanhha

Từ thế kỷ 16 - 17, do việc xây dựng các kiến trúc dân dụng ở đô thị cổ Hội An phát triển nhanh, kéo theo nhu cầu về gạch ngói và vật liệu xây dựng đất nung tăng cao. Đây là giai đoạn phát triển thịnh đạt nhất của làng nghề gốm Thanh Hà. Gạch ngói và các vật dụng đất nung từ các lò gốm Thanh Hà trở thành mặt hàng được các lái buôn theo đường sông đưa đến khắp các tỉnh miền Trung. Cho đến nay, gốm Thanh Hà vẫn được làm hoàn toàn bằng tay theo phương thức thủ công truyền thống. Thanh Hà sản xuất chủ yếu đồ gốm đất nung (không tráng men), màu gốm đỏ tươi, xương gốm mịn, độ nung không cao lắm.

Quy trình sản xuất ra một sản phẩm qua nhiều bước: làm đất, tạo hình bằng bàn xoay, sửa nguội, phơi, nung.

Đất sét được mua tại Duy Xuyên, Điện Bàn. Đất sét khi mua về phải được người thợ dùng dầm để xử lý đất tơi ra.

Đất sét được mua tại Duy Xuyên, Điện Bàn. Đất sét khi mua về phải được người thợ dùng dầm để xử lý đất tơi ra.

Thời gian xử lý đất thô tốn nhiều thời gian và công sức

Thời gian xử lý đất thô tốn nhiều thời gian và công sức.

Theo kinh nghiệm dân gian thì đất sét vàng được chọn để làm gốm là loại đất có độ dẻo, kết dính, không lẫn tạp chất. Đây là ba yếu tố quan trọng góp phần cho việc tạo hình phôi gốm được mềm mại, đẹp mắt. Loại đất này sẽ cho ra sản phẩm gốm có độ chịu lực tốt, màu sắc áo gốm đỏ/hồng, mịn màng, tươi sáng. Muốn biết độ dẻo của đất, người thợ ngắt một mẩu đất sét, dùng tay se thành sợi dài (con trạch đất) rồi bẻ cong, gấp hai đầu con trạch đất lại với nhau, nếu con trạch đất không bị nứt, gãy là đất sét dẻo.

Đất sau khi được làm mềm và loại bỏ tạp chất thì sẽ được nghệ nhân tiếp tục xử lý để tạo độ kết dính cho đất.

Đất sau khi được làm mềm và loại bỏ tạp chất thì sẽ được nghệ nhân tiếp tục xử lý để tạo độ kết dính cho đất.

Đôi chân người phụ nữ rắn rõi qua 20 năm phải đạp hàng khối đất mỗi ngày. Việc đạp đất sẽ làm cho đất có độ kết dính cao hơn.

Đôi chân người phụ nữ rắn rỏi qua 20 năm phải đạp hàng khối đất mỗi ngày. Việc đạp đất sẽ làm cho đất có độ kết dính cao hơn.

Gomthanhha

Mỗi người làm công việc chuốt phôi gốm đều phải có một cây cung để tách những khối đất sét sao cho chính xác lượng đất cho mỗi sản phẩm.

Khi đất đã được luyện kĩ thì khối đất lớn được chia thành từng phần nhỏ để se thành các con trạch đất. Người thợ chuốt gốm ngắt một lượng đất đủ dùng để tạo phôi một sản phẩm gốm từ con trạch đất đã se sẵn. Trước khi tạo dáng phôi gốm phải chuốt phôi. Thường khi chuốt gốm phải có hai người (phụ nữ), một người đứng, hai tay se con trạch đất để chuẩn bị nguyên liệu cho các sản phẩm kế tiếp, một chân đứng trụ, chân kia đạp bàn xoay, người còn lại lấy con trạch đất đặt lên bàn xoay, cuộn dải đất thành hình trụ tròn rồi dùng tay kết hợp con sò (dụng cụ chuốt gốm), giẻ lau ướt tạo dáng sản phẩm.

Gomthanhha

Se con trạch đất để chuẩn bị nguyên liệu cho sản phẩm kế tiếp.

Gomthanhha

Người bàn tay phụ nữ gân guốc và rắn chắc sau 20 năm làm công việc se con trạch đất. Khi se con trạch đất cần độ dẻo dai của bàn tay để đất sét có chất lượng kết dính tốt.

_MG_5244

Tay nhồi đất, chân đẩy bàn xoay để người tạo hình có thể tạo phôi cho những sản phẩm gốm. Chính vì thế người se trạch đất cần sự phối hợp nhịp nhành giữa tay và chân.

Phôi gốm sau khi được chuốt tạo dáng xong được đem ra ngoài hong trong bóng râm, đến khi gốm se mặt sẽ khắc hoa văn. Sản phẩm gốm đất nung truyền thống ít khi được trang trí hoa văn, nếu có thì chỉ là một - hai đường chỉ khắc chìm song song trên vai sản phẩm hoặc dùng hoa văn khắc vạch hình sóng nước.

Phôi gốm sau khi được chuốt tạo dáng xong được đem ra ngoài hong trong bóng râm, đến khi gốm se mặt sẽ khắc hoa văn.

 Sản phẩm gốm đất nung truyền thống ít khi được trang trí hoa văn, nếu có thì chỉ là một - hai đường chỉ khắc chìm song song trên vai sản phẩm hoặc dùng hoa văn khắc vạch hình sóng nước.

Sản phẩm gốm đất nung truyền thống ít khi được trang trí hoa văn, nếu có thì chỉ là một - hai đường chỉ khắc chìm song song trên vai sản phẩm hoặc dùng hoa văn khắc vạch hình sóng nước.

Công đoạn sửa nguội được thực hiện khi phôi gốm thành hình được phơi qua nắng khoảng 5 tiếng đồng hồ.

Công đoạn sửa nguội được thực hiện khi phôi gốm thành hình được phơi qua nắng khoảng 5 tiếng đồng hồ.

_MG_5208

Phôi gốm sau khi đã được phơi kỹ được chất vào lò nung, sản phẩm kích thước nhỏ lồng vào trong lòng sản phẩm kích thước lớn hơn rồi chồng xếp thành tầng trong lò.

Một sản phẩm gốm nung đạt chuẩn phải được nung trong lò suốt 24 tiếng đồng hồ với cường độ lửa chính xác để gốm lên màu đều và đẹp. Người thợ phải liên tục thêm củi để giữ lửa cho lò nung. Nếu quên thêm củi, lửa không đúng thì gốm không thể đạt được màu đỏ gạch nung đúng chuẩn.

Những sản phẩm gốm vừa được nung xong và đưa ra lò chờ thành phẩm.

Những sản phẩm gốm vừa được nung xong và đưa ra lò chờ thành phẩm.

Như vậy, từ nguyên liệu đất sét được mua từ Điện Bàn đến một chiếc bình, chiếc chum được đưa ra từ lò nung là một quá trình công phu, cẩn thận. Qua đôi tay khéo léo, lành nghệ của người thợ, những đường cong mềm mại, họa tiết nổi bật trở nên có hồn, sống động vô cùng. Những con trâu, con gà, con heo như những sinh vật có linh hồn và sự sống.Người nghệ nhân làm gốm không chỉ nặn đất, chuốt gốm mà còn gửi trọn tình yêu nghề và cả tâm hồn của mình vào tác phẩm. Hay nói cách khác, họ là người “thổi hồn” vào những nắm đất tưởng như vô tri, vô giác kia.

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
am-sat,be-gai-nguoi-viet,nhat-ban,vu-an-lon

Nhiều dấu hiệu chứng minh bé gái 9 tuổi người Việt bị hành hung dã man trước khi chết

Thế giới -
Trong quá trình điều tra, cảnh sát đã tìm thấy nhiều vết thương cho thấy nạn nhân nhỏ tuổi người Việt có thể đã bị hành hạ nặng nề kèm theo xiết cổ dẫn đến tử vong.
co-dau-thuy-than,lee-sung-kyung,nam-joo-hyuk,tien-nu-cu-ta

Phim của Nam Joo Hyuk âm thầm khởi quay, Lee Sung Kyung bất ngờ bỏ vai vào phút cuối

Phim ảnh -
Đây có vẻ là thông tin không được vui cho lắm với những người yêu mến cặp đôi Kình - Tạ trong bộ phim truyền hình gây sốt Tiên nữ cử tạ.
the-face-online,the-face-online-2017,thuy-linh-the-face-online,top-9-the-face-online
The Face online

Thùy Linh: Cô gái sở hữu đôi mắt gợi cảm nhất nhì The Face Online 2017

TV Show -
Thùy Linh là 1 trong 9 thí sinh của The Face Online sở hữu vẻ đẹp vô cùng gợi cảm và một ánh mắt "chết người".
beauty-and-the-beast,saturday-night-live,saturday-night-live-korea,snsd,sooyoung
Saturday Night Live

Sooyoung (SNSD) mở màn Saturday Night Live bằng nụ hôn ngọt ngào với ‘quái vật’

TV Show -
Phiên bản "Người đẹp và quái vật" chuẩn không cần chỉnh đã có màn "khai vị" hoành tráng tại Saturday Night Live mùa 9.
bao-anh,chi-pu,van-mai-huong

‘Ảnh thẻ ngày xa xưa’: Chưa bao giờ là nỗi ám ảnh với các mỹ nhân Việt này!

Hậu trường -
Quá long lanh và xinh đẹp, ảnh thẻ của các mỹ nhân này khiến công chúng không khỏi ngỡ ngàng lẫn thích thú.
exo,exo-planet-3-exo-dium,kpop,sm

EXO chuẩn bị khép lại hành trình 11 tháng đi tour vòng quanh thế giới

Âm nhạc -
Lịch trình về buổi biểu diễn cuối cùng của các chàng trai nhà SM đã được thông báo.
btv-quynh-chi,mai-tien-dung,mc-quynh-chi

Mai Tiến Dũng cực sành điệu sánh đôi cùng nữ MC xinh đẹp nhất The Remix 2017

Hậu trường -
Quỳnh Chi và Mai Tiến Dũng kết hợp khá ăn ý, giống như một đôi tình nhân sành điệu cùng nhau dạo phố.
du-lich-he,diem-den,nam-du

Nam Du - điểm đến mùa hè cho những kẻ ‘cuồng chân’

Ăn - Chơi -
Đảo Nam Du (Kiên Giang) được ví như "viên ngọc thô" giữa biển, là điểm đến cho dân phượt muốn chiêm ngưỡng vẻ đẹp hoang sơ, quyến rũ của vùng biển phía tây nam Tổ quốc.
asia-s-next-top-model,minh-tu,teaser
Asia's Next Top Model

Minh Tú ngất xỉu ngay tập đầu Asia’s Next Top Model?

TV Show -
Sở hữu thần thái vô cùng tự tin trong những bước catwalk, tuy nhiên, việc Minh Tú ngất xỉu ngay sau đó khiến fan hâm mộ không khỏi tò mò.
bst-em-hoa,ntk-cong-tri,sieu-mau-thanh-hang,tap-chi-vogue,tokyo-fashion-week

Chạm đến tận cùng xao xuyến, ‘Em Hoa’ của Công Trí nở rộ ngọt ngào trên Vogue Mỹ

Làng mẫu -
Tạm gác những bon chen đang diễn ra tại Seoul Fashion Week, hãy chúc mừng Công Trí của làng thiết kế Việt Nam - người khiến Vogue Mỹ phải vinh danh hết lời.
du-lich-han-quoc,mien-thi-thuc,mien-visa

Bạn có thể du lịch Seoul tận 5 ngày mà không cần làm visa!

Nhịp sống -
Chỉ cần chuyến hành trình của bạn tới Jeju, bạn sẽ có cơ hội đi Seoul và các thành phố lân cận trong 5 ngày mà chẳng cần visa.
david-beckham,king-arthur,king-arthur-legend-of-the-sword

Khó lòng nhận ra David Beckham ‘kinh dị’ thế này trong phim mới

Phim ảnh -
Cựu danh thủ David Beckham vừa gây sốc với lớp hoá trang khi tham gia bộ phim bom tấn King Arthur: Legend Of the Sword.
buon-lau,hanh-ly-ky-gui,iphone-7-product-red,san-bay-noi-bai,tich-thu

Lô hàng iPhone 7 plus đỏ bị tịch thu ở sân bay Nội Bài

Nhịp sống -
Nhà chức trách phát hiện 3 vali ở sân bay Nội Bài đựng 155 điện thoại iPhone, trong đó có 80 chiếc iPhone plus đỏ. Chủ lô hàng không xuất trình được giấy tờ liên quan.
don-mong,lang-bam,phau-thuat-tham-my

Độn mông bằng xi măng cho khách hàng, gã lang băm trả giá 10 năm tù

Thế giới -
Vụ việc chỉ được phanh phui ra ánh sáng khi vào năm 2011, một trong những bệnh nhân của Oneal Ron Morris tử vong. Tuy nhiên, phải 6 năm sau, tòa án tại bang Florida, Mỹ mới chính thức đưa ra bản án cuối cùng dành cho tay bác sĩ lang băm này.
camera,ke-benh-hoan,nha-ve-sinh

Hà Nội: Khách hàng tá hỏa khi phát hiện camera quay lén đặt trong nhà vệ sinh của quán cà phê

Nhịp sống -
Khoảng 13h, ngày 29/3, tại một quán cà phê trên phố Trần Huy Liệu, quận Ba Đình, một khách hàng khi vào khu vực nhà vệ sinh bàng hoàng phát hiện chiếc camera (loại giấu kín) ở góc khuất.
cao-toc-phap-van,di-cham,xe-bon,xe-container

Xe bồn và xe container thong thả đi song song trên cao tốc, mặc kệ tắc đường hàng cây số phía sau

Nhịp sống -
Không hiểu vì lý do gì, hai chiếc xe to đùng thong thả đi song song nhau chiếm toàn bộ làn đường khiến cả đoạn đường phía sau tắc hàng cây số.
min,phi-phuong-anh,seoul-fashion-week,vogue
Seoul Fashion Week

Đừng tưởng cứ đi Seoul Fashion Week là được lên tạp chí danh giá như Sơn Tùng - Phí Phương Anh

Sao đẹp - Sao xấu -
Cách đây không lâu, Phương Anh, Min và Sơn Tùng tiếp tục được tạp chí Vogue và W Magazine bình chọn là một trong những người có street style đẹp nhất tại Tuần lễ thời trang Seoul 2017.
con-gai-tong-thong-my,donal-trump,ivanka-trump,nha-trang,the-gioi
Thế giới

Con gái Trump quyết định làm việc ở Nhà Trắng, không cần lương

Thế giới -
Ivanka Trump, con gái Tổng thống Mỹ Donald Trump, hôm qua thông báo cô sẽ làm việc tại Nhà Trắng với vai trò cố vấn không chính thức cho cha mà không cần nhận lương.