Khám phá làng gốm 500 năm tuổi ở Hội An

Xã hội -

Cho đến nay, gốm Thanh Hà vẫn được làm hoàn toàn bằng tay theo phương thức thủ công truyền thống với quy trình sản xuất qua nhiều bước: làm đất, tạo hình bằng bàn xoay, sửa nguội, phơi...

Đến với di sản văn hóa thế giới phố cổ Hội An, hẳn không ít người đã từng một lần ghé thăm một làng gốm nhỏ ven sông Thu Bồn, nơi cách đây hơn nửa thiên niên niên kỷ là một trung tâm sản xuất, buôn bán đồ gốm đất nung có tiếng, cung cấp sản phẩm cho các tỉnh miền Trung. Trải qua thăng trầm của lịch sử, đến nay làng gốm Thanh Hà (Hội An) - một làng nghề lâu đời, có tính chuyên môn cao - vẫn bảo tồn được nguyên vẹn những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể truyền thống, đặc biệt là những tri thức dân gian về nghề. 

Làng gốm Thanh Hà có lịch sử hình thành lâu đời. Tương truyền vào khoảng thế kỉ 16,17, những thợ thủ công từ Thanh Hóa, Nghệ Tĩnh đã đến Thanh Hà lập làng và xây dựng nên nghề làm gốm, truyền lại cho đến ngày nay. Gốm Thanh Hà không chỉ được người dân Quảng Nam và miền Trung nói riêng biết đến mà có giai đoạn được xuất khẩu sang nước ngoài.

Gomthanhha

Từ thế kỷ 16 - 17, do việc xây dựng các kiến trúc dân dụng ở đô thị cổ Hội An phát triển nhanh, kéo theo nhu cầu về gạch ngói và vật liệu xây dựng đất nung tăng cao. Đây là giai đoạn phát triển thịnh đạt nhất của làng nghề gốm Thanh Hà. Gạch ngói và các vật dụng đất nung từ các lò gốm Thanh Hà trở thành mặt hàng được các lái buôn theo đường sông đưa đến khắp các tỉnh miền Trung. Cho đến nay, gốm Thanh Hà vẫn được làm hoàn toàn bằng tay theo phương thức thủ công truyền thống. Thanh Hà sản xuất chủ yếu đồ gốm đất nung (không tráng men), màu gốm đỏ tươi, xương gốm mịn, độ nung không cao lắm.

Quy trình sản xuất ra một sản phẩm qua nhiều bước: làm đất, tạo hình bằng bàn xoay, sửa nguội, phơi, nung.

Đất sét được mua tại Duy Xuyên, Điện Bàn. Đất sét khi mua về phải được người thợ dùng dầm để xử lý đất tơi ra.

Đất sét được mua tại Duy Xuyên, Điện Bàn. Đất sét khi mua về phải được người thợ dùng dầm để xử lý đất tơi ra.

Thời gian xử lý đất thô tốn nhiều thời gian và công sức

Thời gian xử lý đất thô tốn nhiều thời gian và công sức.

Theo kinh nghiệm dân gian thì đất sét vàng được chọn để làm gốm là loại đất có độ dẻo, kết dính, không lẫn tạp chất. Đây là ba yếu tố quan trọng góp phần cho việc tạo hình phôi gốm được mềm mại, đẹp mắt. Loại đất này sẽ cho ra sản phẩm gốm có độ chịu lực tốt, màu sắc áo gốm đỏ/hồng, mịn màng, tươi sáng. Muốn biết độ dẻo của đất, người thợ ngắt một mẩu đất sét, dùng tay se thành sợi dài (con trạch đất) rồi bẻ cong, gấp hai đầu con trạch đất lại với nhau, nếu con trạch đất không bị nứt, gãy là đất sét dẻo.

Đất sau khi được làm mềm và loại bỏ tạp chất thì sẽ được nghệ nhân tiếp tục xử lý để tạo độ kết dính cho đất.

Đất sau khi được làm mềm và loại bỏ tạp chất thì sẽ được nghệ nhân tiếp tục xử lý để tạo độ kết dính cho đất.

Đôi chân người phụ nữ rắn rõi qua 20 năm phải đạp hàng khối đất mỗi ngày. Việc đạp đất sẽ làm cho đất có độ kết dính cao hơn.

Đôi chân người phụ nữ rắn rỏi qua 20 năm phải đạp hàng khối đất mỗi ngày. Việc đạp đất sẽ làm cho đất có độ kết dính cao hơn.

Gomthanhha

Mỗi người làm công việc chuốt phôi gốm đều phải có một cây cung để tách những khối đất sét sao cho chính xác lượng đất cho mỗi sản phẩm.

Khi đất đã được luyện kĩ thì khối đất lớn được chia thành từng phần nhỏ để se thành các con trạch đất. Người thợ chuốt gốm ngắt một lượng đất đủ dùng để tạo phôi một sản phẩm gốm từ con trạch đất đã se sẵn. Trước khi tạo dáng phôi gốm phải chuốt phôi. Thường khi chuốt gốm phải có hai người (phụ nữ), một người đứng, hai tay se con trạch đất để chuẩn bị nguyên liệu cho các sản phẩm kế tiếp, một chân đứng trụ, chân kia đạp bàn xoay, người còn lại lấy con trạch đất đặt lên bàn xoay, cuộn dải đất thành hình trụ tròn rồi dùng tay kết hợp con sò (dụng cụ chuốt gốm), giẻ lau ướt tạo dáng sản phẩm.

Gomthanhha

Se con trạch đất để chuẩn bị nguyên liệu cho sản phẩm kế tiếp.

Gomthanhha

Người bàn tay phụ nữ gân guốc và rắn chắc sau 20 năm làm công việc se con trạch đất. Khi se con trạch đất cần độ dẻo dai của bàn tay để đất sét có chất lượng kết dính tốt.

_MG_5244

Tay nhồi đất, chân đẩy bàn xoay để người tạo hình có thể tạo phôi cho những sản phẩm gốm. Chính vì thế người se trạch đất cần sự phối hợp nhịp nhành giữa tay và chân.

Phôi gốm sau khi được chuốt tạo dáng xong được đem ra ngoài hong trong bóng râm, đến khi gốm se mặt sẽ khắc hoa văn. Sản phẩm gốm đất nung truyền thống ít khi được trang trí hoa văn, nếu có thì chỉ là một - hai đường chỉ khắc chìm song song trên vai sản phẩm hoặc dùng hoa văn khắc vạch hình sóng nước.

Phôi gốm sau khi được chuốt tạo dáng xong được đem ra ngoài hong trong bóng râm, đến khi gốm se mặt sẽ khắc hoa văn.

 Sản phẩm gốm đất nung truyền thống ít khi được trang trí hoa văn, nếu có thì chỉ là một - hai đường chỉ khắc chìm song song trên vai sản phẩm hoặc dùng hoa văn khắc vạch hình sóng nước.

Sản phẩm gốm đất nung truyền thống ít khi được trang trí hoa văn, nếu có thì chỉ là một - hai đường chỉ khắc chìm song song trên vai sản phẩm hoặc dùng hoa văn khắc vạch hình sóng nước.

Công đoạn sửa nguội được thực hiện khi phôi gốm thành hình được phơi qua nắng khoảng 5 tiếng đồng hồ.

Công đoạn sửa nguội được thực hiện khi phôi gốm thành hình được phơi qua nắng khoảng 5 tiếng đồng hồ.

_MG_5208

Phôi gốm sau khi đã được phơi kỹ được chất vào lò nung, sản phẩm kích thước nhỏ lồng vào trong lòng sản phẩm kích thước lớn hơn rồi chồng xếp thành tầng trong lò.

Một sản phẩm gốm nung đạt chuẩn phải được nung trong lò suốt 24 tiếng đồng hồ với cường độ lửa chính xác để gốm lên màu đều và đẹp. Người thợ phải liên tục thêm củi để giữ lửa cho lò nung. Nếu quên thêm củi, lửa không đúng thì gốm không thể đạt được màu đỏ gạch nung đúng chuẩn.

Những sản phẩm gốm vừa được nung xong và đưa ra lò chờ thành phẩm.

Những sản phẩm gốm vừa được nung xong và đưa ra lò chờ thành phẩm.

Như vậy, từ nguyên liệu đất sét được mua từ Điện Bàn đến một chiếc bình, chiếc chum được đưa ra từ lò nung là một quá trình công phu, cẩn thận. Qua đôi tay khéo léo, lành nghệ của người thợ, những đường cong mềm mại, họa tiết nổi bật trở nên có hồn, sống động vô cùng. Những con trâu, con gà, con heo như những sinh vật có linh hồn và sự sống.Người nghệ nhân làm gốm không chỉ nặn đất, chuốt gốm mà còn gửi trọn tình yêu nghề và cả tâm hồn của mình vào tác phẩm. Hay nói cách khác, họ là người “thổi hồn” vào những nắm đất tưởng như vô tri, vô giác kia.

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
hoa-hau-hoan-vu,huynh-tien,mau-thuy

HHHV 2017: Cùng đọ eo thon, áo ‘một gang tay’ giúp Mỹ Duyên ‘hạ gục’ Mâu Thuỷ

Làng mẫu -
Trong tuần này, các thí sinh Hoa hậu Hoàn Vũ Việt Nam 2017 sẽ có dịp để thể hiện gout thời trang qua thử thách phối chọn trang phục và phụ kiện theo chủ đề.

Hồ Quang Hiếu khó chịu khi bị quan tâm quá nhiều vào chuyện chia tay Bảo Anh

Hậu trường -
Nam ca sĩ "Con bướm xuân" vừa có những trải lòng sau khi chia tay bạn gái.
TIN LIÊN QUAN

Bảo Anh mở lại Facebook, nhắn nhủ đến Hồ Quang Hiếu: ‘Sau tất cả, em vẫn ổn… Anh cũng vậy nhé!’

Giọng ca Anh muốn em sống sao vừa có những chia sẻ trên mạng xã hội sau 1 ngày đóng cửa trang cá nhân.
angela-baby,duong-huc-van,nham-kieu

‘Tiểu Angelababy’ C-biz Nhậm Kiều qua đời ở tuổi 24 trong tình trạng loã thể, tài tử ‘Anh hùng xạ điêu’ là nghi can số 1

Hậu trường -
Cái chết đột ngột của nữ diễn viên Nhậm Kiều - người đẹp mệnh danh "Tiểu Angelababy" khiến cư dân mạng không khỏi cảm thấy sốc.
tuyệt đỉnh giác quan

Bé gái có khả năng kỳ lạ đến bác sĩ cũng khó lý giải: Ngửi mùi của màu sắc

Thế giới -
Chuyện thật như đùa, giờ đây không phải là nhìn màu sắc mà là "ngửi".
TIN LIÊN QUAN

7 hành động cần tránh khi các cặp đôi gặp xung đột

Rất khó khăn mới có thể đến được với nhau, hà cớ gì chỉ vì những chuyện nhỏ nhặt mà đánh mất nhau trong cuộc đời...
dua-a-,mia,minh-tai-smile,mv-dance-version

Gần 2 tháng mới tung MV bản dance, Mia hẳn là cô nàng ‘lười biếng’ nhất Vpop

Âm nhạc -
Mia vừa tung MV phiên bản dance cho ca khúc "Đùa à'' sau gần 2 tháng phát hành.
gia-a-hi,hien-vien-kie-m,hien-vien-kiem-han-chi-van,loc-ham,quan-hieu-dong
Hiên Viên Kiếm: Hán Chi Vân

Không chỉ tình cảm thăng hoa, Quan Hiểu Đồng còn lột xác hoàn hảo trong ‘Hiên Viên Kiếm: Hán Chi Vân’

Phim ảnh -
Có vẻ tình cảm và sự nghiệp thăng hoa cùng một lúc đã khiến cho Quan Hiểu Đồng bất ngờ trở nên nổi tiếng hơn bao giờ hết. Bộ phim đang chiếu "Hiên Viên Kiếm: Hán Chi Vân" đang được trình chiếu nhận được nhiều lời khen của khán giả.
banh-canh-cua,bun-rieu-oc,nhac-si-nguyen-van-chung

Bánh canh cua của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung có ‘chất lượng’ như âm nhạc của anh?

Food -
Liệu quán bánh canh của người nhạc sĩ từng sáng tác các ca khúc được đông đảo giới trẻ mến mộ như Vầng trăng khóc, Ngôi nhà hoa hồng hay Mùa đông không lạnh có 'chất lừ' như âm nhạc của anh?
ba-do,tai-xe-do-de,tai-xe-mai-linh,tai-xe-taxi

Nam tài xế taxi thành ‘bà đỡ’ bất đắc dĩ: ‘Nguy cấp quá nên tôi đành làm liều’

Tin nóng -
Sắp đến cổng bệnh viện thì nữ sản phụ trở dạ sinh con ngay trên taxi. Thấy tình thế cấp bách, anh Đại đành trở thành "bà đỡ" bất đắc dĩ.
ho-ngoc-ha,ho-ngoc-ha-scandal,kim-ly

Hồ Ngọc Hà lên tiếng về tin đồn từng yêu 30 người

Hậu trường -
"Nữ hoàng giải trí" Hồ Ngọc Hà cho biết mối tình sâu đậm nhất của cô là 8 năm và người tình gần nhất cũng 3 năm nên thông tin bản thân từng yêu 30 người đàn ông hoàn toàn không có cơ sở.

Liệu Tom Hiddleston có phải là ‘nạn nhân’ tiếp theo của Taylor Swift ?

Âm nhạc -
Chỉ cách đây ít phút, Taylor Swift đã cho đăng tải ca khúc mới nhất đến từ album "Reputation". Dựa vào lời bài hát mới toanh này, liệu Taylor có đang ngầm "đá xoáy" tình cũ Tom Hiddleston như cách cô thường làm trước đây?
TIN LIÊN QUAN

Chia tay Tom Hiddleston, Taylor Swift nhắn tin ‘làm hòa’ với Calvin Harris

Một nguồn tin thân thiết với cặp đôi tiết lộ với TMZ, một thời gian ngắn sau khi Taylor Swift chia tay Tom Hiddleston, cô đã nhắn tin với tình cũ – Calvin Harris nhằm chấm dứt mọi hiềm khích trong quá khứ.
gorgeous,nhac-us-uk,reputation,taylor-swift

Taylor Swift lại ‘đánh bom’ fan khi bất ngờ tung ca khúc mới toanh

Âm nhạc -
Ca khúc với tên gọi "Gorgeous" là ca khúc thứ 3 trong album sắp phát hành của cô.
antonio-conte,chelsea,man-utd,mourinho,truong-tam-phong

Mourinho đã học được bí kiếp chân truyền của Trương Tam Phong

Bóng đá -
Tài dùng "Thái cực quyền" của Mourinho nay lão luyện tới mức kéo cả những người ở tận đẩu tận đâu như Antonio Conte vào khẩu chiến.
chot-nhan-ra-em-yeu-anh,phuong-uyen,thao-trang

Thảo Trang ra mắt bản ballad buồn, đầy tâm tư gửi người yêu cũ đã mất

Âm nhạc -
Nữ ca sĩ cũng chia sẻ rất ít khi hát 1 ca khúc ballad do không phù hợp. Tuy nhiên, cô vẫn quyết định phát hành bài hát đặc biệt này.
mau-thuan-nhom-thanh-nien,nam-thanh-nien-bi-dam-tu-vong,xo-xat-trong-quan-karaoke

Mâu thuẫn khi đi hát karaoke, nam thanh niên bị bạn đâm tử vong

Tin nóng -
Nhóm thanh niên đi hát karaoke nhưng mâu thuẫn rồi xảy ra hỗn chiến trước cửa quán, một người bị đâm tử vong.
cap-doi-hoan-hao-tru-tinh-va-bolero,cap-doi-hoan-hao-2017,tieu-chau-nhu-quynh,trieu-quan
Cặp đôi hoàn hảo 2017

Tiêu Châu Như Quỳnh: ‘Thánh nhọ Bolero’ hay phải chờ gặp Triều Quân như ‘định mệnh’?

TV Show -
Sau nhiều phen "lận đận" bị khách mời từ chối thì Tiêu Châu Như Quỳnh đã có kết cục "viên mãn" khi bắt cặp thành công cùng Triều Quân tại tập 2 Cặp đôi Hoàn hảo - Trữ tình & Bolero vừa qua.
gameshow,kpop-show,krystal,wanna-one,weekly-idol

Chơi gameshow ‘1 vốn 4 lời’: Hỏi sao các thần tượng Hàn lại không tham gia hết mình

TV Show -
Với con số cát-xê chẳng thấm vào đâu nhưng thu lại được những "giá trị thặng dư đặc biệt" thì tham gia show truyền hình quả là một nơi các thần tượng nên đến.
cu-ong,tang-hoa,vo

Clip giản dị mà xúc động: ‘Một thời khổ nhiều rồi, 20/10 nay mua hoa về tặng bà nó’

Đời Sống -
"Một thời khổ nhiều rồi, nên bữa nay (20/10) phải mua hoa tặng bà nó chớ" lời của cụ ông quê Nam Đàn, Nghệ An khiến nhiều cư dân mạng cảm động.
diem-my-9x,seoul-fashion-week,tuan-le-thoi-trang

Đổ bộ đường phố Seoul Fashion Week ngày 3, ‘cô Ba’ Diễm My ‘lỡ tay’ tự cộng thêm tuổi tác

Sao đẹp - Sao xấu -
Không cầu kỳ hàng hiệu như những tín đồ thời trang đến từ Việt Nam, diễn viên "Cô Ba Sài Gòn" quyết định tạo phong cách riêng cho mình bằng những bộ cánh của các nhà tạo mốt Việt thân thiết. Tuy nhiên, bộ váy công sở của Phương My khiến người đẹp trông già dặn so với tuổi 27.