Cùng với sự phát triển của mạng xã hội, con người ngày càng có nhiều cơ hội và điều kiện thuận lợi để làm việc thiện cũng như kết nối, chia sẻ và giúp đỡ lẫn nhau hơn. Có lẽ phần nào vì thế mà newsfeed Facebook vài năm trở lại đây thường xuyên xuất hiện những bài viết dưới hình thức “Ai đi ngang hãy giúp đỡ…”.

Theo đó, cư dân mạng không phân biệt độ tuổi, nghề nghiệp, giới tính… đều tích cực quan tâm và chia sẻ không ngừng nghỉ, không suy xét về những hoàn cảnh cần được giúp đỡ mà họ vô tình nhìn thấy đâu đó giữa bộn bề cuộc sống hàng ngày.

Những hình ảnh dễ mủi lòng này không khó để tìm thấy trên đường phố Sài Gòn và liên tục được cộng đồng mạng tích cực kêu gọi giúp đỡ mặc dù đã được xác minh là lừa đảo. Những hình ảnh dễ mủi lòng này không khó để tìm thấy trên đường phố Sài Gòn và liên tục được cộng đồng mạng tích cực kêu gọi giúp đỡ mặc dù đã được xác minh là lừa đảo.
 Cư dân mạng từng mù quáng kéo đến giúp đỡ cho ông lão bán me trên đường Tôn Đức Thắng trước khi phát hiện ra rằng ông là một tay cờ bạc, nghiện hút chuyên nghiệp. Cư dân mạng từng mù quáng kéo đến giúp đỡ cho ông lão bán me trên đường Tôn Đức Thắng trước khi phát hiện ra rằng ông là một tay cờ bạc, nghiện hút chuyên nghiệp.

Đặc biệt, thời gian gần đây xuất hiện nhiều trường hợp những người buôn bán ngoài đường được cộng đồng mạng “bi kịch hóa” hoàn cảnh để kêu gọi mọi người ủng hộ. Tuy xuất phát từ lòng tốt nhưng không phải lời kêu gọi giúp đỡ  nào đối với những hoàn cảnh như thế cũng xác đáng.

Thực tế, họ cũng chỉ là những người lao động để kiếm sống như bao người bình thường khác. Sự đáng thương của họ có chăng chỉ là việc họ phải dầm mưa, dãi nắng ngoài đường phố cả ngày và sự vất vả của họ được nhiều người, trong đó có người chia sẻ chứng kiến. Nhưng tựu chung lại thì bản chất mỗi công việc đều có những vất vả đặc trưng của nó và mỗi con người đều có những trách nhiệm của riêng mình. 

Nhiều người sẽ hoang mang không hiểu vì sao Facebooker này lại kêu gọi cư dân mạng ủng hộ hai vợ chồng anh Tây này chỉ vì “nhìn hai người họ ngồi một góc, mình thấy nghẹn lại”. Trong khi ở xã hội còn rất nhiều người vất vả hơn mà ta vẫn thường thấy. Nhiều người sẽ hoang mang không hiểu vì sao Facebooker này lại kêu gọi cư dân mạng ủng hộ hai vợ chồng anh Tây này chỉ vì “nhìn hai người họ ngồi một góc, mình thấy nghẹn lại”. Trong khi ở xã hội còn rất nhiều người vất vả hơn mà ta vẫn thường thấy.
Hình ảnh các anh Tây cao to, mặt mũi sáng láng nhưng phải đứng bán xúc xích trên vỉa hè dường như dễ làm mủi lòng những người Việt? Hình ảnh các anh Tây cao to, mặt mũi sáng láng nhưng phải đứng bán xúc xích trên vỉa hè dường như dễ làm mủi lòng những người Việt?

Một bất cập khác dễ xảy ra của mô týp “Ai đi ngang hãy giúp đỡ…” là sự giúp đỡ thái quá từ phía những người hưởng ứng, ủng hộ. Sức lan truyền nhanh rộng như vũ bão của mạng xã hội khiến cho những hoàn cảnh đáng thương có thể tiếp cận một lượng độc giả đông đảo hơn rất nhiều so với dự đoán của người chia sẻ thông tin.

Hệ quả này giống như con dao hai lưỡi. Mặt tốt là người cần giúp được giúp. Còn mặt trái là việc cùng lúc có quá nhiều người quan tâm, giúp đỡ sẽ làm ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc thường ngày và thậm chí cả thái độ sống của người được giúp đỡ.

“Hiện tượng” anh đánh giày câm và chú cún mù rộ lên vào tháng 8 vừa qua là một ví dụ tiêu biểu. Chưa kể những trường hợp nghèo khó khi nhận được sự giúp đỡ ồ ạt từ trên trời rơi xuống đã đâm ra biến chất, tha hóa như trường hợp người cha của hai bé Huyền và Thoại.

 Anh chàng đánh giày câm và chú chó mù là những nạn nhân tiêu biểu của trào lưu kêu gọi làm từ thiện trên mạng xã hội. Sau cơn lốc thăm hỏi của cư dân mạng, chú chó nhỏ mệt nhoài, lờ đờ từ ngày này qua ngày nọ - anh chàng đánh giày cũng mệt mỏi vì mất thời gian tiếp khách. Anh chàng đánh giày câm và chú chó mù là những nạn nhân tiêu biểu của trào lưu kêu gọi làm từ thiện trên mạng xã hội. Sau cơn lốc thăm hỏi của cư dân mạng, chú chó nhỏ mệt nhoài, lờ đờ từ ngày này qua ngày nọ - anh chàng đánh giày cũng mệt mỏi vì mất thời gian tiếp khách.
Cha của hai bé Huyền và Thoại lại đổ hàng trăm triệu - tiền các mạnh thường quân giúp đỡ cho con gái mình vào game bắn cá và cờ bạc thay vì nuôi con ăn học. Cha của hai bé Huyền và Thoại lại đổ hàng trăm triệu - tiền các mạnh thường quân giúp đỡ cho con gái mình vào game bắn cá và cờ bạc thay vì nuôi con ăn học.

Không phủ nhận việc mỗi người lên tiếng kêu gọi “Ai đi ngang hãy giúp đỡ…” đều có một động cơ khác nhau, có người vì tấm lòng nhân ái thực sự, có người vì dư thừa lòng trắc ẩn (dễ thương cảm, hay bi kịch hóa vấn đề) và cũng có người vì thích thể hiện, câu view cho mình… Nhưng suy cho cùng dù xuất phát từ động cơ nào thì hành động nghĩa hiệp của cộng đồng mạng cũng đã giúp cho cuộc sống của ít nhất một người nào đó trở nên dễ dàng hơn và trên hết niềm tin về tình người trong cuộc sống sẽ được lan tỏa rộng rãi trong xã hội. Sự san sẻ và tình yêu thương giữa con người với nhau là điều rất đáng trân trọng và khuyến khích nhân rộng, đặc biệt trong bối cảnh xã hội hiện đại ngày nay, khi mà những giá trị vật chất dường như có phần vượt trội so với những giá trị tinh thần.

Tuy nhiên, mọi người cần lưu ý lòng nhân ái phải được tỉnh táo đặt đúng lúc, đúng chỗ, đúng chừng mực và trao cho đúng đối tượng. Để không phải ngậm ngùi rơi vào cảnh vì lòng tốt mà tự hại mình, hại người, các cư dân mạng nên tỉnh táo trong việc tìm hiểu, chia sẻ và tiếp nhận thông tin về các hoàn cảnh cần giúp đỡ được đăng trên mạng. Mặt khác, trước khi chia sẻ hoàn cảnh của ai đó lên mạng xã hội, chúng ta cần xin phép sự đồng ý của nhân vật bởi không phải ai cũng muốn hoàn cảnh của mình được chia sẻ rộng rãi với mọi người. Lòng tự trọng là thứ chúng ta cần giữ cho người mình quý mến.

>> Xem thêm:

Đừng bi kịch hóa cuộc đời người khác!

Xin đừng quấy rầy chàng đánh giày câm và chú chó mù!

Khi hành động giúp đỡ đơn giản cũng… gây sốc