Hai con khỉ Zhong Zhong và Hua Hua hiện phát triển bình thường. Ảnh: BBC

Hai con khỉ Zhong Zhong và Hua Hua hiện phát triển bình thường. Ảnh: BBC

Hai con khỉ đuôi dài là Zhong Zhong và Hua Hua được sinh ra cách đây vài tuần tại một phòng thí nghiệm ở Trung Quốc.

Các nhà khoa học cho biết những con khỉ giống hệt nhau về mặt di truyền sẽ rất hữu ích trong việc nghiên cứu bệnh lý ở người. Tuy nhiên, những người chỉ trích cho rằng công trình này làm dấy lên mối lo ngại về mặt đạo đức khi đưa thế giới gần hơn tới việc nhân bản con người.

Qiang Sun thuộc Viện Khoa học thần kinh học Trung Quốc cho hay các con khỉ nhân bản sẽ có ích khi đóng vai trò là “mô hình” để các nhà khoa học nghiên cứu các căn bệnh di truyền, bao gồm một số bệnh ung thư, rối loạn chuyển hóa và miễn dịch.

Zhong Zhong và Hua Hua là những con linh trưởng đầu tiên, không phải con người, được tạo ra bằng phương pháp nhân bản mang tên chuyển nhân tế bào sinh dưỡng (SCNT).

Zhong Zhong được sinh ra 8 tuần trước và Hua Hua ra đời sau đó hai tuần. Các nhà nghiên cứu cho hay, đôi khỉ hiện phát triển bình thường và ăn bằng bình. Họ kỳ vọng nhiều chú khỉ sẽ ra đời bằng phương pháp này trong những tháng tới.

Từng gặp nhiều thất bại

Các nhà nghiên cứu đối mặt nhiều thất bại trước khi Zhong Zhong và Hua Hua được nhân bản thành công. Ảnh: BBC

Các nhà nghiên cứu đối mặt nhiều thất bại trước khi Zhong Zhong và Hua Hua được nhân bản thành công. Ảnh: BBC

Nghiên cứu về nhân bản đôi khỉ Zhong Zhong và Hua Hua đã được công bố trên tạp chí Cell. Zhong Zhong và Hua Hua là kết quả của 79 lần thử nghiệm Hai con khỉ khác ban đầu được nhân bản từ một loại tế bào khác nhau, nhưng không sống sót.

“Chúng tôi đã thử một vài phương pháp khác nhau, nhưng chỉ có một phương pháp thành công. Chúng tôi gặp nhiều thất bại trước khi tìm ra cách nhân bản khỉ thành công”, Tiến sĩ Sun nói.

Các nhà khoa học cũng cho biết họ tuân thủ các nguyên tắc quốc tế nghiêm ngặt đối với việc nghiên cứu động vật do Viện Y tế Quốc gia Mỹ đặt ra.

“Chúng tôi ý thức được rằng các nghiên cứu trong tương lai liên quan tới các loài linh trưởng không phải là con người ở bất kỳ đâu trên thế giới đều cần tới các nhà khoa học tuân thủ các tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt”, giáo sư Muming Poo của Học viện Khoa học Trung Quốc ở Thượng Hải cho hay.

“Không phải là bàn đạp”

Giáo sư Robin Lovell thuộc Viện nghiên cứu Francis Crick Institute, London (Anh) cho rằng kỹ thuật được dùng để nhân bản đôi khỉ Zhong Zhong và Hua Hua vẫn là “quy trình không hiệu quả và nguy hiểm”.

“Nghiên cứu không phải là bàn đạp cơ bản để thiết lập các phương pháp cho việc sinh sản bằng phương pháp vô tính ở con người”, giáo sư Robin cho hay

Trong khi đó, Giáo sư Darren Griffin của Đại học Kent cho rằng phương pháp nhân bản ở động vật này có thể hữu ích trong việc hiểu các bệnh của con người, nhưng làm dấy lên mối lo ngại về mặt đạo đức. Theo ông, cần cân nhắc một cách cẩn trọng về khuôn khổ đạo đức khi tiến hành những thí nghiệm như vậy.

Dolly, con vật có vú đầu tiên được nhân bản trên thế giới, ra đời năm 1996. Ảnh: BBC

Dolly, con vật có vú đầu tiên được nhân bản trên thế giới, ra đời năm 1996. Ảnh: BBC

Sự ra đời của chú cừu Dolly năm 1996 tại Viện Roslin ở Edinburgh mở ra chương lịch sử trong lĩnh vực nhân bản vô tính. Đây là lần đầu tiên các nhà khoa học có thể nhân bản một động vật có vú từ một tế bào trưởng thành.

Kể từ đó, nhiều động vật có vú khác đã được nhân bản bằng kỹ thuật SCNT, bao gồm gia súc, lợn, chó, mèo, chuột và chuột.

Quá trình này liên quan tới việc chuyển ADN từ nhân của tế bào trứng của một động vật và thay thế bằng nhân từ tế bào sinh dưỡng của một động vật khác. Trứng sau đó phát triển và được cấy vào vật mang thai hộ, phát triển thành bản sao của động vật hiến nhân tế bào thay thế.

Zhong Zhong và Hua Hua không phải là những con khỉ nhân bản đầu tiên trên thế giới. Năm 1999, một phôi khỉ Rhesus được chia thành hai để tạo ra hai cặp song sinh giống hệt nhau. Tetra được sinh ra từ kỹ thuật này là chú khỉ nhân bản đầu tiên trên thế giới. Tuy nhiên, Tetra ra đời bằng phương pháp tách phôi đơn giản, không liên quan đến quá trình chuyển ADN phức tạp.