Tại Thái Lan, những người chuyển giới nữ đã hoàn thành quá trình phẫu thuật được miễn nhập ngũ, cùng với những người đàn ông không đủ điều kiện sức khỏe. Nhưng mặt khác, luật pháp xứ chùa Vàng cũng quy định, bất kỳ ai sinh ra là nam giới đều phải có mặt tại các điểm tuyển quân để tham gia quay số khi đã đủ 21 tuổi.

Vì vậy, như đã thành thông lệ, hàng năm, hình ảnh một số người tự nhận là người chuyển giới sẽ mặc váy và trang điểm thật lộng lẫy để tôn vinh “nữ tính” của họ khi xếp hàng với những bạn nam giới khác trong ngày tuyển quân đã trở nên quen thuộc. Với giấy chứng nhận y tế trong tay, họ sẽ được miễn cởi bỏ quần áo trong khi nam giới sẽ phải cởi bỏ áo để tiến hành kiểm tra độ béo phì của cơ thể…

Kornpong Limphairot, 22 tuổi, (áo trắng) lo lắng đứng xếp hàng tại ngày tuyển quân tại Thái Lan. Ảnh The Sun Kornpong Limphairot, 22 tuổi, (áo trắng) lo lắng đứng xếp hàng tại ngày tuyển quân tại Thái Lan. Ảnh The Sun
Nam thanh niên trên 21 tuổi được cân và đo xem họ có phù hợp tiêu chuẩn y tế hay không. Ảnh EPA Nam thanh niên trên 21 tuổi được cân và đo xem họ có phù hợp tiêu chuẩn y tế hay không. Ảnh EPA

Điều kỳ lạ nhất là phần nghi thức diễn ra vào tháng 4 hàng năm, theo đó nam giới Thái Lan đủ 21 tuổi sẽ lựa chọn: nhận quyết định phục vụ 6 tháng trong quân đội hoặc tham gia vào vòng quay số may rủi, trong đó, người nào quay vào thẻ màu đen sẽ được về nhà, và thẻ màu đỏ sẽ phải phục vụ trong quân đội 2 năm.

Tất nhiên, cha mẹ của những thanh niên này mới là người lo lắng hơn cả, họ bồn chồn đứng ngoài cửa nơi tuyển quân, buồn bã khi con trai họ bốc phải thẻ đỏ và reo hò vui sướng khi những chàng trai ra về với tấm thẻ đen trên tay.

Luật pháp Thái Lan quy định người chuyển giới nữ vẫn phải tham gia xét tuyển nghĩa vụ quân sự để có được giấy chứng nhận miễn trừ. Ảnh: EPA Luật pháp Thái Lan quy định người chuyển giới nữ vẫn phải tham gia xét tuyển nghĩa vụ quân sự để có được giấy chứng nhận miễn trừ. Ảnh: EPA

Một số đảng chính trị Thái Lan đang kêu gọi chấm dứt sự bắt buộc và cắt giảm ngân sách quân sự, đồng thời tuyên bố sẽ cải tổ lực lượng vũ trang trong cuộc bầu cử tới. Bên cạnh đó, các nhà vận động tranh cử cũng lên tiếng chỉ trích cách đối xử với những người chuyển giới.

Những người chuyển giới cũng sẽ được miễn tham gia quay số với điều kiện họ phải chứng minh được bản thân là người chuyển giới bằng cách để một bác sĩ sẽ đưa họ đến phòng riêng, hoặc đằng sau một bức tường để kiểm tra xem họ đã trải qua phẫu thuật chuyển đổi giới tính đến mức độ nào, sau đó cấp giấy chứng nhận họ bị mắc chứng rối loạn nhận dạng giới tính.

Kornpong Limphairot không giấu được vẻ lo lắng khi tham gia đợt khám nghĩa vụ quân sự. Ảnh: EPA Kornpong Limphairot không giấu được vẻ lo lắng khi tham gia đợt khám nghĩa vụ quân sự. Ảnh: EPA

Jetsada Taesombat thuộc Liên minh vì quyền lợi cho người chuyển giới, cho biết quy định này là một “cơn ác mộng”. “Hầu hết tất cả mọi người đều căng thẳng và lo lắng khi biết rằng họ sẽ bị yêu cầu cởi bỏ trang phục, mọi ánh nhìn sẽ đổ dồn về họ và nhân phẩm sẽ bị chà đạp trước nơi công cộng”, cô nói. “Một số người chuyển giới còn tiêu cực đến mức nói rằng họ muốn tự tử để không phải có mặt tại buổi tuyển quân”.

Nam giới cởi bỏ áo để kiểm tra độ béo phì, còn người chuyển giới vẫn có thể mặc đồ. Ảnh: EPA Nam giới cởi bỏ áo để kiểm tra độ béo phì, còn người chuyển giới vẫn có thể mặc đồ. Ảnh: EPA

Quân đội xứ chùa Vàng khẳng định họ đang rất công bằng với người chuyển giới, và đã nói giảm nói tránh đi rất nhiều so với mô tả trước đây khi dùng thuật ngữ “chứng rối loạn tâm thần vĩnh viễn” để nói về người chuyển giới.

Trung tá Ongard Jamdee, phụ trách một điểm tuyển quân ở Bangkok, cho biết: “Lực lượng quân đội được chỉ thị phải đối xử và tôn trọng người chuyển giới như những người phụ nữ thực sự”.

Thái Lan được coi là thiên đường cho người chuyển giới, bằng chứng là hàng loạt những người nổi tiếng được tôn vinh trên trên truyền hình, trong các cuộc thi sắc đẹp và tại các tiệm làm tóc và quầy mỹ phẩm. Nhưng có một sự thật là họ không thể thay đổi được nhận dạng giới tính trên giấy tờ tùy thân, mặc dù năm 2015, luật chống phân biệt giới tính đã được Thái Lan thông qua.

Khi được hỏi, bất kỳ người chuyển giới nào cũng nói rằng họ thường xuyên phải đối mặt với việc bị phân biệt đối xử và lạm dụng bao gồm bị đuổi khỏi nhà vệ sinh nữ hoặc bị cấm không được check-in tại khách sạn.