Sai phạm điểm thi ở Sơn La, Hà Giang khiến dư luận xôn xao suốt thời gian gần đây. Ngoài những câu hỏi liên quan đến trách nhiệm của địa phương, dư luận cũng đặc biệt quan tâm đến vai trò giám sát, chỉ đạo của Bộ giáo dục & Đào tạo.

Mới đây, trong chương trình phát sóng trên VTV1, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đã có nhiều chia sẻ xoay quanh những câu hỏi của PV VTV. Dưới đây, chúng tôi xin dẫn lại toàn bộ cuộc phỏng vấn này:

Clip Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ trả lời phỏng vấn của PV. Nguồn: VTV.

Thưa Bộ trưởng, xin ông cho biết trách nhiệm của Bộ Giáo dục & Đào tạo về việc để xảy ra sai phạm tại một số địa phương trong kỳ thi THPT quốc gia vừa qua?

Trước hết, trên phương diện quản lý ngành, tất cả các vấn đề xảy ra trong lĩnh vực giáo dục đào tạo thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ GD-ĐT, Bộ phải có trách nhiệm xem xét, chỉ đạo giải quyết và xử lý trách nhiệm các tổ chức, cá nhân để xảy ra sai phạm.

Với trường hợp Hà Giang và Sơn La, khi phát hiện những dấu hiệu bất thường trong kết quả thi THPT quốc gia, tôi cùng lãnh đạo Bộ đã chỉ đạo kiểm tra, xác minh, đồng thời thành lập ngay tổ công tác về địa phương để làm rõ các dấu hiệu sai phạm.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nói gì về kỳ thi THPT quốc gia và sai phạm nghiêm trọng liên quan điểm thi bất thường ở Hà Giang, Sơn La?Bên cạnh đó, tôi cũng đã có chỉ đạo phối hợp với các cơ quan để làm rõ, xác minh nghiêm, không phân biệt bất cứ ai và Bộ phải trực tiếp vào cuộc thì mới đấu tranh giúp địa phương làm nhanh được.

Mặc dù theo phân cấp, đây là kỳ thi của địa phương đứng ra để tổ chức nhưng Bộ vẫn có trách nhiệm kiểm soát. Vì vậy, khi xảy ra những vi phạm này, lãnh đạo bộ và cá nhân tôi kiên quyết quan điểm xử lý nghiêm. Trong thực tế, Tổ công tác cũng đã làm việc rất nghiêm túc, tìm ra được những sai phạm.

Có một câu hỏi nhiều người đặt ra là vì sao những sai phạm này lại có thể xảy ra? Liệu có phải là quy trình chấm thi chưa chặt chẽ hay không thưa Bộ trưởng?

Tôi nghĩ quy trình đầy đủ, chặt chẽ nhưng điều quan trọng là lựa chọn con người thực hiện và giám sát việc thực hiện quy trình đó.

Đối với sự việc ở Hà Giang, Sơn La, một nhóm người đã có chủ ý cố tình làm sai. Đó là sai phạm có mục đích chứ không phải vấn đề do kỹ thuật.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nói gì về kỳ thi THPT quốc gia và sai phạm nghiêm trọng liên quan điểm thi bất thường ở Hà Giang, Sơn La?Ngoài ra, khâu giám sát cũng chưa nghiêm túc. Qua rà soát ban đầu, chúng tôi thấy được ở khâu chấm thi, tất cả những vấn đề về bảo mật, chọn người thực hiện, người giám sát… phải làm thực sự nghiêm túc.

Vì thế  tới đây, những người thuộc lĩnh vực giáo dục bị truy tố thì Bộ Công án sẽ xử lý. Trong phạm vi của ngành, tôi đề nghị các địa phương kiên quyết đưa những cá nhân sai phạm ra khỏi ngành. Họ không đủ tư cách làm nghề khi để xảy ra những sai phạm như vậy.

Có ý nhiều kiến cho rằng, đã đến lúc Bộ GD-ĐT nên cân nhắc việc lại việc giao công tác tổ chức coi thi, chấm thi cho địa phương, Bộ trưởng có suy nghĩ như thế nào về ý kiến đó?

Trước năm 2002, thi Công nhận tốt nghiệp do địa phương (các Sở) và thi Đại học, Cao đẳng do các trường tổ chức. Kỳ thi như vậy có nhiều mặt tốt nhưng lại có bất cập rất lớn đó là mỗi trường ĐH, Cao đẳng lại tổ chức thi một kiểu riêng. Một thí sinh trong một kỳ tuyển sinh có thể thi tới mấy trường ĐH, CĐ. Đối với việc tổ chức thi tốt nghiệp, kết quả thu được là tốt nhưng vẫn còn “điều này, điều kia” khi giao cho địa phương (các Sở) tổ chức.

Sau năm 2002 đến trước năm 2015, kế thừa cái tốt của kỳ thi trước đó, Bộ đã quyết định tổ chức kỳ thi 3 chung: Chung đề, chung địa điểm và chung kết quả thì có rất nhiều cái tốt nhưng vẫn còn bất cập. Cụ thể, trong khoảng thời gian rất ngắn (chỉ khoảng 1 tháng) có tới 4 kỳ thi: Thi tốt nghiệp, thi đại học lần 1, lần 2, thi Cao đẳng. Như vậy, kỳ thi đã tạo ra áp lực rất lớn cho các thí sinh, phụ huynh, gây tốn kém cho gia đình, xã hội.

Chính vì thế, chúng ta mới nghiên cứu để đổi mới kỳ thi, tiến tới 1 kỳ thi nhưng có 2 mục đích: Công nhận tốt nghiệp và xét tuyển ĐH, Cao đẳng. Qua thời gian thực hiện, kỳ thi ngày càng hoàn thiện. Đây là kỳ thi nhẹ nhàng hơn, giảm bớt áp lực và tiết kiệm hơn cho sĩ tử, phụ huynh. Đặc biệt, kỳ thi cũng được đông đảo người dân, thí sinh ủng hộ. Đó là những mặt rất tốt.

Sai phạm ở một số địa phương, Bộ sẽ rà soát nghiêm túc các khâu, trong đó đặc biệt là khâu chấm thi để đảm bảo tính công bằng, khách quan để kỳ thi sau đươc tổ chức tốt hơn.