Xét tặng danh hiệu NSND: ‘Hết nạc vạc đến xương’

Thế giới sao -

Hết nạc vạc đến xương

Chính vì mắc những “chuẩn”, nhiều nghệ sĩ không được xét trao tặng danh hiệu. Nhưng cũng chính vấn đề thiếu HCV hay thiếu năm đặt ra câu hỏi: NSND - xét tài năng và sự cống hiến hay xét HCV, thời gian hoạt động nghệ thuật là chuẩn cao nhất?

Gần 40 năm kể từ Ngày Quốc khánh 2/9/1945, danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân - Nghệ sĩ ưu tú (NSND - NSƯT) mới được Nhà nước trao tặng đợt đầu tiên vào năm 1984 cho các nghệ sĩ hoạt động biểu diễn nghệ thuật với những tiêu chuẩn rõ ràng: trung thành với Tổ quốc, với Chủ nghĩa xã hội, Có tài năng xuất sắc, Có cống hiến nhiều cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam (Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự nhà nước để tặng cho các nghệ sĩ, nhà giáo, thầy thuốc).

Đến 2/9/2015 là đợt thứ 8 với khá nhiều “chuẩn” được gia giảm so với trước. Đặc biệt, tại Nghị định số 89/2014/NĐ-CP quy định về xét tặng danh hiệu NSND, sau khi đạt danh hiệu NSƯT, nghệ sĩ phải có thêm 2 giải vàng quốc gia (ở các LHP quốc gia, các cuộc thi, liên hoan, hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quốc do các cục chuyên ngành của Bộ tổ chức). 

Còn huy chương vàng (HCV) tại các cuộc thi, hội diễn của các hội nghề nghiệp như Hội Điện ảnh VN, Hội Nghệ sĩ sân khấu VN… chỉ được quy đổi bằng 2/3 HCV. Ngoài số HCV đủ chuẩn, thì thời gian hoạt động nghệ thuật phải đạt từ 20 năm trở lên (riêng ngành xiếc, múa là từ 15 năm trở lên) mới có thể xét tặng danh hiệu NSND.

NSND thực sự là tinh hoa

Nhìn vào danh sách các NSND được phong tặng đợt đầu năm 1984, gồm 40 người, có thể thấy đó là một thế hệ nghệ sĩ tinh hoa, tài năng bậc nhất của VN trong các lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật, không chỉ giới chuyên môn đánh giá cao tài năng mà quần chúng nhân dân cũng rất hâm mộ. Như các nghệ sĩ: Quốc Hương, Thanh Huyền… (ca nhạc), Phùng Há, Ba Du, Năm Đồ… (cải lương), Trà Giang, Bùi Đình Hạc, Hồng Sến, Hải Ninh, Phạm Văn Khoa… (điện ảnh), Ngô Y Linh, Thế Lữ, Đào Mộng Long, Can Trường… (sân khấu kịch), Đặng Thái Sơn (âm nhạc), Thái Ly (múa), Tạ Duy Hiển (xiếc), Châu Loan (ngâm thơ), Trùm Thịnh, Cả Tam (chèo), Đội Tảo, Sáu Lai, Bạch Trà… (tuồng)…

Những tác phẩm nghệ thuật họ trình diễn hay sáng tạo có thể xem như mẫu mực của ngành nghệ thuật, trở thành kinh điển, giáo khoa cho rất nhiều thế hệ nghệ sĩ tiếp nối. Có thể thấy chính họ đã kiến tạo nên diện mạo của nền nghệ thuật VN đương đại, tạo nên những nền móng cho các ngành nghệ thuật VN phát triển, như những người thầy của các bộ môn nghệ thuật VN.

Nếu cứ chiếu theo họ, có thể xem như danh hiệu NSND là một sự công nhận không chỉ là cống hiến, phục vụ quần chúng nhân dân, mà còn là công nhận tài năng xuất sắc, gồm cả trình độ chuyên môn, năng khiếu cá nhân, sự kiên trì bền bỉ lao động nghệ thuật để có những tác phẩm đỉnh cao đóng góp cho nền nghệ thuật nước nhà. Một thế hệ mà cho đến hôm nay vẫn không có người “đối xứng” tài năng với họ.

Những đợt kế tiếp xét phong tặng danh hiệu NSND cũng rất khắt khe, vì tính “hàn lâm” - trình độ chuyên môn được đánh giá rất cao qua tác phẩm, chứ không phải là qua những HCV, như đợt 2 năm 1988 chỉ có 13 NSND, đợt 3 năm 1993 có 39 NSND, đợt 4 năm 1997 có 38 NSND, đợt 5 năm 2001 có 22 NSND, đợt 6 năm 2007 có 39 NSND. Đến đợt 7 năm 2012 thì số NSND đã “vượt bậc” lên đến 74 người. Dự kiến đợt 8 năm 2015 được “thắt” lại chỉ có 39 NSND.

Diễn viên Đoàn Dũng (TPHCM) là một NSND xứng tầm, được giới nghề và công chúng thừa nhận.  Ảnh: V.V
Diễn viên Đoàn Dũng (TPHCM) là một NSND xứng tầm, được giới nghề và công chúng thừa nhận. Ảnh: V.V

Trong 5 đợt đầu tiên không có một ai được “truy tặng” danh hiệu NSND, vì theo chuẩn quy định, chỉ trao cho “người sống”. Nhưng bắt đầu từ đợt thứ 6, đã có một số nghệ sĩ nhận danh hiệu khi thuộc về “thế giới bên kia”, gồm 3 NSND: Ca sĩ Trần Khánh (Ban Âm nhạc Đài Tiếng nói VN), Phát thanh viên Đỗ Trọng Thuận (Ban Thư ký Đài Tiếng nói VN, họa sĩ Bùi Huy Hiếu (Trường ĐH SKĐA Hà Nội), 2 NSƯT: Thanh Tùng (Diễn viên múa, Đoàn Văn công Phòng không - Không quân), Nguyễn Xuân Nghiệp (Quay phim Điện ảnh Quân đội).

Năm 2010 không có đợt nào, nhưng sau khi nghệ sĩ Y Moan từ trần, Nhà nước đã đặc cách phong tặng ông danh hiệu NSND. Ở đợt phong tặng lần thứ 7 có 6 NSND… Và ở lần thứ 8/2015 này có 2 cái tên được nhắc đến, gồm vợ chồng nghệ sĩ Phương Thanh, Anh Dũng (Diễn viên Nhà hát kịch VN).

Xem nhẹ chất lượng, đặt nặng huy chương

Cũng phải nói thêm, bắt đầu từ đợt thứ 7 năm 2012, danh hiệu NSND đã có vẻ mất thiêng bởi những quy định có phần xem nhẹ chất lượng, đặt nặng số lượng HCV, và quá câu nệ thủ tục hồ sơ, gây khá nhiều dư luận trong giới nghệ sĩ và công chúng. Người xứng đáng thì không được xét, điển hình nhất là nhạc sĩ Phạm Tuyên (sau này khi báo chí, truyền thông làm rùm beng lên thì ông mới được xét). Người tài năng “vừa phải” nhưng có nhiều HCV - mặc định được phong tặng, dù khó ai nhớ nổi một tác phẩm nào xuất sắc của họ.

Tới đợt thứ 8 năm 2015 này - như kiểu “hết nạc vạc đến xương”, tài năng, đóng góp cho nghệ thuật nước nhà, người được xét phong tặng có tác phẩm nào “để đời” hay làm “giáo khoa” cho các thế hệ kế tiếp… hầu như không được đề cập mà chỉ quan tâm “đếm” HCV, thời gian hoạt động nghệ thuật đủ hay chưa. 

Xét tặng danh hiệu NSND: 'Hết nạc vạc đến xương'
Tự Long trên sân khấu Gặp nhau cuối năm.

Một số người được đề nghị phong tặng NSND kỳ này như Tự Long (Nhà hát chèo Quân đội)…, dù vượt chuẩn số HCV, hoạt động nhiều lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn khác…, nhưng nếu xét bằng con mắt nhà nghề, thử hỏi có vai diễn nào, có tác phẩm nào khắc dấu vào lòng người xem, tạo ra một phong cách biểu diễn riêng, đặc sắc, hay có những vai diễn mẫu mực có tính chất như sự tiếp nối, bảo tồn, phát triển loại hình nghệ thuật truyền thống đang theo đuổi?

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
antoine-griezmann,gareth-bale,mourinho
Manchester United

Nắm toàn quyền chuyển nhượng của Man United, Mourinho sẽ sớm tạo ‘bom tấn’

Bóng đá -
Man United sẵn sàng trao quyền trong các vụ chuyển nhượng, thậm chí gắn điều khoản này vào hợp đồng nếu Jose Mourinho chịu đặt bút ký hợp đồng dài hạn với “Quỷ đỏ”. Nếu điều này thành hiện thực, Gareth Bale và Antoine Griezmann sẽ là những mục tiêu đầu tiên của ông trong kỳ chuyển nhượng mùa Hè tới.
hat-giong-tam-hon,kha-nhu,tuyen-tang
hạt giống tâm hồn

Quán quân ‘VJ Hunt’ - Tuyền Tăng rơi nước mắt trong buổi casting ‘Hạt giống tâm hồn’

Hậu trường -
Mới đây, ban tổ chức vừa tiếp tục đăng tải đoạn clip với những chia sẻ đầy xúc động của một thí sinh đặc biệt tham dự vòng casting "Hạt giống tâm hồn" diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh ngày 7/11.
ai-la-trieu-phu,lai-van-sam,vtv3

Muốn thay thế nhà báo Lại Văn Sâm dẫn ‘Ai là triệu phú’, đây là những tiêu chí cần biết!

Giải trí -
Người thay thế nhà báo Lại Văn Sâm phải sở hữu phong thái phải đĩnh đạc, dễ gần và tạo được sự tin cậy nơi người đối diện.
cuop-vo,nan-cuop-vo,tuc-cuop-vo

Tục cướp vợ giữa ban ngày: Tiếng thét kinh hoàng của cô gái giữa ‘rừng’ tiếng cười cợt nhả

Thế giới -
Tại đất nước này, cứ 4 người phụ nữ thì có một người là nạn nhân của tục cướp vợ.
chi-pu,chi-pu-ra-mat-mv,duy-manh,scandal

Duy Mạnh: ‘Chi Pu đâu cần live hay, MV hot lại thu hút vài cái hợp đồng mấy tỷ’

Âm nhạc -
Duy Mạnh đã lên tiếng trước những ồn ào nhiều ngày qua liên quan đến khả năng live của Chi Pu.
hau-truong,ky-duyen,minh-tu,pham-huong,the-look-2017
The Look 2017

Mặc xích mích với Kỳ Duyên, Minh Tú vẫn thể hiện bản lĩnh đàn chị ở hậu trường The Look

Giải trí -
Trái ngược với khoảng thời gian tranh cãi để chọn thí sinh trong tập 1 của The Hair, cả 3 huấn luyện viên Phạm Hương, Minh Tú, Kỳ Duyên đã có những giây phút thân thiết ở hậu trường.
aquaman,batman,justice-league,superman,wonder-woman
justice league

Fan phẫn nộ khi rạp Trung Quốc trưng poster ‘chế’ Justice League hạ gục biệt đội nhà Marvel

Phim ảnh -
Những hình ảnh có tính miệt thị các nhân vật nhà Marvel trên tấm poster chế của "Justice League" khiến người hâm mộ tức giận.
a-hau-ha-thu,a-hau-ha-thu-di-tu-thien,ha-thu,hoa-hau-trai-dat-2017,hue

Á hậu Hà Thu không ngại mưa gió tặng quà, chia sẻ với bà con quê nhà

Giải trí -
Người đẹp sinh năm 1992 vừa có chuyến đi từ thiện ý nghĩa sau khoảng thời gian tham gia Miss Earth 2017.
phuong-chi,the-face-vietnam-2017,thien-nga
THE FACE VIETNAM 2017

Sau rạn nứt ở The Face, Thiên Nga xúc động khi nói về tình bạn với Phương Chi

Giải trí -
Nhân cuộc gặp gỡ cùng khán giả hâm mộ, Thiên Nga lần đầu xin lỗi Phương Chi vì những bất đồng tại The Face.
co-ba-sai-gon,ngo-thanh-van,ninh-duong-lan-ngoc,nsnd-hong-van,oanh-kieu
cô ba sài gòn

‘Cô Ba Sài Gòn’ và thông điệp: ‘Trẻ không lo, già hối hận’

Phim ảnh -
Bộ phim "Cô Ba Sài Gòn" mang đến nhiều ý nghĩa đằng sau câu chuyện về một nhà may áo dài.
tai-nan-giao-thong,trung-quoc,xe-buyt-di-au

Tài xế ‘vạn năng’ một tay ôm cháu dạy lái, một tay lái xe

Thế giới -
Một tài xế xe buýt ở Trung Quốc phải nộp phạt sau khi có hành động gây nguy hiểm đến tính mạng của người khác và chính bản thân ông.
derby-london,huyen-thoai-liverpool,jamie-carragher,mesut-ozil

Huyền thoại Liverpool: ‘Ozil sẽ bị giết nếu đá tệ như Alli’

Bóng đá -
Cựu trung vệ lừng danh Jamie Carragher đã có tiết lộ khá sốc khi cho biết việc tiền vệ Mesut Ozil đã có thể bị giết sau trận đại chiến với Tottenham vừa qua.
4-tre-tu-vong-o-san-nhi-bac-ninh,san-nhi-bac-ninh,tre-tu-vong

Tạm đình chỉ công tác kíp trực 6 y, bác sĩ liên quan đến vụ 4 trẻ sơ sinh tử vong

Tin nóng -
Ông Lê Văn Nam - Giám đốc BV Sản nhi tỉnh Bắc Ninh cho biết, ngay sau khi sự việc xảy ra, bệnh viện đã thành lập hội đồng chuyên môn kiểm thảo tử vong và ra quyết định đình chỉ kíp trực gồm 6 y, bác sỹ liên quan.

Khám phá bữa trưa của ‘giới văn phòng’ trên khắp thế giới

Ẩm thực -
Bạn đã bao giờ thắc mắc bữa ăn trưa của những nhân viên văn phòng trên khắp thế giới như thế nào chưa? Hãy cùng điểm qua một số phong cách ăn trưa của "giới văn phòng" ở một số nước nhé.
TIN LIÊN QUAN

Cách làm cà na trộn muối ớt tại nhà không kém các bà, các mẹ ngày xưa

Có ai còn nhớ trái cà na chua chua ngọt ngọt của miền Tây sông nước không? Cà na ngào đường đã quá quen thuộc, hãy thử công thức mới: Cà na trộn cùng muối ớt handmade nha.

Các ngôi sao hàng đầu thường dùng tên giả gì khi ở tại khách sạn?

Du lịch -
Những ngôi sao giải trí thường chọn cách sử dụng tên giả để đặt phòng khách sạn khi đi chơi hoặc lưu diễn, nhằm tránh những sự cố ngoài ý muốn.
TIN LIÊN QUAN

Tự câu cá để ăn trong nhà hàng, trải nghiệm sang chảnh đến bất ngờ tại Nhật

Bạn đã bao giờ thử câu cá ngay trong không gian nhà hàng sang trọng chưa? Nếu chưa, hãy đến với nhà hàng hải sản Zauo, Nhật Bản để có cho mình trải nghiệm thú vị này nhé.
alessandra-ambrosio,victoria-s-secret-fashion-show,victoria-s-secret-fashion-show-2017,vsfs,vsfs-2017

Alessandra Ambrosio chia tay VSFS sau 17 năm hợp tác và đây là những khoảnh khắc đi vào lịch sử

Làng mẫu -
Cùng ngắm lại những khoảnh khắc lịch sử đẹp nhất của thiên thần huyền thoại Alessandra Ambrosio trong suốt 17 năm sát cánh cùng VSFS
album-vol-9,hoa-mi-toc-nau,my-tam

Bị quá tải, Mỹ Tâm xin lỗi fan vì phải tạm ngừng đăng ký trực tuyến mua album mới

Âm nhạc -
Bên cạnh đó, Hoạ mi tóc nâu cũng cho biết sẽ không đăng tải CD Vol.9 lên bất kỳ trang nghe nhạc trực tuyến nào.
canh-nong,lan-khue,me-chong,midu,thang-hang
mẹ chồng

Không phải Lan Khuê hay Midu, chính Thanh Hằng là chủ nhân cảnh nóng trong ‘Mẹ chồng’

Phim ảnh -
Trong trailer chính thức phim “Mẹ chồng”, khán giả bàn tán nhiều về cảnh nóng táo bạo với chủ đề “Ai là người đóng cảnh này?”. Mới đây, nhà sản xuất đã xác nhận Thanh Hằng chính là chủ nhân của cảnh quay này.