‘Da 5 Bloods’: Nỗi đau chiến tranh còn mãi và thông điệp muôn thuở về nước Mỹ

Châu Hải BìnhĐăng lúc

Đạo diễn Spike Lee tiếp tục thể hiện sở trường của mình ở mảng đề tài xung đột sắc tộc, nhưng tác phẩm lần này kỳ vọng sẽ có sức nặng hơn khi kết hợp với yếu tố chiến tranh

Da 5 Bloods xoay quanh 4 cựu binh Mỹ từng tham gia vào cuộc chiến tranh Việt Nam. Sau nửa thế kỷ, họ quyết định quay trở lại chiến trường xưa với mục đích đi tìm hài cốt của người chỉ huy đã hy sinh, đồng thời lấy lại số kho báu đã chôn giấu nhằm thực hiện lời hứa năm nào. Dấn thân vào hành trình này, họ không chỉ đối diện với vết thương từ quá khứ mà còn phải giải quyết những mâu thuẫn ở hiện tại.

Với một bộ phim lấy đề tài chiến tranh như Da 5 Bloods thì nỗi đau, sự tàn khốc luôn là thứ được đặt lên hàng đầu. Và còn gì hoàn hảo hơn khi điều đó được lấy dẫn chứng ngay từ thực tế. Những thước phim tài liệu được đưa cài cắm rải rác là phong cách điển hình của đạo diễn Spike Lee, bởi chính ông cũng như nhiều khán giả tin rằng nó sẽ là chất xúc tác khi theo dõi tác phẩm. Sự tàn khốc của chiến tranh hiện lên không thể chân thực hơn, đánh mạnh vào cảm xúc và lý trí của người xem.

Cả 4 bốn nhân vật chính, với tư cách là những người trực tiếp tham gia vào cuộc chiến, đều đã phải chịu những tổn thương do bom đạn gây ra. Nhưng nỗi đau lớn nhất mà không thuốc men nào có thể xoa dịu được đó là nỗi đau về tinh thần, về người chỉ huy cũ mà họ xem như anh cả. Đó là thứ gây ám ảnh suốt một thời gian dài, xuất hiện cả trong giấc mơ với những cuộc trò chuyện nửa thực nửa ảo. Do đó chuyến đi này giống như cơ hội để đối diện với quá khứ và hóa giải những uẩn khúc đang dần ăn mòn tâm hồn họ.

Bên cạnh đó, Da 5 Bloods cũng không quên nhắc nhở chúng ta rằng chiến tranh là nỗi đau của cả hai bên. Dân tộc Việt Nam cũng trải qua nhiều hy sinh, mất mát để có được hòa bình như ngày hôm nay. Nhưng dẫu nhìn từ phía nào thì người xem vẫn phải công nhận một điều rằng, những tổn thương mà cuộc chiến này hay bất cứ cuộc chiến nào gây ra, cũng là thứ tồn tại mãi mãi như vết sẹo hằn sâu trong ký ức.

Không chỉ lên án những cuộc chiến tranh phi nghĩa, đạo diễn Spike Lee còn gửi gắm vào Da 5 Bloods lời tố cáo về nạn phân biệt chủng tộc. Những người da màu, họ hy sinh vì đất nước mình nhưng không nhận được sự đối đãi xứng đáng. Bởi vì trong tư tưởng của những nhà lãnh đạo Mỹ, người da màu chỉ là công cụ, không phải con người.

Đây vẫn luôn là vấn đề nhức nhối trong xã hội Mỹ và thông điệp này càng có ý nghĩa khi nhìn vào thời điểm hiện tại. Chiến dịch Black Lives Matter vẫn đang diễn ra mạnh mẽ và bộ phim này ra mắt vào thời điểm không thể phù hợp hơn.

Là bộ phim mang nặng tính thông điệp nhưng có vẻ như Da 5 Bloods vẫn chưa chạm đến chất lượng của một tác phẩm tốt như khán giả kỳ vọng.

Đầu tiên là ở phần nhạc phim. Có lẽ đạo diễn Spike Lee mong muốn tạo nên sự khác biệt khi lồng ghép phần nghe và phần nhìn không mấy liên quan đến nhau. Nhưng khi xem, khán giả mới thực sự tin rằng chúng không nên kết hợp với nhau là có lý do chính đáng. Sự đối lập này khiến việc trải nghiệm Da 5 Bloods hơi khó khăn.

Trong chuyến hành trình trở về Việt Nam, có thể thấy tâm lý của các nhân vật cũng bị ảnh hưởng ít nhiều. Nhưng ngần ấy vẫn không đủ để giải thích cho sự thay đổi cảm xúc đến chóng mặt của họ, đặc biệt là nhân vật Paul. Các nhân vật thường xuyên gọi nhau là “bloods” (chiến hữu) để thể hiện mức độ găn bó giữa các thành viên. Nhưng họ lại thường xuyên xích mích và có những mâu thuẫn hết sức nực cười.

Hay ngay cả việc nhóm nhân vật đi tìm hài cốt và kho báu cũng khó lòng thuyết phục được khán giả. Nhiều chi tiết khiên cưỡng mà nếu không phải do chủ ý sắp đặt của đạo diễn thì sẽ khó lòng xảy ra ngoài đời thực.

Nói một cách nghiêm túc thì hai yếu tố chiến tranh và phân biệt sắc tộc nếu đứng riêng đều có đủ sức để làm nên một câu chuyện hay. Nhưng đạo diễn Spike Lee lại muốn kết hợp chúng với nhau để nhân đôi thông điệp, trong khi sợi dây liên kết không thực sự chắc chắn. Thậm chí khán giả có thể thấy thông điệp về chủng tộc có phần hơi thừa thãi khi nhìn vào tổng thể bộ phim.

Có lẽ trước khi thưởng thức Da 5 Bloods, bạn nên hạ thấp kỳ vọng xuống một chút vì ngoài thông điệp mang tính nhân văn ai cũng có thể đồng cảm, thì cách thể hiện của đạo diễn Spike Lee vẫn khá dị, kén khán giả và khó xem.

BÀI VIẾT

Châu Hải Bình