Xét tặng danh hiệu NSND: ‘Hết nạc vạc đến xương’

Thế giới sao -

Hết nạc vạc đến xương

Chính vì mắc những “chuẩn”, nhiều nghệ sĩ không được xét trao tặng danh hiệu. Nhưng cũng chính vấn đề thiếu HCV hay thiếu năm đặt ra câu hỏi: NSND - xét tài năng và sự cống hiến hay xét HCV, thời gian hoạt động nghệ thuật là chuẩn cao nhất?

Gần 40 năm kể từ Ngày Quốc khánh 2/9/1945, danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân - Nghệ sĩ ưu tú (NSND - NSƯT) mới được Nhà nước trao tặng đợt đầu tiên vào năm 1984 cho các nghệ sĩ hoạt động biểu diễn nghệ thuật với những tiêu chuẩn rõ ràng: trung thành với Tổ quốc, với Chủ nghĩa xã hội, Có tài năng xuất sắc, Có cống hiến nhiều cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam (Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự nhà nước để tặng cho các nghệ sĩ, nhà giáo, thầy thuốc).

Đến 2/9/2015 là đợt thứ 8 với khá nhiều “chuẩn” được gia giảm so với trước. Đặc biệt, tại Nghị định số 89/2014/NĐ-CP quy định về xét tặng danh hiệu NSND, sau khi đạt danh hiệu NSƯT, nghệ sĩ phải có thêm 2 giải vàng quốc gia (ở các LHP quốc gia, các cuộc thi, liên hoan, hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quốc do các cục chuyên ngành của Bộ tổ chức). 

Còn huy chương vàng (HCV) tại các cuộc thi, hội diễn của các hội nghề nghiệp như Hội Điện ảnh VN, Hội Nghệ sĩ sân khấu VN… chỉ được quy đổi bằng 2/3 HCV. Ngoài số HCV đủ chuẩn, thì thời gian hoạt động nghệ thuật phải đạt từ 20 năm trở lên (riêng ngành xiếc, múa là từ 15 năm trở lên) mới có thể xét tặng danh hiệu NSND.

NSND thực sự là tinh hoa

Nhìn vào danh sách các NSND được phong tặng đợt đầu năm 1984, gồm 40 người, có thể thấy đó là một thế hệ nghệ sĩ tinh hoa, tài năng bậc nhất của VN trong các lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật, không chỉ giới chuyên môn đánh giá cao tài năng mà quần chúng nhân dân cũng rất hâm mộ. Như các nghệ sĩ: Quốc Hương, Thanh Huyền… (ca nhạc), Phùng Há, Ba Du, Năm Đồ… (cải lương), Trà Giang, Bùi Đình Hạc, Hồng Sến, Hải Ninh, Phạm Văn Khoa… (điện ảnh), Ngô Y Linh, Thế Lữ, Đào Mộng Long, Can Trường… (sân khấu kịch), Đặng Thái Sơn (âm nhạc), Thái Ly (múa), Tạ Duy Hiển (xiếc), Châu Loan (ngâm thơ), Trùm Thịnh, Cả Tam (chèo), Đội Tảo, Sáu Lai, Bạch Trà… (tuồng)…

Những tác phẩm nghệ thuật họ trình diễn hay sáng tạo có thể xem như mẫu mực của ngành nghệ thuật, trở thành kinh điển, giáo khoa cho rất nhiều thế hệ nghệ sĩ tiếp nối. Có thể thấy chính họ đã kiến tạo nên diện mạo của nền nghệ thuật VN đương đại, tạo nên những nền móng cho các ngành nghệ thuật VN phát triển, như những người thầy của các bộ môn nghệ thuật VN.

Nếu cứ chiếu theo họ, có thể xem như danh hiệu NSND là một sự công nhận không chỉ là cống hiến, phục vụ quần chúng nhân dân, mà còn là công nhận tài năng xuất sắc, gồm cả trình độ chuyên môn, năng khiếu cá nhân, sự kiên trì bền bỉ lao động nghệ thuật để có những tác phẩm đỉnh cao đóng góp cho nền nghệ thuật nước nhà. Một thế hệ mà cho đến hôm nay vẫn không có người “đối xứng” tài năng với họ.

Những đợt kế tiếp xét phong tặng danh hiệu NSND cũng rất khắt khe, vì tính “hàn lâm” - trình độ chuyên môn được đánh giá rất cao qua tác phẩm, chứ không phải là qua những HCV, như đợt 2 năm 1988 chỉ có 13 NSND, đợt 3 năm 1993 có 39 NSND, đợt 4 năm 1997 có 38 NSND, đợt 5 năm 2001 có 22 NSND, đợt 6 năm 2007 có 39 NSND. Đến đợt 7 năm 2012 thì số NSND đã “vượt bậc” lên đến 74 người. Dự kiến đợt 8 năm 2015 được “thắt” lại chỉ có 39 NSND.

Diễn viên Đoàn Dũng (TPHCM) là một NSND xứng tầm, được giới nghề và công chúng thừa nhận.  Ảnh: V.V
Diễn viên Đoàn Dũng (TPHCM) là một NSND xứng tầm, được giới nghề và công chúng thừa nhận. Ảnh: V.V

Trong 5 đợt đầu tiên không có một ai được “truy tặng” danh hiệu NSND, vì theo chuẩn quy định, chỉ trao cho “người sống”. Nhưng bắt đầu từ đợt thứ 6, đã có một số nghệ sĩ nhận danh hiệu khi thuộc về “thế giới bên kia”, gồm 3 NSND: Ca sĩ Trần Khánh (Ban Âm nhạc Đài Tiếng nói VN), Phát thanh viên Đỗ Trọng Thuận (Ban Thư ký Đài Tiếng nói VN, họa sĩ Bùi Huy Hiếu (Trường ĐH SKĐA Hà Nội), 2 NSƯT: Thanh Tùng (Diễn viên múa, Đoàn Văn công Phòng không - Không quân), Nguyễn Xuân Nghiệp (Quay phim Điện ảnh Quân đội).

Năm 2010 không có đợt nào, nhưng sau khi nghệ sĩ Y Moan từ trần, Nhà nước đã đặc cách phong tặng ông danh hiệu NSND. Ở đợt phong tặng lần thứ 7 có 6 NSND… Và ở lần thứ 8/2015 này có 2 cái tên được nhắc đến, gồm vợ chồng nghệ sĩ Phương Thanh, Anh Dũng (Diễn viên Nhà hát kịch VN).

Xem nhẹ chất lượng, đặt nặng huy chương

Cũng phải nói thêm, bắt đầu từ đợt thứ 7 năm 2012, danh hiệu NSND đã có vẻ mất thiêng bởi những quy định có phần xem nhẹ chất lượng, đặt nặng số lượng HCV, và quá câu nệ thủ tục hồ sơ, gây khá nhiều dư luận trong giới nghệ sĩ và công chúng. Người xứng đáng thì không được xét, điển hình nhất là nhạc sĩ Phạm Tuyên (sau này khi báo chí, truyền thông làm rùm beng lên thì ông mới được xét). Người tài năng “vừa phải” nhưng có nhiều HCV - mặc định được phong tặng, dù khó ai nhớ nổi một tác phẩm nào xuất sắc của họ.

Tới đợt thứ 8 năm 2015 này - như kiểu “hết nạc vạc đến xương”, tài năng, đóng góp cho nghệ thuật nước nhà, người được xét phong tặng có tác phẩm nào “để đời” hay làm “giáo khoa” cho các thế hệ kế tiếp… hầu như không được đề cập mà chỉ quan tâm “đếm” HCV, thời gian hoạt động nghệ thuật đủ hay chưa. 

Xét tặng danh hiệu NSND: 'Hết nạc vạc đến xương'
Tự Long trên sân khấu Gặp nhau cuối năm.

Một số người được đề nghị phong tặng NSND kỳ này như Tự Long (Nhà hát chèo Quân đội)…, dù vượt chuẩn số HCV, hoạt động nhiều lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn khác…, nhưng nếu xét bằng con mắt nhà nghề, thử hỏi có vai diễn nào, có tác phẩm nào khắc dấu vào lòng người xem, tạo ra một phong cách biểu diễn riêng, đặc sắc, hay có những vai diễn mẫu mực có tính chất như sự tiếp nối, bảo tồn, phát triển loại hình nghệ thuật truyền thống đang theo đuổi?

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
dien-anh,la-la-land,oscar-2017

Đề cử Oscar 2017: Sau hai thập kỷ, La La Land đã làm được điều như Titanic

Phim ảnh -
Những cái tên là chủ nhân tương lai của tượng vàng Oscar đã dần lộ diện, theo như đề cử mới đây được công bố từ Viện Hàn Lâm. Bộ phim La La Land dẫn đầu với 14 đề cử Oscar, ngang với Titanic cách đây 20 năm.
kieng-ki,tai-loc,tet

Muốn rước tài lộc vào nhà, cần kiêng kị những điều này trên bàn thờ ngày Tết

Đời sống - Xã hội -
Bày trí bàn thờ ngày Tết là việc bất cứ gia đình nào cũng phải làm ngày Tết, dưới đây là một số lưu ý cần phải ghi nhớ.
baylee,thien-than-nhi,thien-than-nhi-8-tuoi,thien-than-nhi-xu-han

Vẻ đáng yêu ‘chết người’ của thiên thần nhí lai Hàn và Canada

Đời sống - Xã hội -
Với vẻ ngoài xinh đẹp và tài năng ở nhiều lĩnh vực nghệ thuật, Baylee Ann Boehr hiện được đánh giá là gương mặt triển vọng của làng giải trí Hàn Quốc.
luu-ngoc-kim-khanh,minh-huyen,ntk-sexy,xita

3 nhà thiết kế sexy nhất làng mốt Việt, họ là ai?

Làng mẫu -
Thiết kế trang phục đẹp thôi chưa đủ, họ còn là những nhà thiết kế vô cùng sexy với những shoot hình khoe thân chuẩn mẫu trong các set đồ nhìn là mê.
da-nu,da-nu-ngo-thanh-van,ngo-thanh-van

Ngất ngây trước vẻ mong manh của ‘đả nữ’ Ngô Thanh Vân

Hậu trường -
Dù đang bận rộn với dự án phim đình đám tại Mỹ nhưng “đả nữ” Ngô Thanh Vân vẫn khiến ai nấy không khỏi trầm trồ trước nhan sắc xinh đẹp cùng thần thái vô cùng lôi cuốn và ấn tượng.
cap-doi,hoang-kieu,midu,ngoc-trinh

Đại gia - chân dài Vbiz và muôn vàn lí do chia tay trong ngỡ ngàng

Hậu trường -
"Không nói không rằng", đùng một cái, những cặp đôi sao Việt này tuyên bố chia tay trong sự bất ngờ và choáng váng của người hâm mộ.
huong-giang-idol,remix-new-generation-2017,team-huong-giang,the-remix-2017
Remix New Generation 2017

Xem loạt biểu cảm ‘một phút cho đời thăng hoa’ của Hương Giang Idol tại Remix New Generation

TV Show -
Đây sẽ là những khoảnh khắc ấn tượng mà Hương Giang để lại sau tập 3 Remix New Generation.
private-meeting,son-tung-mtp,vlive

Cùng lắng và ‘điên’ với Sơn Tùng trong Private Meeting phiên bản HD

Âm nhạc -
Với một concept độc đáo, thật gần, thật lạ, Sơn Tùng MTP đã cùng hơn 300 người hâm mộ cháy hết mình nhưng cũng thật lắng đọng khi có những giây phút nhìn lại khoảnh khắc tuyệt vời của năm 2016 vừa qua.
bi-quyet-duong-moi,duong-moi,son-lipice

Tuyệt chiêu dưỡng môi đúng cách cùng các hot beauty blogger Việt

Thời trang - Đẹp -
Beauty blogger Emmi Hoàng - Happy Skin, Chloe Nguyễn và An Phương Letsplaymakeup, đã có một buổi workshop chia sẻ cực bổ ích về đôi môi cùng với sự tham gia sôi nổi của các tín đồ yêu làm đẹp.
bung-de-giay,oc-thanh-van,tran-thanh,truong-giang

Ốc Thanh Vân mong Trấn Thành, Trường Giang, Thu Trang mua tặng đôi giày mới

Video Hot -
Sau sự cố bị bung đế giày trên sóng truyền hình, nữ MC hy vọng các đồng nghiệp sẽ tặng cho mình một đôi khác để mang vào số tiếp theo.
barron-trump,le-nham-chuc,melania-trump,tong-thong-donald-trump

Đệ nhất phu nhân thì đã sao, mẹ của Barron Trump vẫn bị từ chối như bao bà mẹ khác

Đời sống - Xã hội -
Khoảnh khắc bẽ mặt của tân Đệ nhất phu nhân Mỹ - Melania Trump sau khi lọt vào ống kính của giới truyền thông đã lập tức trở thành một trong những video hot nhất ngày bầu cử.
chuan-dep-con-gai-thoi-nay,fashion-icon,fashionista,phong-cach-thoi-trang

Làm con gái bây giờ thật áp lực, nhưng vẫn có những cô nàng đã xinh và còn mặc đẹp thế này đây!

Hot - trend -
Chẳng sai tẹo nào đâu, không thể phủ nhận được việc các cô gái vừa có nhan sắc lại sở hữu gu thời trang riêng ấn tượng luôn thu hút ánh mắt của bất kì ai. Cứ nhìn cách cô gái này phối hợp tủ đồ là biết.
annette-bening,emily-blunt,oscar-2017,taraji-p-henson

Dự đoán đề cử Oscar 2017 - Một cuộc chiến kinh khủng ở hạng mục Nữ diễn viên

Hậu trường -
Càng tới gần thời điểm công bố danh sách ứng cử viên rút gọn của Oscar lần thứ 89, người ta càng lúc càng cảm nhận được “sức nóng” kinh hoàng đến từ những người đẹp.
hoa-hau-chau-a-tai-uc,hoa-hau-huynh-tien,huynh-tien

Hoa hậu Huỳnh Tiên thướt tha với áo dài Việt trên đất Hàn

Hậu trường -
Dưới thời tiết âm 10 độ tại Hàn Quốc, Huỳnh Tiên vẫn thu hút rất nhiều sự chú ý bởi vẻ xinh đẹp, rạng rỡ.
fancam-hani,hani,hani-gay-sot,mbc-music-festival,twice

‘Ga lăng’ với TWICE, Hani (EXID) tiếp tục có fancam gây sốt thứ hai chỉ trong 1 tháng!

Âm nhạc -
Không hổ danh là “Nữ thần fancam”, Hani vừa có fancam gây sốt thứ 3 trong sự nghiệp.
dien-anh,phim-hay,sieu-anh-hung,superman

Bạo lực và mâu thuẫn, Hollywood đang huỷ hoại các người hùng trong mắt trẻ thơ?

Phim ảnh -
Tác động của việc xem các phim siêu anh hùng lên hành vi của trẻ con” đã chỉ ra rằng: những thể loại phim này khiến cho các khán giả nhỏ dễ trở nên hung hăng hơn.
nguoi-yeu,nha-phuong,nhac,tren-song-truyen-hinh,truong-giang

Trường Giang và những lần bị trêu chọc khi nói chuyện yêu Nhã Phương trên sóng truyền hình

Video Hot -
Nam danh hài nhiều lần rơi vào tình huống khó xử khi bị các đồng nghiệp nhắc đến bạn gái Nhã Phương.
fashion,son-tung,top-50-nghe-si-chau-a-mac-dep

Sơn Tùng lọt top 50 gương mặt thời trang Châu Á

Sao đẹp - Sao xấu -
Mới đây, trên website I-Magazine đã chính thức công bố danh sách nghệ sỹ đoạt giải thưởng uy tín “Fashion Award Year 2016” do I- Magazine và Adobe Behance tổ chức và công bố, danh sách này bao gồm 50 gương mặt nam nghệ sỹ, 50 gương mặt nữ nghệ sỹ của châu Á.