Xét tặng danh hiệu NSND: ‘Hết nạc vạc đến xương’

Thế giới sao -

Hết nạc vạc đến xương

Chính vì mắc những “chuẩn”, nhiều nghệ sĩ không được xét trao tặng danh hiệu. Nhưng cũng chính vấn đề thiếu HCV hay thiếu năm đặt ra câu hỏi: NSND - xét tài năng và sự cống hiến hay xét HCV, thời gian hoạt động nghệ thuật là chuẩn cao nhất?

Gần 40 năm kể từ Ngày Quốc khánh 2/9/1945, danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân - Nghệ sĩ ưu tú (NSND - NSƯT) mới được Nhà nước trao tặng đợt đầu tiên vào năm 1984 cho các nghệ sĩ hoạt động biểu diễn nghệ thuật với những tiêu chuẩn rõ ràng: trung thành với Tổ quốc, với Chủ nghĩa xã hội, Có tài năng xuất sắc, Có cống hiến nhiều cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam (Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự nhà nước để tặng cho các nghệ sĩ, nhà giáo, thầy thuốc).

Đến 2/9/2015 là đợt thứ 8 với khá nhiều “chuẩn” được gia giảm so với trước. Đặc biệt, tại Nghị định số 89/2014/NĐ-CP quy định về xét tặng danh hiệu NSND, sau khi đạt danh hiệu NSƯT, nghệ sĩ phải có thêm 2 giải vàng quốc gia (ở các LHP quốc gia, các cuộc thi, liên hoan, hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quốc do các cục chuyên ngành của Bộ tổ chức). 

Còn huy chương vàng (HCV) tại các cuộc thi, hội diễn của các hội nghề nghiệp như Hội Điện ảnh VN, Hội Nghệ sĩ sân khấu VN… chỉ được quy đổi bằng 2/3 HCV. Ngoài số HCV đủ chuẩn, thì thời gian hoạt động nghệ thuật phải đạt từ 20 năm trở lên (riêng ngành xiếc, múa là từ 15 năm trở lên) mới có thể xét tặng danh hiệu NSND.

NSND thực sự là tinh hoa

Nhìn vào danh sách các NSND được phong tặng đợt đầu năm 1984, gồm 40 người, có thể thấy đó là một thế hệ nghệ sĩ tinh hoa, tài năng bậc nhất của VN trong các lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật, không chỉ giới chuyên môn đánh giá cao tài năng mà quần chúng nhân dân cũng rất hâm mộ. Như các nghệ sĩ: Quốc Hương, Thanh Huyền… (ca nhạc), Phùng Há, Ba Du, Năm Đồ… (cải lương), Trà Giang, Bùi Đình Hạc, Hồng Sến, Hải Ninh, Phạm Văn Khoa… (điện ảnh), Ngô Y Linh, Thế Lữ, Đào Mộng Long, Can Trường… (sân khấu kịch), Đặng Thái Sơn (âm nhạc), Thái Ly (múa), Tạ Duy Hiển (xiếc), Châu Loan (ngâm thơ), Trùm Thịnh, Cả Tam (chèo), Đội Tảo, Sáu Lai, Bạch Trà… (tuồng)…

Những tác phẩm nghệ thuật họ trình diễn hay sáng tạo có thể xem như mẫu mực của ngành nghệ thuật, trở thành kinh điển, giáo khoa cho rất nhiều thế hệ nghệ sĩ tiếp nối. Có thể thấy chính họ đã kiến tạo nên diện mạo của nền nghệ thuật VN đương đại, tạo nên những nền móng cho các ngành nghệ thuật VN phát triển, như những người thầy của các bộ môn nghệ thuật VN.

Nếu cứ chiếu theo họ, có thể xem như danh hiệu NSND là một sự công nhận không chỉ là cống hiến, phục vụ quần chúng nhân dân, mà còn là công nhận tài năng xuất sắc, gồm cả trình độ chuyên môn, năng khiếu cá nhân, sự kiên trì bền bỉ lao động nghệ thuật để có những tác phẩm đỉnh cao đóng góp cho nền nghệ thuật nước nhà. Một thế hệ mà cho đến hôm nay vẫn không có người “đối xứng” tài năng với họ.

Những đợt kế tiếp xét phong tặng danh hiệu NSND cũng rất khắt khe, vì tính “hàn lâm” - trình độ chuyên môn được đánh giá rất cao qua tác phẩm, chứ không phải là qua những HCV, như đợt 2 năm 1988 chỉ có 13 NSND, đợt 3 năm 1993 có 39 NSND, đợt 4 năm 1997 có 38 NSND, đợt 5 năm 2001 có 22 NSND, đợt 6 năm 2007 có 39 NSND. Đến đợt 7 năm 2012 thì số NSND đã “vượt bậc” lên đến 74 người. Dự kiến đợt 8 năm 2015 được “thắt” lại chỉ có 39 NSND.

Diễn viên Đoàn Dũng (TPHCM) là một NSND xứng tầm, được giới nghề và công chúng thừa nhận.  Ảnh: V.V
Diễn viên Đoàn Dũng (TPHCM) là một NSND xứng tầm, được giới nghề và công chúng thừa nhận. Ảnh: V.V

Trong 5 đợt đầu tiên không có một ai được “truy tặng” danh hiệu NSND, vì theo chuẩn quy định, chỉ trao cho “người sống”. Nhưng bắt đầu từ đợt thứ 6, đã có một số nghệ sĩ nhận danh hiệu khi thuộc về “thế giới bên kia”, gồm 3 NSND: Ca sĩ Trần Khánh (Ban Âm nhạc Đài Tiếng nói VN), Phát thanh viên Đỗ Trọng Thuận (Ban Thư ký Đài Tiếng nói VN, họa sĩ Bùi Huy Hiếu (Trường ĐH SKĐA Hà Nội), 2 NSƯT: Thanh Tùng (Diễn viên múa, Đoàn Văn công Phòng không - Không quân), Nguyễn Xuân Nghiệp (Quay phim Điện ảnh Quân đội).

Năm 2010 không có đợt nào, nhưng sau khi nghệ sĩ Y Moan từ trần, Nhà nước đã đặc cách phong tặng ông danh hiệu NSND. Ở đợt phong tặng lần thứ 7 có 6 NSND… Và ở lần thứ 8/2015 này có 2 cái tên được nhắc đến, gồm vợ chồng nghệ sĩ Phương Thanh, Anh Dũng (Diễn viên Nhà hát kịch VN).

Xem nhẹ chất lượng, đặt nặng huy chương

Cũng phải nói thêm, bắt đầu từ đợt thứ 7 năm 2012, danh hiệu NSND đã có vẻ mất thiêng bởi những quy định có phần xem nhẹ chất lượng, đặt nặng số lượng HCV, và quá câu nệ thủ tục hồ sơ, gây khá nhiều dư luận trong giới nghệ sĩ và công chúng. Người xứng đáng thì không được xét, điển hình nhất là nhạc sĩ Phạm Tuyên (sau này khi báo chí, truyền thông làm rùm beng lên thì ông mới được xét). Người tài năng “vừa phải” nhưng có nhiều HCV - mặc định được phong tặng, dù khó ai nhớ nổi một tác phẩm nào xuất sắc của họ.

Tới đợt thứ 8 năm 2015 này - như kiểu “hết nạc vạc đến xương”, tài năng, đóng góp cho nghệ thuật nước nhà, người được xét phong tặng có tác phẩm nào “để đời” hay làm “giáo khoa” cho các thế hệ kế tiếp… hầu như không được đề cập mà chỉ quan tâm “đếm” HCV, thời gian hoạt động nghệ thuật đủ hay chưa. 

Xét tặng danh hiệu NSND: 'Hết nạc vạc đến xương'
Tự Long trên sân khấu Gặp nhau cuối năm.

Một số người được đề nghị phong tặng NSND kỳ này như Tự Long (Nhà hát chèo Quân đội)…, dù vượt chuẩn số HCV, hoạt động nhiều lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn khác…, nhưng nếu xét bằng con mắt nhà nghề, thử hỏi có vai diễn nào, có tác phẩm nào khắc dấu vào lòng người xem, tạo ra một phong cách biểu diễn riêng, đặc sắc, hay có những vai diễn mẫu mực có tính chất như sự tiếp nối, bảo tồn, phát triển loại hình nghệ thuật truyền thống đang theo đuổi?

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
bao-thanh,viet-anh,vo-viet-anh

Xôn xao tin nhắn Bảo Thanh ‘thả thính’ Việt Anh?

Hậu trường -
Trước loạt hình ảnh và clip mới đây, những thông tin Hương Trần - bà xã Việt Anh từng bức xúc trên Facebook cá nhân cách đây ít ngày là có cơ sở.

Đạo diễn ‘Em chưa 18’: Sơn Tùng tinh tế và diễn xuất sắc, tôi đã ‘theo đuổi’ cậu ấy rất lâu!

Phim ảnh -
Đạo diễn của bom tấn có doanh thu cao nhất màn ảnh Việt "Em chưa 18" Lê Thanh Sơn cho biết anh rất muốn hợp tác với Sơn Tùng và đã từng gửi kịch bản mời chàng ca sĩ tham gia.
TIN LIÊN QUAN

Sơn Tùng M-TP đóng ‘Em chưa 18’ phần 2, “cặp” với ‘hot girl trà sữa’ Kiều Trinh?

"Hot girl trà sữa" Kiều Trinh liên tục "úp mở" về dự án phim có liên quan đến "Em chưa 18" và mới nhất còn đăng cả ảnh của Sơn Tùng M-TP khiến khán giả đặt nghi vấn Sơn Tùng M-TP sắp trở lại màn ảnh với vai trò "bạn trai" của Kiều Trinh.
calvin-harris,feels,katy-perry

Katy Perry hợp tác cùng tình cũ Taylor Swift: ‘Kẻ thù của kẻ thù là bạn’?

Âm nhạc -
Phải chăng đây là màn hợp tác phản công Taylor Swift?
bich-phuong,bich-phuong-tro-lai,dua-em-di-khap-the-gian

Trả lời cho câu hỏi ‘Bao giờ lấy chồng?’: Bích Phương bất ngờ ‘dụ dỗ’ trai lạ

Âm nhạc -
Bích Phương vừa tung ca khúc mới sau một thời gian im hơi lặng tiếng.

Nhân chứng vụ Phương Nga trả lời từ phòng cách ly có đúng luật?

Tin nóng -
Trong khi nhiều ý kiến cho rằng "nhân chứng bí ẩn" trong vụ án Phương Nga trả lời HĐXX từ phòng cách ly là đúng quy định thì cũng có ý kiến cho rằng không thể cho ngồi cách ly.
TIN LIÊN QUAN

Nhân chứng bí ẩn trong vụ kiện hoa hậu Phương Nga xuất hiện tại toà, đề nghị được trả lời thẩm vấn từ phòng cách ly

Phiên toà xét xử vụ đại gia Cao Toàn Mỹ kiện hoa hậu Trương Hồ Phương Nga lừa đảo 16,5 tỷ đồng đã tiếp tục vào chiều nay 27/6 với sự xuất hiện của nhân chứng bí ẩn Mai Phương
l-oreal-paris,lan-khue,nuoc-tay-trang,son-do-dam

Đổi màu son như tắc kè, Lan Khuê và các thí sinh The Face làm điều đó như thế nào?

Đẹp -
Hình ảnh Lan Khuê trên ghế nóng The Face mùa 2 không chỉ hút mắt giới điệu mộ bởi loạt bộ cánh "sang chảnh" mà thần thái đến từ những layout make up độc lạ cũng góp phần tạo nên sự quyền lực của "chị đại". Vậy đâu là những bí quyết giúp Lan Khuê biến hóa hoàn hảo?
khanh-linh,lan-khue,tam-ti-t

Đừng giật mình khi bắt gặp những cặp sao Việt giống nhau đến ngỡ ngàng

Hậu trường -
Tuy không cùng huyết thống nhưng thật bất ngờ, không ít sao Việt lại sở hữu gương mặt giống nhau như anh chị em.
hoang-thuy,lan-khue,the-face-viet-nam,the-face-vietnam-2017
THE FACE VIETNAM 2017

Chỉ một câu ‘Bôi cái môi thâm đi rồi nói chuyện’ mà The Face đã có nguyên ‘rổ’ ảnh chế… hết hồn

TV Show -
Với The Face, trí tưởng tượng của cộng đồng mạng quả thực hài hước vô bờ bến...
bao-ve-ban-gai,khoanh-khac-ngon-tinh,moto,phuot-thu,soai-ca

Clip: Cặp đôi đi moto ngã xe giữa đường, hành động của chàng ‘soái ca’ khiến nhiều người ngưỡng mộ

Xã hội -
Chắc chắn khi xem xong clip, cô gái nào cũng sẽ ước ao mình có được người bạn trai luôn bảo vệ mình bằng cả yêu thương như thế.
hanh-hung-anh-tay,nguoi-ngoai-quoc,tam-giu-hinh-su

Tạm giữ hình sự với 2 thanh niên đi ôtô hành hung ‘anh Tây’ trên phố Trần Khát Chân

Tin nóng -
Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an quận Hai Bà Trưng (Hà Nội) đã khởi tố vụ án, tạm giữ hình sự đối với 2 đối tượng hành hung người đàn ông ngoại quốc trên đường Trần Khát Chân, phường Thanh Nhàn, quận Hai Bà Trưng.
kaity-nguyen,khi-ta-co-nhau,vpop,will

Để có MV cầu hôn ngọt ngào, Will phải nhận từ Kaity Nguyễn… 20 cái tát

Âm nhạc -
Đằng sau hình ảnh ngọt ngào trong MV 'Khi ta có nhau', cặp đôi Will - Kaity cùng ekip đã trải qua những kỷ niệm không thể quên.

Nhân chứng bí ẩn trong vụ kiện hoa hậu Phương Nga xuất hiện tại toà, đề nghị được trả lời thẩm vấn từ phòng cách ly

Tin nóng -
Phiên toà xét xử vụ đại gia Cao Toàn Mỹ kiện hoa hậu Trương Hồ Phương Nga lừa đảo 16,5 tỷ đồng đã tiếp tục vào chiều nay 27/6 với sự xuất hiện của nhân chứng bí ẩn Mai Phương
TIN LIÊN QUAN

Người bí ẩn trong vụ án Nga - Mỹ: Họ đã tưởng tượng và vu khống tôi, tôi sẽ khởi kiện Nga và Dung

Trong cuộc trò chuyện với bà Nguyễn Mai Phương chiều tối 25/6 ở TP.HCM, bà cho biết đến giờ vẫn ngơ ngác không hiểu được điều gì đang xảy tới với bản thân mình.
phan-quynh-nhu,team-hoang-thuy,the-face-viet-nam,the-face-vietnam-2017
THE FACE VIETNAM 2017

Bên cạnh ‘tâm bão’ Minh Tú - Lan Khuê, tập 3 The Face còn có ‘điểm nhấn’ Quỳnh Như thẳng thắn đầy cá tính

TV Show -
Trong các thử thách của The Face tập 3 vừa qua, mỗi đội đều được phân chia các hoạt động khác nhau và Phan Quỳnh Như đội HLV Hoàng Thùy có những ý kiến cá tính riêng.
hoai-linh,hoai-linh-bi-nem-da,nghe-si-hoai-linh

Bị ném đồ lên sân khấu, đây là cách hành xử văn minh của nam danh hài Hoài Linh!

Hậu trường -
Trước hành động phấn khích và có phần hơi quá đà của khán giả, nam danh hài Hoài Linh có cách cư xử khéo léo, qua đó nhận được sự ủng hộ từ phía mọi người.
co-gai-den-tu-hom-qua,giao-su-am-nhac-ngoc-son,miu-le

‘Cô gái đến từ hôm qua’ công chiếu lần đầu trên toàn thế giới tại LHP BIFAN 2017

Phim ảnh -
Bộ phim Cô gái đến từ hôm qua vừa nhận lời mời tham dự Liên hoan phim quốc tế giả tưởng Bucheon (BIFAN) lần thứ 21, diễn ra từ ngày 13/7 – 23/7 tại Hàn Quốc. Bộ phim sẽ có lần công chiếu đầu tiên toàn thế giới (world premier) tại đây trước ngày ra mắt khán giả Việt Nam vào ngày 21.07 tới.
kbiz,nghia-vu-quan-su,sao-han-quoc,yoo-ah-in

Yoo Ah In được miễn nghĩa vụ quân sự vì mắc khối u xương, chấn thương cơ thể ở cấp độ nghiêm trọng

Bí mật sao -
Kết quả kiểm tra nhiều lần cho thấy, nam diễn viên Yoo Ah In không phù hợp để thực hiện nghĩa vụ quân sự vì mắc khối u xương và các chấn thương vai, xương đòn.
bet-awards-2017,future-rapper,mask

Chơi trội hết nấc, rapper Future cùng con gái đeo mặt nạ kim cương lên thảm đỏ Bet Awards 2017

Sao đẹp - Sao xấu -
Chiếc mặt nạ độc đáo được chế tác từ rất nhiều đá quý, kim cương đã khiến 2 cha con chàng rapper Future trở thành tâm điểm của sự kiện.

Trong màn đêm, có một nền ẩm thực bình dân mang tên ‘hủ tiếu mì gõ’

Food -
Nép bên những toà nhà cao tầng hay nhà hàng sang trọng với vô vàn món ngon thì những xe hủ tiếu gõ vẫn luôn âm thầm tồn tại. Mì gõ, hủ tiếu gõ dù nhỏ bé nhưng lại là nét đẹp bình dân, giản dị nhất của Sài Gòn mỗi khi màn đêm buông xuống.
TIN LIÊN QUAN

Ẩm thực Sài Gòn về đêm: Ăn gì ở thành phố không bao giờ ngủ?

Một trong những nét độc đáo của ẩm thực Sài Gòn là dù cho màn đêm đã buông xuống nhưng sự ồn ào, náo nhiệt của những hàng quán vẫn còn thức giấc.