Xét tặng danh hiệu NSND: ‘Hết nạc vạc đến xương’

Thế giới sao -

Hết nạc vạc đến xương

Chính vì mắc những “chuẩn”, nhiều nghệ sĩ không được xét trao tặng danh hiệu. Nhưng cũng chính vấn đề thiếu HCV hay thiếu năm đặt ra câu hỏi: NSND - xét tài năng và sự cống hiến hay xét HCV, thời gian hoạt động nghệ thuật là chuẩn cao nhất?

Gần 40 năm kể từ Ngày Quốc khánh 2/9/1945, danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân - Nghệ sĩ ưu tú (NSND - NSƯT) mới được Nhà nước trao tặng đợt đầu tiên vào năm 1984 cho các nghệ sĩ hoạt động biểu diễn nghệ thuật với những tiêu chuẩn rõ ràng: trung thành với Tổ quốc, với Chủ nghĩa xã hội, Có tài năng xuất sắc, Có cống hiến nhiều cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam (Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự nhà nước để tặng cho các nghệ sĩ, nhà giáo, thầy thuốc).

Đến 2/9/2015 là đợt thứ 8 với khá nhiều “chuẩn” được gia giảm so với trước. Đặc biệt, tại Nghị định số 89/2014/NĐ-CP quy định về xét tặng danh hiệu NSND, sau khi đạt danh hiệu NSƯT, nghệ sĩ phải có thêm 2 giải vàng quốc gia (ở các LHP quốc gia, các cuộc thi, liên hoan, hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quốc do các cục chuyên ngành của Bộ tổ chức). 

Còn huy chương vàng (HCV) tại các cuộc thi, hội diễn của các hội nghề nghiệp như Hội Điện ảnh VN, Hội Nghệ sĩ sân khấu VN… chỉ được quy đổi bằng 2/3 HCV. Ngoài số HCV đủ chuẩn, thì thời gian hoạt động nghệ thuật phải đạt từ 20 năm trở lên (riêng ngành xiếc, múa là từ 15 năm trở lên) mới có thể xét tặng danh hiệu NSND.

NSND thực sự là tinh hoa

Nhìn vào danh sách các NSND được phong tặng đợt đầu năm 1984, gồm 40 người, có thể thấy đó là một thế hệ nghệ sĩ tinh hoa, tài năng bậc nhất của VN trong các lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật, không chỉ giới chuyên môn đánh giá cao tài năng mà quần chúng nhân dân cũng rất hâm mộ. Như các nghệ sĩ: Quốc Hương, Thanh Huyền… (ca nhạc), Phùng Há, Ba Du, Năm Đồ… (cải lương), Trà Giang, Bùi Đình Hạc, Hồng Sến, Hải Ninh, Phạm Văn Khoa… (điện ảnh), Ngô Y Linh, Thế Lữ, Đào Mộng Long, Can Trường… (sân khấu kịch), Đặng Thái Sơn (âm nhạc), Thái Ly (múa), Tạ Duy Hiển (xiếc), Châu Loan (ngâm thơ), Trùm Thịnh, Cả Tam (chèo), Đội Tảo, Sáu Lai, Bạch Trà… (tuồng)…

Những tác phẩm nghệ thuật họ trình diễn hay sáng tạo có thể xem như mẫu mực của ngành nghệ thuật, trở thành kinh điển, giáo khoa cho rất nhiều thế hệ nghệ sĩ tiếp nối. Có thể thấy chính họ đã kiến tạo nên diện mạo của nền nghệ thuật VN đương đại, tạo nên những nền móng cho các ngành nghệ thuật VN phát triển, như những người thầy của các bộ môn nghệ thuật VN.

Nếu cứ chiếu theo họ, có thể xem như danh hiệu NSND là một sự công nhận không chỉ là cống hiến, phục vụ quần chúng nhân dân, mà còn là công nhận tài năng xuất sắc, gồm cả trình độ chuyên môn, năng khiếu cá nhân, sự kiên trì bền bỉ lao động nghệ thuật để có những tác phẩm đỉnh cao đóng góp cho nền nghệ thuật nước nhà. Một thế hệ mà cho đến hôm nay vẫn không có người “đối xứng” tài năng với họ.

Những đợt kế tiếp xét phong tặng danh hiệu NSND cũng rất khắt khe, vì tính “hàn lâm” - trình độ chuyên môn được đánh giá rất cao qua tác phẩm, chứ không phải là qua những HCV, như đợt 2 năm 1988 chỉ có 13 NSND, đợt 3 năm 1993 có 39 NSND, đợt 4 năm 1997 có 38 NSND, đợt 5 năm 2001 có 22 NSND, đợt 6 năm 2007 có 39 NSND. Đến đợt 7 năm 2012 thì số NSND đã “vượt bậc” lên đến 74 người. Dự kiến đợt 8 năm 2015 được “thắt” lại chỉ có 39 NSND.

Diễn viên Đoàn Dũng (TPHCM) là một NSND xứng tầm, được giới nghề và công chúng thừa nhận.  Ảnh: V.V
Diễn viên Đoàn Dũng (TPHCM) là một NSND xứng tầm, được giới nghề và công chúng thừa nhận. Ảnh: V.V

Trong 5 đợt đầu tiên không có một ai được “truy tặng” danh hiệu NSND, vì theo chuẩn quy định, chỉ trao cho “người sống”. Nhưng bắt đầu từ đợt thứ 6, đã có một số nghệ sĩ nhận danh hiệu khi thuộc về “thế giới bên kia”, gồm 3 NSND: Ca sĩ Trần Khánh (Ban Âm nhạc Đài Tiếng nói VN), Phát thanh viên Đỗ Trọng Thuận (Ban Thư ký Đài Tiếng nói VN, họa sĩ Bùi Huy Hiếu (Trường ĐH SKĐA Hà Nội), 2 NSƯT: Thanh Tùng (Diễn viên múa, Đoàn Văn công Phòng không - Không quân), Nguyễn Xuân Nghiệp (Quay phim Điện ảnh Quân đội).

Năm 2010 không có đợt nào, nhưng sau khi nghệ sĩ Y Moan từ trần, Nhà nước đã đặc cách phong tặng ông danh hiệu NSND. Ở đợt phong tặng lần thứ 7 có 6 NSND… Và ở lần thứ 8/2015 này có 2 cái tên được nhắc đến, gồm vợ chồng nghệ sĩ Phương Thanh, Anh Dũng (Diễn viên Nhà hát kịch VN).

Xem nhẹ chất lượng, đặt nặng huy chương

Cũng phải nói thêm, bắt đầu từ đợt thứ 7 năm 2012, danh hiệu NSND đã có vẻ mất thiêng bởi những quy định có phần xem nhẹ chất lượng, đặt nặng số lượng HCV, và quá câu nệ thủ tục hồ sơ, gây khá nhiều dư luận trong giới nghệ sĩ và công chúng. Người xứng đáng thì không được xét, điển hình nhất là nhạc sĩ Phạm Tuyên (sau này khi báo chí, truyền thông làm rùm beng lên thì ông mới được xét). Người tài năng “vừa phải” nhưng có nhiều HCV - mặc định được phong tặng, dù khó ai nhớ nổi một tác phẩm nào xuất sắc của họ.

Tới đợt thứ 8 năm 2015 này - như kiểu “hết nạc vạc đến xương”, tài năng, đóng góp cho nghệ thuật nước nhà, người được xét phong tặng có tác phẩm nào “để đời” hay làm “giáo khoa” cho các thế hệ kế tiếp… hầu như không được đề cập mà chỉ quan tâm “đếm” HCV, thời gian hoạt động nghệ thuật đủ hay chưa. 

Xét tặng danh hiệu NSND: 'Hết nạc vạc đến xương'
Tự Long trên sân khấu Gặp nhau cuối năm.

Một số người được đề nghị phong tặng NSND kỳ này như Tự Long (Nhà hát chèo Quân đội)…, dù vượt chuẩn số HCV, hoạt động nhiều lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn khác…, nhưng nếu xét bằng con mắt nhà nghề, thử hỏi có vai diễn nào, có tác phẩm nào khắc dấu vào lòng người xem, tạo ra một phong cách biểu diễn riêng, đặc sắc, hay có những vai diễn mẫu mực có tính chất như sự tiếp nối, bảo tồn, phát triển loại hình nghệ thuật truyền thống đang theo đuổi?

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
annabelle-creation,flatliners,it,phim-kinh-di,wish-upon
phim kinh dị

Đừng xem danh sách phim kinh dị này, nếu bạn yếu tim

Phim ảnh -
Bên cạnh "Wish Upon" đang trình chiếu thì "Annabelle: Creation", "It" và "Flatliners" là những cái tên khiến tín đồ kinh dị phải đứng ngồi không yên trong thời gian sắp tới.  
dau-chi-rieng-em,dong-nhi,khac-hung-dao-nhac,my-tam

Đông Nhi cover ‘Đâu chỉ riêng em’, ngầm ủng hộ Mỹ Tâm giữa ‘giông bão’

Âm nhạc -
Nhiều fan nhạc Việt đang "chĩa mũi dùi" vào ca khúc "Đâu chỉ riêng em" và tác giả của nó là Khắc Hưng bởi nghi án đạo nhạc một bài hát tiếng Trung.
gia-dinh-ngan-can,mau-thuan,thai-binh,that-tinh,tu-thieu

Clip: Nghi vấn một nam thanh niên tự thiêu do bị cấm cản chuyện yêu đương

Tin nóng -
Vụ việc xảy ra tại thành phố Thái Bình đang gây xôn xao dư luận.
huu-long,man-of-the-world,sieu-mau-nam-the-gioi

Hữu Long xuất sắc trở thành Á Vương 1 Siêu mẫu nam thế giới 2017

Hậu trường -
Vượt qua nhiều đối thủ nặng ký, đại diện Việt Nam - Hữu Long đã trở thành Á Vương 1 cuộc thi Siêu mẫu nam thế giới - Man of the world 2017.
hlv-hoang-thuy,hlv-lan-khue,hlv-minh-tu,the-face-viet-nam,the-face-vietnam-2017
THE FACE VIETNAM 2017

HLV Lan Khuê: ‘Nếu sợ bị ném đá thì đã không trở thành HLV The Face Vietnam’

TV Show -
Nếu Minh Tú sẵn sàng chiến đấu đến cùng dù chỉ còn 1 thí sinh duy nhất thì Lan Khuê cũng chấp nhận mọi "gạch đá" để mang cơ hội chiến thắng về cho học trò.
hoa-hau,hoa-hau-pham-huong,pham-huong

Vừa khai trương quán trà sữa, Phạm Hương hết bị tạt sơn lại ném mắm tôm

Hậu trường -
May mắn, Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam Phạm Hương đang tiếp khách ở tầng trên nên không bị ném sơn vào người.
dao-cua-dan-ngu-cu,hong-anh,lien-hoan-phim-a-au,pham-hong-phuoc
Đảo của dân ngụ cư

Phim có nhiều cảnh nóng của Phạm Hồng Phước, Ngọc Thanh Tâm giành giải thưởng tại Liên hoan phim Á Âu

Phim ảnh -
Bộ phim "Đảo của dân ngụ cư" của đạo diễn Hồng Ánh đã tham dự Liên hoan phim Á Âu và nhận được giải thưởng đặc biệt.
gio-cao-diem,tai-nan-tau-hoa,tay-ban-nha

Tai nạn tàu hỏa ở Tây Ban Nha khiến ít nhất 54 người bị thương

Thế giới -
Ít nhất 54 người đã bị thương trong một vụ tai nạn tàu hỏa tại nhà ga ở trung tâm thành phố Barcelona của Tây Ban Nha xảy ra trong giờ cao điểm buổi sáng 28/7.
dau-chi-rieng-em,khac-hung,my-tam

Khắc Hưng lần đầu lên tiếng: ‘Chị Mỹ Tâm đã nhắn tin và tin tôi không đạo nhạc’

Âm nhạc -
Nam nhạc sĩ cho biết hoàn toàn bất ngờ vì phần chorus của “Đâu chỉ riêng em” khá giống với một ca khúc nhạc Hoa trước đó.
peach-pachara,the-face-men,the-face-men-thailand
THE FACE VIETNAM 2017

Trước giờ G, The Face Men Thailand hé lộ Nhà chung hoành tráng, thí sinh luyện tập cực căng thẳng

TV Show -
Đoạn clip dài 59 giây từ NSX The Face Men đã hé lộ những hình ảnh đầy thú vị về không gian sống và tập luyện của các thí sinh.
cat-se-30-trieu,scandal,tai-nang-viet,tung-son

Tùng Sơn và câu chuyện cát-sê 30 triệu/show: Buồn thay cho tài năng Việt!

Hậu trường -
Trường hợp của Tùng Sơn là một ví dụ điển hình nữa cho thấy làng giải trí Việt đang tồn tại quá nhiều giá trị ảo.
chi-em,phuong-ly,thieu-bao-tram

Điểm mặt gọi tên ba cặp đôi chị em ‘phá đảo’ thế giới fashionista Việt

Làng mẫu -
Sẽ là thiết sót nếu làng mốt Việt thiếu đi những cái tên như Thiều Bảo Trâm - Thiều Bảo Trang, Phương Ly - Phương Linh,...
doi-cho-ta-bao-lan-doi-muoi,kieu-minh-tuan,tu-vi,tu-vi-van-anh
Đời cho ta bao lần đôi mươi

Tú Vi: ‘Tôi luôn thích sự an toàn nhưng đời cho ta bao lần đôi mươi để mạo hiểm?’

Phim ảnh -
Tú Vi trải lòng về quá trình lần đầu làm phim, về nữ chính Quỳnh Anh Shyn và bạn diễn Kiều Minh Tuấn, và cả những trăn trở trong nghề.
bao-thy,s-t-365,the-remix-2017,tronie,yanbi-yen-le

Sau The Remix 2017, vote ngay sản phẩm từ các ‘chiến binh’ khiến bạn mê mẩn?

Âm nhạc -
Những single, MV chất lượng nhất với đầy đủ màu sắc âm nhạc dưới đây hẳn đã làm hài lòng bạn!
coc-cafe,gioi-tre-han-quoc,van-hoa-cong-nghiep

Vì sao giới trẻ Hàn Quốc sẵn sàng chi gấp rưỡi số tiền của một bữa ăn thịnh soạn, chỉ để uống 1 cốc cà phê?

Thế giới -
Cà phê không chỉ là một loại đồ uống. Ở Hàn Quốc, đó còn là một lối sống phong cách.
bright-side,du-doi,tri-tuong-tuong,tuoi-tho

Bạn đã từng có tuổi thơ ‘đầy dữ dội’ như thế chưa?

Đời Sống -
Chắc hẳn, ai trong chúng ta đều có một trời tuổi thơ đầy dữ dội và thương nhớ với những trò chơi "không thể tưởng" cùng đám bạn. Cùng Saostar ôn lại những kỉ niệm đó qua bộ tranh bên dưới nào!
bat-coc-hoc-sinh,hieu-lam-bat-coc,hoc-sinh-lop-6,nam-dinh,thai-binh

Thêm một vụ hiểu lầm bắt cóc 4 học sinh, hàng trăm người dân vây kín taxi bắt tài xế

Tin nóng -
Hàng trăm người dân vây kín xe, bắt tài xế vì cho rằng người đàn ông này bắt cóc các học sinh.
quynh-nhu-the-face,team-hoang-thuy,the-face-online,the-face-viet-nam,the-face-vietnam-2017
THE FACE VIETNAM 2017

Chia tay The Face, Quỳnh Như lột xác với phong cách ma mị đầy ấn tượng

TV Show -
Trong bộ hình mới nhất, chiến binh team Hoàng Thuỳ mang tới cho khán giả góc nhìn khác biệt hẳn với những gì cô nàng thể hiện trước đây.