Xét tặng danh hiệu NSND: ‘Hết nạc vạc đến xương’

Thế giới sao -

Hết nạc vạc đến xương

Chính vì mắc những “chuẩn”, nhiều nghệ sĩ không được xét trao tặng danh hiệu. Nhưng cũng chính vấn đề thiếu HCV hay thiếu năm đặt ra câu hỏi: NSND - xét tài năng và sự cống hiến hay xét HCV, thời gian hoạt động nghệ thuật là chuẩn cao nhất?

Gần 40 năm kể từ Ngày Quốc khánh 2/9/1945, danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân - Nghệ sĩ ưu tú (NSND - NSƯT) mới được Nhà nước trao tặng đợt đầu tiên vào năm 1984 cho các nghệ sĩ hoạt động biểu diễn nghệ thuật với những tiêu chuẩn rõ ràng: trung thành với Tổ quốc, với Chủ nghĩa xã hội, Có tài năng xuất sắc, Có cống hiến nhiều cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam (Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự nhà nước để tặng cho các nghệ sĩ, nhà giáo, thầy thuốc).

Đến 2/9/2015 là đợt thứ 8 với khá nhiều “chuẩn” được gia giảm so với trước. Đặc biệt, tại Nghị định số 89/2014/NĐ-CP quy định về xét tặng danh hiệu NSND, sau khi đạt danh hiệu NSƯT, nghệ sĩ phải có thêm 2 giải vàng quốc gia (ở các LHP quốc gia, các cuộc thi, liên hoan, hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quốc do các cục chuyên ngành của Bộ tổ chức). 

Còn huy chương vàng (HCV) tại các cuộc thi, hội diễn của các hội nghề nghiệp như Hội Điện ảnh VN, Hội Nghệ sĩ sân khấu VN… chỉ được quy đổi bằng 2/3 HCV. Ngoài số HCV đủ chuẩn, thì thời gian hoạt động nghệ thuật phải đạt từ 20 năm trở lên (riêng ngành xiếc, múa là từ 15 năm trở lên) mới có thể xét tặng danh hiệu NSND.

NSND thực sự là tinh hoa

Nhìn vào danh sách các NSND được phong tặng đợt đầu năm 1984, gồm 40 người, có thể thấy đó là một thế hệ nghệ sĩ tinh hoa, tài năng bậc nhất của VN trong các lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật, không chỉ giới chuyên môn đánh giá cao tài năng mà quần chúng nhân dân cũng rất hâm mộ. Như các nghệ sĩ: Quốc Hương, Thanh Huyền… (ca nhạc), Phùng Há, Ba Du, Năm Đồ… (cải lương), Trà Giang, Bùi Đình Hạc, Hồng Sến, Hải Ninh, Phạm Văn Khoa… (điện ảnh), Ngô Y Linh, Thế Lữ, Đào Mộng Long, Can Trường… (sân khấu kịch), Đặng Thái Sơn (âm nhạc), Thái Ly (múa), Tạ Duy Hiển (xiếc), Châu Loan (ngâm thơ), Trùm Thịnh, Cả Tam (chèo), Đội Tảo, Sáu Lai, Bạch Trà… (tuồng)…

Những tác phẩm nghệ thuật họ trình diễn hay sáng tạo có thể xem như mẫu mực của ngành nghệ thuật, trở thành kinh điển, giáo khoa cho rất nhiều thế hệ nghệ sĩ tiếp nối. Có thể thấy chính họ đã kiến tạo nên diện mạo của nền nghệ thuật VN đương đại, tạo nên những nền móng cho các ngành nghệ thuật VN phát triển, như những người thầy của các bộ môn nghệ thuật VN.

Nếu cứ chiếu theo họ, có thể xem như danh hiệu NSND là một sự công nhận không chỉ là cống hiến, phục vụ quần chúng nhân dân, mà còn là công nhận tài năng xuất sắc, gồm cả trình độ chuyên môn, năng khiếu cá nhân, sự kiên trì bền bỉ lao động nghệ thuật để có những tác phẩm đỉnh cao đóng góp cho nền nghệ thuật nước nhà. Một thế hệ mà cho đến hôm nay vẫn không có người “đối xứng” tài năng với họ.

Những đợt kế tiếp xét phong tặng danh hiệu NSND cũng rất khắt khe, vì tính “hàn lâm” - trình độ chuyên môn được đánh giá rất cao qua tác phẩm, chứ không phải là qua những HCV, như đợt 2 năm 1988 chỉ có 13 NSND, đợt 3 năm 1993 có 39 NSND, đợt 4 năm 1997 có 38 NSND, đợt 5 năm 2001 có 22 NSND, đợt 6 năm 2007 có 39 NSND. Đến đợt 7 năm 2012 thì số NSND đã “vượt bậc” lên đến 74 người. Dự kiến đợt 8 năm 2015 được “thắt” lại chỉ có 39 NSND.

Diễn viên Đoàn Dũng (TPHCM) là một NSND xứng tầm, được giới nghề và công chúng thừa nhận.  Ảnh: V.V
Diễn viên Đoàn Dũng (TPHCM) là một NSND xứng tầm, được giới nghề và công chúng thừa nhận. Ảnh: V.V

Trong 5 đợt đầu tiên không có một ai được “truy tặng” danh hiệu NSND, vì theo chuẩn quy định, chỉ trao cho “người sống”. Nhưng bắt đầu từ đợt thứ 6, đã có một số nghệ sĩ nhận danh hiệu khi thuộc về “thế giới bên kia”, gồm 3 NSND: Ca sĩ Trần Khánh (Ban Âm nhạc Đài Tiếng nói VN), Phát thanh viên Đỗ Trọng Thuận (Ban Thư ký Đài Tiếng nói VN, họa sĩ Bùi Huy Hiếu (Trường ĐH SKĐA Hà Nội), 2 NSƯT: Thanh Tùng (Diễn viên múa, Đoàn Văn công Phòng không - Không quân), Nguyễn Xuân Nghiệp (Quay phim Điện ảnh Quân đội).

Năm 2010 không có đợt nào, nhưng sau khi nghệ sĩ Y Moan từ trần, Nhà nước đã đặc cách phong tặng ông danh hiệu NSND. Ở đợt phong tặng lần thứ 7 có 6 NSND… Và ở lần thứ 8/2015 này có 2 cái tên được nhắc đến, gồm vợ chồng nghệ sĩ Phương Thanh, Anh Dũng (Diễn viên Nhà hát kịch VN).

Xem nhẹ chất lượng, đặt nặng huy chương

Cũng phải nói thêm, bắt đầu từ đợt thứ 7 năm 2012, danh hiệu NSND đã có vẻ mất thiêng bởi những quy định có phần xem nhẹ chất lượng, đặt nặng số lượng HCV, và quá câu nệ thủ tục hồ sơ, gây khá nhiều dư luận trong giới nghệ sĩ và công chúng. Người xứng đáng thì không được xét, điển hình nhất là nhạc sĩ Phạm Tuyên (sau này khi báo chí, truyền thông làm rùm beng lên thì ông mới được xét). Người tài năng “vừa phải” nhưng có nhiều HCV - mặc định được phong tặng, dù khó ai nhớ nổi một tác phẩm nào xuất sắc của họ.

Tới đợt thứ 8 năm 2015 này - như kiểu “hết nạc vạc đến xương”, tài năng, đóng góp cho nghệ thuật nước nhà, người được xét phong tặng có tác phẩm nào “để đời” hay làm “giáo khoa” cho các thế hệ kế tiếp… hầu như không được đề cập mà chỉ quan tâm “đếm” HCV, thời gian hoạt động nghệ thuật đủ hay chưa. 

Xét tặng danh hiệu NSND: 'Hết nạc vạc đến xương'
Tự Long trên sân khấu Gặp nhau cuối năm.

Một số người được đề nghị phong tặng NSND kỳ này như Tự Long (Nhà hát chèo Quân đội)…, dù vượt chuẩn số HCV, hoạt động nhiều lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn khác…, nhưng nếu xét bằng con mắt nhà nghề, thử hỏi có vai diễn nào, có tác phẩm nào khắc dấu vào lòng người xem, tạo ra một phong cách biểu diễn riêng, đặc sắc, hay có những vai diễn mẫu mực có tính chất như sự tiếp nối, bảo tồn, phát triển loại hình nghệ thuật truyền thống đang theo đuổi?

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
chuc-phuc,khoi-my-va-kelvin-khanh,my-tam

Khởi My ‘mất ngủ’ vì bất ngờ được thần tượng Mỹ Tâm chúc phúc

Hậu trường -
Vốn là fan lâu năm của giọng ca “Chuyện như chưa bắt đầu” nên Khởi My rất vui mừng khi nhận được lời chúc phúc từ đàn chị.
catwalk,ngoc-trinh,song-ao,vifw2017
VIFW2017

Mặc bị bóc phốt sống ảo, Ngọc Trinh vẫn ung dung diễn fashion show rồi mới khoe clip ‘đập hộp’

Làng mẫu -
Ngọc Trinh trở lại sàn diễn sau thời gian vắng bóng trong show của NTK Đỗ Long, mặc kệ việc bị bóc phốt "chôm" hình từ một tài khoản Instagram khác để lấy hình "check in" sống ảo.
21six,ntk-tran-hung,vifw-2017,vifw2017
VIFW2017

Nghi vấn 21SIX bê y xì chiếc váy signature của NTK Trần Hùng vào BST mới?

Làng mẫu -
Vừa trình làng BST mới không lâu, thiết kế của 21 SIX đã bị nghi vấn ăn cắp ý tưởng, khiến nhiều người không khỏi hoang mang thực hư thế nào.
hoa-am-anh-sang,remix-new-generation-2017,the-remix,the-remix-2017,ye-n-trang
Remix New Generation 2017

Yến Trang: ‘Trong cái rủi mình không thể nào mãi gặp may’

TV Show -
Trước thông tin bị "dìm hàng" trong đêm Chung kết 1 - Hòa âm ánh sáng vừa qua, Yến Trang đã có những chia sẻ chính thức dành cho fan hâm mộ của chương trình
chie-c-va-y-gie-t-nguo-i,the-ky-18-19,va-y-pho-ng

Chiếc váy giết người, đoạt mạng hơn 3.000 phụ nữ suốt hơn 100 năm

Thế giới -
Cũng giống như chân bó gót sen, mặc những chiếc váy phồng cũng là cách để chứng tỏ sự quyền quý, giàu có của tầng lớp thượng lưu cách đây vài trăm năm. Tuy nhiên, đằng sau chiếc váy rườm rà, cầu kỳ này ẩn chứa nhiều nguy hiểm chết người cho chủ nhân của chúng.
an-giang,cu-u-nguwoif,sut-dat-o-song-hau

Người cứu cả xóm thoát chết trước khi 16 căn nhà sụp xuống sông Hậu

Tin nóng -
"Trước hôm xảy ra sự cố, tôi tắm ở khúc sông quen thì thấy đất dưới chân tự dưng sụp xuống. Tôi tức tốc lên bờ, phóng xe lên Công an xã Mỹ Hội Đông trình báo sự việc", ông Bé kể. Người đàn ông giúp dân Vàm Nao thoát nạn Vụ sạt lở ở sông Vàm Nao thuộc tổ 12, ấp Mỹ Hội, xã Mỹ Hội Đông, huyện Chợ Mới l
bang-chuong,ngoc-huyen,team-ngoc-son,than-tuong-bolero-2017
Thần tượng Bolero 2017

Ca khúc ‘Lệ Quyên khao khát được hát’ qua tay học trò Ngọc Sơn ngọt ngào thế này!

TV Show -
Bằng Chương - Ngọc Huyền đã có một phần mở màn vô cùng ấn tượng trong đêm thi đối đầu team Ngọc Sơn tối nay.
kelvin-khanh,khoi-my,khoi-my-kelvin-khanh

Không ít lần Khởi My - Kelvin Khánh trao nhau khoảnh khắc ngọt ngào như này

Hậu trường -
Các fan vẫn bấn loạn khi xem lại những khoảnh khắc từ nhắng nhít cho đến tình cảm của Khởi My và Kelvin Khánh khi hôn nhau.
irene,suzy,yoona

Thời gian có khắc nghiệt đến mấy cũng không thể tác động lên những idol nữ này

Âm nhạc -
Hình ảnh của các cô nàng này khi mới debut và thời điểm hiện tại dường như không có gì khác biệt.
khung-hoang-truyen-thong,mat-tich,tho-khong-lo,united-airlines

Sự mất tích bí ẩn của chú thỏ lớn nhất thế giới trên máy bay United Airlines

Thế giới -
Simon, chú thỏ đen dài gần một mét, được công nhận là chú thỏ lớn nhất thế giới đã biến mất một cách kì lạ khi được chuyên chở từ Anh đến Mỹ bằng máy bay United Airlines
guong-mat-than-quen-nhi,nguoi-mau-nhi,vedette,vietnam-junior-fashion-week,vo-khanh-ngoc

Võ Khánh Ngọc - cô bé vitamin năng lượng ‘lạ mà quen’ của làng mẫu nhí Việt

Làng mẫu -
Có ai nghĩ một cô bé chỉ mới chập chững ở độ tuổi tiểu học lại sở hữu nhiều tài năng nổi bật cùng tinh thần lạc quan vui vẻ ấn tượng đến vậy…
kim-chi,tham-do,the-face,vifw-2017
VIFW 2017

#day3: Hội ngộ đông đủ, các ‘chiến binh’ The Face chiếm thế thượng phong tại thảm đỏ VIFW 2017

Sao đẹp - Sao xấu -
Ngày thứ 3 của VIFW 2017, thảm đỏ bỗng trầm hơn khi số lượng sao Việt cũng như các tín đồ thời trang không còn đông như 2 ngày đầu tiên.
helen-thuy,team-dam-vinh-hung,than-tuong-bolero-2017
Thần tượng Bolero 2017

‘Ngọc nữ Bolero’ Helen Thủy: ‘Lúc anh Hưng gợi ý đặt tên, tôi hơi buồn cười…’

TV Show -
Helen Thủy là cái tên mới của Kim Thủy. Ban đầu cô cảm thấy hơi buồn cười về cái tên này. Nhưng sau khi tiếp xúc và tập luyện cùng HLV Đàm Vĩnh Hưng, cô nhận thấy mình học tập được nhiều điều từ anh.
my-secret-romance,phim-han,tinh-mot-dem

Những tình tiết có một không hai làm nên sức hút của ‘My Secret Romance’

Phim ảnh -
Những chi tiết độc đáo, hài hước tạo nên màu sắc riêng biệt của My Secret Romance, khiến bộ phim càng ngày càng hấp dẫn, thu hút khán giả.
bao-thy,huong-giang,remix-new-generation-2017,s-t,ye-n-trang
Remix New Generation 2017

Bảo Thy đầu tư cho Remix New Generation hơn 1 tỷ, còn Hương Giang, S.T và Yến Trang thì sao?

TV Show -
Hàng loạt những chia sẻ bí mật thú vị cũng được top 4 bật mí trong chuyên mục Remix Confession mới đây.
phim-ngon-tinh-thanh-xuan,phim-ngon-tinh-viet-nam,tung-co-nguoi-yeu-toi-nhu-sinh-menh

‘Từng có người yêu tôi như sinh mệnh’: Thiên Vũ ‘biến hình’ thành Minh Tú, khoe giọng hát ngọt ngào

Phim ảnh -
Tại cuộc thi tuyển chọn thành viên cho câu lạc bộ âm nhạc của trường, Minh Tú vô tình được mời lên trình diễn. Dù khá hồi hợp do không chuẩn bị trước nhưng cô cũng đã thể hiện trọn vẹn ca khúc bằng giọng hát cục kỳ ấm áp và ngọt ngào.

Kim Heechul gặp tai nạn giao thông trên đường quay hình Knowing Bros

Hậu trường -
Tin tức về của thành viên Super Junior khiến người hâm mộ các nước lo lắng.
TIN LIÊN QUAN

Lộc Hàm bỏ mặc sức khoẻ khi đóng Trạch thiên ký: ‘Chỉ là bệnh thôi mà, từ từ rồi sẽ ổn’

Lần đầu tiên góp mặt diễn xuất trong phim truyền hình, Lộc Hàm đã có những trải lòng về quá trình quay phim, từ chuyện phải tiếp tục diễn cho tròn vai đến lí do góp mặt tham gia trong tác phẩm lần này.
be-ca,gian-doi,vo-chong,vo-chong-xich-mich

Thẳng tay đổ 3kg bột giặt, 5 lít dầu ăn vào bể cá thuỷ sinh của chồng, bà vợ ‘đáng sợ’ nhất năm đây rồi

Nhịp sống -
Người chồng phải lên mạng cầu cứu nhờ người giúp đỡ, tìm mọi cách để cứu sống những chú cá.