Xét tặng danh hiệu NSND: ‘Hết nạc vạc đến xương’

Thế giới sao -

Hết nạc vạc đến xương

Chính vì mắc những “chuẩn”, nhiều nghệ sĩ không được xét trao tặng danh hiệu. Nhưng cũng chính vấn đề thiếu HCV hay thiếu năm đặt ra câu hỏi: NSND - xét tài năng và sự cống hiến hay xét HCV, thời gian hoạt động nghệ thuật là chuẩn cao nhất?

Gần 40 năm kể từ Ngày Quốc khánh 2/9/1945, danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân - Nghệ sĩ ưu tú (NSND - NSƯT) mới được Nhà nước trao tặng đợt đầu tiên vào năm 1984 cho các nghệ sĩ hoạt động biểu diễn nghệ thuật với những tiêu chuẩn rõ ràng: trung thành với Tổ quốc, với Chủ nghĩa xã hội, Có tài năng xuất sắc, Có cống hiến nhiều cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam (Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự nhà nước để tặng cho các nghệ sĩ, nhà giáo, thầy thuốc).

Đến 2/9/2015 là đợt thứ 8 với khá nhiều “chuẩn” được gia giảm so với trước. Đặc biệt, tại Nghị định số 89/2014/NĐ-CP quy định về xét tặng danh hiệu NSND, sau khi đạt danh hiệu NSƯT, nghệ sĩ phải có thêm 2 giải vàng quốc gia (ở các LHP quốc gia, các cuộc thi, liên hoan, hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quốc do các cục chuyên ngành của Bộ tổ chức). 

Còn huy chương vàng (HCV) tại các cuộc thi, hội diễn của các hội nghề nghiệp như Hội Điện ảnh VN, Hội Nghệ sĩ sân khấu VN… chỉ được quy đổi bằng 2/3 HCV. Ngoài số HCV đủ chuẩn, thì thời gian hoạt động nghệ thuật phải đạt từ 20 năm trở lên (riêng ngành xiếc, múa là từ 15 năm trở lên) mới có thể xét tặng danh hiệu NSND.

NSND thực sự là tinh hoa

Nhìn vào danh sách các NSND được phong tặng đợt đầu năm 1984, gồm 40 người, có thể thấy đó là một thế hệ nghệ sĩ tinh hoa, tài năng bậc nhất của VN trong các lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật, không chỉ giới chuyên môn đánh giá cao tài năng mà quần chúng nhân dân cũng rất hâm mộ. Như các nghệ sĩ: Quốc Hương, Thanh Huyền… (ca nhạc), Phùng Há, Ba Du, Năm Đồ… (cải lương), Trà Giang, Bùi Đình Hạc, Hồng Sến, Hải Ninh, Phạm Văn Khoa… (điện ảnh), Ngô Y Linh, Thế Lữ, Đào Mộng Long, Can Trường… (sân khấu kịch), Đặng Thái Sơn (âm nhạc), Thái Ly (múa), Tạ Duy Hiển (xiếc), Châu Loan (ngâm thơ), Trùm Thịnh, Cả Tam (chèo), Đội Tảo, Sáu Lai, Bạch Trà… (tuồng)…

Những tác phẩm nghệ thuật họ trình diễn hay sáng tạo có thể xem như mẫu mực của ngành nghệ thuật, trở thành kinh điển, giáo khoa cho rất nhiều thế hệ nghệ sĩ tiếp nối. Có thể thấy chính họ đã kiến tạo nên diện mạo của nền nghệ thuật VN đương đại, tạo nên những nền móng cho các ngành nghệ thuật VN phát triển, như những người thầy của các bộ môn nghệ thuật VN.

Nếu cứ chiếu theo họ, có thể xem như danh hiệu NSND là một sự công nhận không chỉ là cống hiến, phục vụ quần chúng nhân dân, mà còn là công nhận tài năng xuất sắc, gồm cả trình độ chuyên môn, năng khiếu cá nhân, sự kiên trì bền bỉ lao động nghệ thuật để có những tác phẩm đỉnh cao đóng góp cho nền nghệ thuật nước nhà. Một thế hệ mà cho đến hôm nay vẫn không có người “đối xứng” tài năng với họ.

Những đợt kế tiếp xét phong tặng danh hiệu NSND cũng rất khắt khe, vì tính “hàn lâm” - trình độ chuyên môn được đánh giá rất cao qua tác phẩm, chứ không phải là qua những HCV, như đợt 2 năm 1988 chỉ có 13 NSND, đợt 3 năm 1993 có 39 NSND, đợt 4 năm 1997 có 38 NSND, đợt 5 năm 2001 có 22 NSND, đợt 6 năm 2007 có 39 NSND. Đến đợt 7 năm 2012 thì số NSND đã “vượt bậc” lên đến 74 người. Dự kiến đợt 8 năm 2015 được “thắt” lại chỉ có 39 NSND.

Diễn viên Đoàn Dũng (TPHCM) là một NSND xứng tầm, được giới nghề và công chúng thừa nhận.  Ảnh: V.V
Diễn viên Đoàn Dũng (TPHCM) là một NSND xứng tầm, được giới nghề và công chúng thừa nhận. Ảnh: V.V

Trong 5 đợt đầu tiên không có một ai được “truy tặng” danh hiệu NSND, vì theo chuẩn quy định, chỉ trao cho “người sống”. Nhưng bắt đầu từ đợt thứ 6, đã có một số nghệ sĩ nhận danh hiệu khi thuộc về “thế giới bên kia”, gồm 3 NSND: Ca sĩ Trần Khánh (Ban Âm nhạc Đài Tiếng nói VN), Phát thanh viên Đỗ Trọng Thuận (Ban Thư ký Đài Tiếng nói VN, họa sĩ Bùi Huy Hiếu (Trường ĐH SKĐA Hà Nội), 2 NSƯT: Thanh Tùng (Diễn viên múa, Đoàn Văn công Phòng không - Không quân), Nguyễn Xuân Nghiệp (Quay phim Điện ảnh Quân đội).

Năm 2010 không có đợt nào, nhưng sau khi nghệ sĩ Y Moan từ trần, Nhà nước đã đặc cách phong tặng ông danh hiệu NSND. Ở đợt phong tặng lần thứ 7 có 6 NSND… Và ở lần thứ 8/2015 này có 2 cái tên được nhắc đến, gồm vợ chồng nghệ sĩ Phương Thanh, Anh Dũng (Diễn viên Nhà hát kịch VN).

Xem nhẹ chất lượng, đặt nặng huy chương

Cũng phải nói thêm, bắt đầu từ đợt thứ 7 năm 2012, danh hiệu NSND đã có vẻ mất thiêng bởi những quy định có phần xem nhẹ chất lượng, đặt nặng số lượng HCV, và quá câu nệ thủ tục hồ sơ, gây khá nhiều dư luận trong giới nghệ sĩ và công chúng. Người xứng đáng thì không được xét, điển hình nhất là nhạc sĩ Phạm Tuyên (sau này khi báo chí, truyền thông làm rùm beng lên thì ông mới được xét). Người tài năng “vừa phải” nhưng có nhiều HCV - mặc định được phong tặng, dù khó ai nhớ nổi một tác phẩm nào xuất sắc của họ.

Tới đợt thứ 8 năm 2015 này - như kiểu “hết nạc vạc đến xương”, tài năng, đóng góp cho nghệ thuật nước nhà, người được xét phong tặng có tác phẩm nào “để đời” hay làm “giáo khoa” cho các thế hệ kế tiếp… hầu như không được đề cập mà chỉ quan tâm “đếm” HCV, thời gian hoạt động nghệ thuật đủ hay chưa. 

Xét tặng danh hiệu NSND: 'Hết nạc vạc đến xương'
Tự Long trên sân khấu Gặp nhau cuối năm.

Một số người được đề nghị phong tặng NSND kỳ này như Tự Long (Nhà hát chèo Quân đội)…, dù vượt chuẩn số HCV, hoạt động nhiều lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn khác…, nhưng nếu xét bằng con mắt nhà nghề, thử hỏi có vai diễn nào, có tác phẩm nào khắc dấu vào lòng người xem, tạo ra một phong cách biểu diễn riêng, đặc sắc, hay có những vai diễn mẫu mực có tính chất như sự tiếp nối, bảo tồn, phát triển loại hình nghệ thuật truyền thống đang theo đuổi?

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
noo-phuoc-thinh,nu-sinh,so-mi-trang

Soái ca mặc áo sơ mi trắng trong truyền thuyết khiến bao nữ sinh đổ rầm rầm là đây!

Video Hot -
Xuất hiện ở bất cứ đâu, Noo Phước Thịnh đều khiến các fan "điên đảo" trước sự điển trai của anh chàng.
danh-nhan-vien-le-tan,dua-ban-gai-vao-nha-nghi,het-tien,khach-san

Đưa bạn gái vào khách sạn nhưng không có tiền trả, nam thanh niên lao vào đánh nhân viên lễ tân

Nhịp sống -
Sau khi mượn được tiền từ người bạn để thanh toán, nam thanh niên bất ngờ cầm mũ bảo hiểm lao vào tấn công nhân viên lễ tân tới tấp.
moschino,seoul-fashion-week-2017,street-style,toc-tien
Seoul Fashion Week 2017

Tóc Tiên xuất hiện trên Instagram của thương hiệu thời trang Moschino

Sao đẹp - Sao xấu -
Mới đây trên trang cá nhân của Tóc Tiên, cô nàng đã khoe "chiến tích" với bức hình cô diện trang phục Moschino được xuất hiện trên tài khoản Instagram của thương hiệu này.
nguyen-thi-thanh,nguyen-thi-thanh-lam-rang,nguyen-thi-thanh-tham-my

Bấp chấp bị tước danh hiệu, Nguyễn Thị Thành vẫn tự tin thi Miss Eco International 2017

Hậu trường -
Nguyễn Thị Thành sẽ lên đường đến Ai Cập dự thi Miss Eco International 2017 từ 1-14/4 tới đây.
anh-ky-yeu,anh-ky-yeu-doc-la,bo-anh-doc

Bộ ảnh kỷ yếu ‘chợ búa’ của học sinh Hà Nội

Nhịp sống -
Học sinh lớp 12, Trung tâm giáo dục thường xuyên (Chương Mỹ, Hà Nội) đã thực hiện bộ ảnh kỷ yếu mang phong cách "nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò".
cho,lam-quen,sieu-xe,xin-so-dien-thoai

Đi siêu xe không ai quan tâm, đến lúc… ôm chó đi cùng thì xin số cô nàng nào cũng cho!

Nhịp sống -
Clip thực nghiệm dưới đây sẽ cho bạn thấy để xin số điện thoại của một cô gái đẹp dễ như trở bàn tay, dù chẳng cần khoe mẽ vật chất hay đánh bóng tên tuổi.
adidas-stan-smith-trang,dior,new-balance,sneaker-trang,sneakers

Dù không mua được cũng phải ngắm những đôi sneaker này một lần trong cuộc đời

Hot - trend -
Hàng loạt các siêu phẩm sneaker mới nhất cùng đồng loạt đổ bộ vào đầu năm 2017, phải kể đến là Adidas Stan Smith, Speed Sneaker từ Balenciaga và sự trở lại của New Balance.
chup-anh,flycam,gay-tu-suong,song-ao

Không có flycam thì dùng cây sào dài chục mét rồi leo mái nhà quay clip như anh chàng này cũng được!

Nhịp sống -
Bạn muốn có hình ảnh từ trên cao như flycam nhưng lại không đủ điều kiện về tài chính? Hãy học tập anh chàng này.
ca-si-dam-vinh-hung,le-quyen,ngoc-son,quang-le,than-tuong-bolero-2017
Thần tượng Bolero 2017

Ngọc Sơn, Lệ Quyên, Quang Lê ‘dàn hàng ngang’ đọ giọng cùng thí sinh cá tính xứ Huế

TV Show -
Lần đầu tiên ba ngôi sao hàng đầu tại Việt Nam cùng nhau hát chung ca khúc "Sầu tím thiệp hồng" sẽ khiến khán giả truyền hình vô cùng thích thú.
giong-hat-viet-2017,le-quoc-dat,team-toc-tien,the-voice-2017
The Voice 2017

Dừng chân The Voice, học trò Tóc Tiên cover Em không là duy nhất siêu ngọt ‘chiêu dụ’ HLV cứu vớt

TV Show -
Anh chàng Lê Quốc Đạt đã cover siêu ngọt ca khúc "Em không là duy nhất" như một món quà kỷ niệm để biết ơn đến HLV Tóc Tiên trong suốt thời gian tham dự Giọng hát Việt 2017.
bo-de-danh-con-gai,say-ruou,vinh-phuc,vu-phu

Bố say rượu liên tục đánh, đạp vào bụng con gái 9 tuổi ở Vĩnh Phúc

Tin nóng -
Cháu Hoàng Thị Hồng H. (9 tuổi, học lớp 4 ở xã Định Trung, Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc) đã bị bố đẻ đánh liên tục, thậm chí đạp vào bụng phải đi viện.
em-khong-la-duy-nhat,toc-tien,vpop

Tóc Tiên cùng hotgirl xứ Kim chi song ca ‘Em không là duy nhất’ phiên bản tiếng Hàn

Âm nhạc -
Cả 2 đã cùng gửi đến người hâm mộ những món quà bất ngờ có 1-0-2 trong chương trình "Khoa tiếng Việt".
dispatch,naver,seoul-fan-meeting,seoul-fashion-week,son-tung-m-tp

Toàn bộ chuyến đi Hàn của Sơn Tùng M-TP được cổng thông tin lớn nhất Hàn Quốc đăng tải

Hậu trường -
Toàn bộ chuyến đi Hàn bao gồm cả việc tham dự Seoul Fashion Week và tổ chức Fan meeting được Dispatch ví như một hành trình thú vị của Sơn Tùng M-TP. Tin được đăng mục Entertainment của cổng thông tin Naver.
f-x-,krystal,krystal-solo

SM: Sẽ không có chuyện Krystal f(x) solo!

Âm nhạc -
Việc Krystal debut với tư cách nghệ sĩ solo vẫn là câu chuyện ở thì tương lai.
3-nam,bao-thy,nghi-hat

Clip: Bảo Thy chia sẻ lí do ‘rùng mình’ khiến bản thân nghỉ hát suốt 3 năm

Video Hot -
Đây cũng chính là lí do nữ ca sĩ đã dậm chân tại chỗ suốt nhiều năm liền mà không ra mắt sản phẩm.
cersei-lannister,game-of-thrones,tro-choi-vuong-quyen

Game of Thrones 7 - Số phận của Cersei và những kẻ thù đang chờ phế truất nữ hoàng

Phim ảnh -
Kết thúc của Cersei đang trở thành câu hỏi lớn cho nhiều khán giả theo dõi Game of Thrones.
dep-via-he,doan-ngoc-hai,quan-1

Ông Đoàn Ngọc Hải tạm dừng xuống đường dẹp vỉa hè quận 1

Tin nóng -
Ông Đoàn Ngọc Hải, Phó chủ tịch UBND quận 1, tạm dừng xuống đường chỉ đạo công tác dẹp vỉa hè một thời gian. Hoạt động này sẽ do các phường thực hiện.
ban-trai-ho-ngoc-ha,ha-ho,ho-ngoc-ha

Hồ Ngọc Hà lần đầu tiên khoe tin nhắn yêu thương của bạn trai

Hậu trường -
Nhiều người tỏ ra ngưỡng mộ tình yêu đẹp của Hồ Ngọc Hà.