Người Sài Gòn giờ không thấy xài mấy tiếng lóng này nữa

Đời sống - Xã hội -

Tiếng lóng là ngôn ngữ “phi chuẩn mực”, thường bị chê là cách nói không đàng hoàng, lộn xộn, khó nghe và khó hiểu.

Saigon (2)

Những chiếc xe cyclo máy một thời là phương tiện phổ biến ở Sài Gòn giờ đã biến mất - Ảnh: LIFE.

Con cái mà nói tiếng lóng là bị cha mẹ la rầy, nhân viên mà văng những từ lóng khó hiểu là sếp không ưa, đi đến nhà người yêu mà nói tiếng lóng là bị mất điểm trong mắt ông bà nhạc tương lai. 

Tuy vậy, người ta vẫn thích nói từ lóng, trước hết để tránh đề cập đến những chuyện không tiện nói huỵch toẹt, hai là để người thứ ba không chú ý, để câu chuyện đỡ nghiêm trọng, để cho vui, vân vân.

Thời nào có tiếng lóng của thời đó. Cách nay hơn nửa thế kỷ, Sài Gòn thêm nhiều người từ miền Bắc vào sống chung. Rồi lai rai người khắp các nơi, từ các tỉnh miền Trung cho đến Tây Nam bộ đến chia sẻ cái nắng cái gió Sài Gòn. Người đông, vốn từ ngữ trao đổi với nhau ngày càng phong phú.

Cuộc sống thay đổi với thời gian, nhiều từ lóng lúc đó thịnh hành, bây giờ hầu như không nghe ai nói nữa. Giới trẻ hôm nay nếu nghe lại có lẽ không biết nói gì.

Saigon (3)

Những bác tài xế cyclo máy Sài Gòn xưa trên đường phố Sài gòn trước 1975 - Ảnh tư liệu.

Xin tạm nêu ra vài từ:

Dầu cù là: bản thân dầu cù là không thể là tiếng lóng, nhưng ở đây có nghĩa là “Đảng Cần Lao”. Từ này xuất hiện cuối thập niên 1950, đầu 1960. Đó là khoảng thời gian cầm quyền ở miền Nam của chánh quyền Ngô Đình Diệm. Giới viên chức thường hỏi nhau: “Ê, ông có bôi dầu cù là không?”, là có ý hỏi: “Ông có chân trong đảng Cần Lao không?”. Có “bôi dầu cù là” thì thế nào cũng được nâng đỡ về mọi mặt vì Đảng đó do chính quyền Diệm - Nhu lập ra.

Saigon (1)

Dầu cù là vốn là loại dầu xức rất quen thuộc với đa số người Sài Gòn thập niên 1950, 1960 - Ảnh tư liệu

Tây hạ thành: mỉa mai những cái gì cổ lổ, cũ kỹ quá xá. Chẳng hạn như có người mặc cái áo cũ mèm, người ta bảo: “Cái áo đó có từ hồi Tây hạ thành”, tức là có từ cả trăm năm, từ khi người Pháp đánh thành Hà Nội. Không chỉ nói về những món đồ, từ này còn nói về khái niệm phi vật thể, kiểu như ông nào đọc diễn văn dùng nhiều từ cổ quá lủng củng và có khi biền ngẫu thì bị gọi là dùng ngôn ngữ “Tây hạ thành”. Từ này na ná như từ hiện nay cũng còn một số người xài: thời Bảo Đại ở truồng. 

Con cháu nhà Hán: Trong cuốn “Hán Sở tranh hùng” có chuyện vua Hán Cao Tổ vốn họ Lưu, sau này phá tan được nhà Tần lên làm vua lập nên nhà Hán. Vì vua nhà Hán họ Lưu nên người ta dùng chữ “con cháu nhà Hán”  để chỉ những người có tánh “lưu …manh” khó chơi.

Phỗng: Khi đánh bài tổ tôm, khi ta đánh ra hai quân bài giống nhau, người khác đánh ra một quân giống hệt, ta có quyền “phỗng”. Đáng lẽ quân bài đó người ngồi mé trên ta có thể ăn để ghép vào cỗ bài của họ nhưng ta có đôi sẵn trong tay, ta có quyền kéo quân bài đó về phía mình, đó là ”phỗng”. Người ở mé trên mình bị nâng mất quân bài đáng lẽ mình được, tức là bị phỗng tay trên. Từ này người gốc Bắc nói nhiều hơn.

Khổng tử viết: Thập niên 1950, 1960 cả nước mới thoát ra khỏi chế độ phong kiến chỉ năm mười năm, nền nho học đã tàn lụi trước đó xa hơn chút nhưng vẫn còn kha khá những người theo nho học, nệ cổ.  

Có anh đạo đức dù không tới nơi nhưng lúc nào cũng làm ra vẻ nhà nho đạo mạo nghiêm cẩn. “Khổng tử viết” tức là “Đức Khổng tử có nói”, trong các sách Tứ thư, ngũ kinh, các danh sĩ Trung Hoa xưa mỗi khi muốn dạy ai thường lấy câu này ra để dựa cho chắc ăn.

Thế là khi dân Sài Gòn ngán các anh hủ nho nói trên khi họ muốn lên lớp ai thì gọi là “Khổng tử viết”, muốn chỉ cho thấy rằng anh đọc sách nho học như con vẹt, chẳng thèm suy nghĩ gì.

Hia: Có nghĩa là cắt xén. Ai có tóc dài, râu dài thì bị nhắc phải …hia bớt đi, phải cắt ngắn đi. Hia còn có nghĩa là ném, vứt, lại có nghĩa là khuân vác. Ví dụ như: “túm cổ, hia ra ngoài!”, hay “hia vài bao vô đây!”. Không ai biết tại sao có từ này, nhưng giới lính tráng miền Nam trước đây dùng nhiều.

Nghe lại những từ lóng dưới đây, có thể hình dung những ngữ cảnh cụ thể mà bây giờ những người trẻ không thể hình dung ra được.

Saigon (4)

Cũng như tiếng lóng, bây giờ ít người trẻ hôm nay biết “mía ghim” và xe Velo Solex rất phổ biến trên đường phố Sài Gòn xưa - Ảnh tư liệu.

Còn bạn, bạn còn biết những tiếng lóng nào một thời làm mưa làm gió đất Sài Gòn mà giờ “tuyệt chủng” hoặc hầu như rất hiếm người xài? Và tiếng lóng này ám chỉ gì; xài trong những trường hợp nào?

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
giong-ai-giong-ai,tran-thanh,truong-giang

Em gái nóng bỏng của Võ Hạ Trâm bất ngờ xuất hiện khiến cả Trấn Thành - Trường Giang - Thu Minh ‘muốn bật khóc’ vì hối hận

Video Hot -
Chưa bao giờ thấy giọng ca nào khiến cả sân khấu Giọng ải giọng ai tiếc nuối đến vậy.
giong-ai-giong-ai,tran-thanh,truong-giang

Trấn Thành nghiêng ngã vì giọng hát phá nát wifi của anh chàng thổi sáo

Video Hot -
Trấn Thành nghiêng ngã vì giọng hát phá nát wifi của anh chàng thổi sáo.
le-trao-giai-oscar,oscar,oscar-2017

Đây là người đàn ông bị cả thế giới gọi là bất kính sau sự cố trao nhầm giải cho ‘La La Land’ tại Oscar 2017

Hậu trường -
Bên cạnh những ý kiến tán dương vì tôn trọng "đối thủ - Moonlight", khá nhiều người cho rằng nhà sản xuất "La La Land" Jordan Horowitz đã có hành động bất kính với nam diễn viên tiền bối Warren Beatty.
giong-ai-giong-ai,tran-thanh,truong-giang

Trấn Thành hả hê với giọng hát mũm mĩm khiến ‘gia đình’ Trường Giang ôm hận, ‘sầu não’

Video Hot -
Lại một lần nữa sai quá sai rồi Giang Ca ơi. Xem Trấn Thành cùng 'chị đại' Thu Minh hả hê, chọc quê Trường Giang mà 'chịu không nổi' luôn mà.
giong-ai-giong-ai,tran-thanh,truong-giang

Cô nàng vũ công khiến Trấn Thành, Thu Trang phấn khích

Video Hot -
Cô nàng vũ công khiến Trấn Thành, Thu Trang phấn khích
cong-vien,do-thi,nhip-song-do-thi

Hà Nội xây bãi xe ngầm 5 tầng tại công viên Thống nhất

Đời sống - Xã hội -
UBND TP Hà Nội thống nhất quy mô 3 dự án bãi xe ngầm tại Công viên Nhân Chính, Nhà thi đấu Quần Ngựa, Công viên Thống Nhất có 5 tầng hầm.
giong-hat-viet-2017,lan-huong,the-voice,the-voice-2017,toc-tien
The Voice 2017

Hotgirl hát nhạc xưa Lan Hương hóa ra đã từng nổi tiếng với những bản cover hàng trăm nghìn lượt xem trên Youtube

TV Show -
Ít ai biết, Ngô Lan Hương, cô gái 18 tuổi "gây bão" với ca khúc Biệt Ly của danh ca Khánh Ly trong vòng Giấu mặt The Voice - Giọng hát Việt 2017 là gương mặt khá nổi tiếng trên mạng xã hội với các bản cover trẻ trung và ngọt ngào.
nhay-lau,the-gioi,tu-tu

Ngay cả khi nhảy lầu tự tử, hot girl mạng xã hội Trung Quốc vẫn không quên livestream

Đời sống - Xã hội -
Một cô gái trẻ chuyên dẫn chương trình trực tiếp trên mạng xã hội Trung Quốc đã khiến dư luận xôn xao khi livestream cảnh nhảy lầu tự tử của mình, bởi có rất nhiều khán giả đang chăm chú theo dõi "tiết mục" này.
em-khong-la-duy-nhat,toc-tien,toc-tien-hat-ballad

Tóc Tiên chưa bao giờ dịu dàng đến vậy trong MV ballad mới

Âm nhạc -
Sau một thời gian dài chuyên trị EDM, Tóc Tiên đã có sự chuyển hướng đầy bất ngờ sang ballad nhẹ nhàng.
fashionista,fashionista-cao-tuoi,lyn-slater

Fashionista 63 tuổi người Mỹ - mặc chất thần thái đỉnh cao khiến giới trẻ thán phục

Làng mẫu -
Một minh chứng cho thấy : Thời trang không có chỗ cho giới hạn tuổi tác.
giong-hat-viet,giong-hat-viet-2017,the-voice

Màn trình diễn hát vừa giọng nam vừa giọng nữ của giọng ca ‘phi giới tính’ khiến cả 4 HLV ‘rợn người’

Video Hot -
Nghe mà 'sởn hết da gà' các bạn ạ. Nhìn biểu cảm của Đông Nhi - Tóc Tiên mới biết các HLV 'hoang mang' thế nào.
giong-hat-viet-2017,thanh-duy-idol,the-voice-2017,tung-anh-the-voice
The Voice 2017

Điểm lại những giọng ca ‘phi giới tính’ từng gây sốt cư dân mạng

TV Show -
Họ là những nhân tố đặc biệt vừa có thể hát được cả giọng nam lẫn giọng nữ khiến ai cũng phải "há hốc" ngưỡng mộ.
duong-duong,hoac-kien-hoa,ma-thien-vu,phung-thieu-phong,trieu-huu-dinh

So độ ‘tiên khí’ của các mỹ nam Hoa ngữ trên màn ảnh: Ai chuẩn nhất?

Phim ảnh -
Theo bạn ai là người có độ tiên khí tuyệt đỉnh nhất?
erik,erik-roi-monstar,son-ngoc-minh

Xôn xao nghi vấn về tình bạn ‘thân thiết đặc biệt’ của Erik và Sơn Ngọc Minh

Hậu trường -
Rất nhiều sự trùng hợp ngẫu nhiên trong khoảnh khắc đời thường giữa Erik và Sơn Ngọc Minh khiến fan rộ lên nghi vấn cả hai thân thiết hơn mức tình bạn.
bang-tuyet,du-lich,diem-den,khach-san-bang

Bên trong khách sạn băng tráng lệ ở Thụy Điển

Ăn - Chơi -
Khách sạn Icehotel ở Thụy Điển cách Vòng Bắc Cực hơn 200 km, khiến nhiều người tò mò về sự lạnh giá, nơi nghỉ và cách giữ ấm khi qua đêm tại đây.
beauty-bloggers,hen-ho,lip-on-lip,son-moi,trang-diem

Các beauty blogger trang điểm như thế nào khi hẹn hò?

Đẹp -
Trang điểm nhẹ nhàng với gam màu nhạt, trung tính và dùng son màu sắc tươi sáng làm điểm nhấn chính là lựa chọn của các nàng beauty blogger cho những buổi hẹn hò lãng mạn.
da-nhan-cach,the-gioi,toi-pham,toi-pham-nuoc-my,yeu-rau-xanh
Thế giới

Câu chuyện cuộc đời tên yêu râu xanh nước Mỹ mang trong mình 24 nhân cách khác biệt

Đời sống - Xã hội -
Billy Milligan, tên hiếp dâm đa nhân cách người Mỹ, đã tốn không biết bao nhiêu giấy mực của báo giới và gây tranh cãi cho nhiều nhà điều tra hình sự, tâm lý học khi mang trong mình 24 nhân cách khác nhau.
doi-lai-via-he,ha-noi,quan-hoan-kiem,ra-quan

Sau Sài Gòn, tới Hà Nội xử lý mạnh tay các hộ kinh doanh lấn chiếm vỉa hè

Đời sống - Xã hội -
Chiều nay CA quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) đã ra quân xử lý những hàng quán kinh doanh lấn chiếm vỉa hè sau khi nhiều quận ở TPHCM xử lý nghiêm tình trạng này. Nhiều người phản ứng gay gắt thậm chí khóc lóc, cáu gắt khi bị xử phạt.