Người Sài Gòn giờ không thấy xài mấy tiếng lóng này nữa

Đời sống - Xã hội -

Tiếng lóng là ngôn ngữ “phi chuẩn mực”, thường bị chê là cách nói không đàng hoàng, lộn xộn, khó nghe và khó hiểu.

Saigon (2)

Những chiếc xe cyclo máy một thời là phương tiện phổ biến ở Sài Gòn giờ đã biến mất - Ảnh: LIFE.

Con cái mà nói tiếng lóng là bị cha mẹ la rầy, nhân viên mà văng những từ lóng khó hiểu là sếp không ưa, đi đến nhà người yêu mà nói tiếng lóng là bị mất điểm trong mắt ông bà nhạc tương lai. 

Tuy vậy, người ta vẫn thích nói từ lóng, trước hết để tránh đề cập đến những chuyện không tiện nói huỵch toẹt, hai là để người thứ ba không chú ý, để câu chuyện đỡ nghiêm trọng, để cho vui, vân vân.

Thời nào có tiếng lóng của thời đó. Cách nay hơn nửa thế kỷ, Sài Gòn thêm nhiều người từ miền Bắc vào sống chung. Rồi lai rai người khắp các nơi, từ các tỉnh miền Trung cho đến Tây Nam bộ đến chia sẻ cái nắng cái gió Sài Gòn. Người đông, vốn từ ngữ trao đổi với nhau ngày càng phong phú.

Cuộc sống thay đổi với thời gian, nhiều từ lóng lúc đó thịnh hành, bây giờ hầu như không nghe ai nói nữa. Giới trẻ hôm nay nếu nghe lại có lẽ không biết nói gì.

Saigon (3)

Những bác tài xế cyclo máy Sài Gòn xưa trên đường phố Sài gòn trước 1975 - Ảnh tư liệu.

Xin tạm nêu ra vài từ:

Dầu cù là: bản thân dầu cù là không thể là tiếng lóng, nhưng ở đây có nghĩa là “Đảng Cần Lao”. Từ này xuất hiện cuối thập niên 1950, đầu 1960. Đó là khoảng thời gian cầm quyền ở miền Nam của chánh quyền Ngô Đình Diệm. Giới viên chức thường hỏi nhau: “Ê, ông có bôi dầu cù là không?”, là có ý hỏi: “Ông có chân trong đảng Cần Lao không?”. Có “bôi dầu cù là” thì thế nào cũng được nâng đỡ về mọi mặt vì Đảng đó do chính quyền Diệm - Nhu lập ra.

Saigon (1)

Dầu cù là vốn là loại dầu xức rất quen thuộc với đa số người Sài Gòn thập niên 1950, 1960 - Ảnh tư liệu

Tây hạ thành: mỉa mai những cái gì cổ lổ, cũ kỹ quá xá. Chẳng hạn như có người mặc cái áo cũ mèm, người ta bảo: “Cái áo đó có từ hồi Tây hạ thành”, tức là có từ cả trăm năm, từ khi người Pháp đánh thành Hà Nội. Không chỉ nói về những món đồ, từ này còn nói về khái niệm phi vật thể, kiểu như ông nào đọc diễn văn dùng nhiều từ cổ quá lủng củng và có khi biền ngẫu thì bị gọi là dùng ngôn ngữ “Tây hạ thành”. Từ này na ná như từ hiện nay cũng còn một số người xài: thời Bảo Đại ở truồng. 

Con cháu nhà Hán: Trong cuốn “Hán Sở tranh hùng” có chuyện vua Hán Cao Tổ vốn họ Lưu, sau này phá tan được nhà Tần lên làm vua lập nên nhà Hán. Vì vua nhà Hán họ Lưu nên người ta dùng chữ “con cháu nhà Hán”  để chỉ những người có tánh “lưu …manh” khó chơi.

Phỗng: Khi đánh bài tổ tôm, khi ta đánh ra hai quân bài giống nhau, người khác đánh ra một quân giống hệt, ta có quyền “phỗng”. Đáng lẽ quân bài đó người ngồi mé trên ta có thể ăn để ghép vào cỗ bài của họ nhưng ta có đôi sẵn trong tay, ta có quyền kéo quân bài đó về phía mình, đó là ”phỗng”. Người ở mé trên mình bị nâng mất quân bài đáng lẽ mình được, tức là bị phỗng tay trên. Từ này người gốc Bắc nói nhiều hơn.

Khổng tử viết: Thập niên 1950, 1960 cả nước mới thoát ra khỏi chế độ phong kiến chỉ năm mười năm, nền nho học đã tàn lụi trước đó xa hơn chút nhưng vẫn còn kha khá những người theo nho học, nệ cổ.  

Có anh đạo đức dù không tới nơi nhưng lúc nào cũng làm ra vẻ nhà nho đạo mạo nghiêm cẩn. “Khổng tử viết” tức là “Đức Khổng tử có nói”, trong các sách Tứ thư, ngũ kinh, các danh sĩ Trung Hoa xưa mỗi khi muốn dạy ai thường lấy câu này ra để dựa cho chắc ăn.

Thế là khi dân Sài Gòn ngán các anh hủ nho nói trên khi họ muốn lên lớp ai thì gọi là “Khổng tử viết”, muốn chỉ cho thấy rằng anh đọc sách nho học như con vẹt, chẳng thèm suy nghĩ gì.

Hia: Có nghĩa là cắt xén. Ai có tóc dài, râu dài thì bị nhắc phải …hia bớt đi, phải cắt ngắn đi. Hia còn có nghĩa là ném, vứt, lại có nghĩa là khuân vác. Ví dụ như: “túm cổ, hia ra ngoài!”, hay “hia vài bao vô đây!”. Không ai biết tại sao có từ này, nhưng giới lính tráng miền Nam trước đây dùng nhiều.

Nghe lại những từ lóng dưới đây, có thể hình dung những ngữ cảnh cụ thể mà bây giờ những người trẻ không thể hình dung ra được.

Saigon (4)

Cũng như tiếng lóng, bây giờ ít người trẻ hôm nay biết “mía ghim” và xe Velo Solex rất phổ biến trên đường phố Sài Gòn xưa - Ảnh tư liệu.

Còn bạn, bạn còn biết những tiếng lóng nào một thời làm mưa làm gió đất Sài Gòn mà giờ “tuyệt chủng” hoặc hầu như rất hiếm người xài? Và tiếng lóng này ám chỉ gì; xài trong những trường hợp nào?

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
con-gai-phan-dinh-tung,phan-dinh-tung,thai-bich-ngoc

Phan Đinh Tùng hạnh phúc khoe vợ đẹp con xinh với bạn bè

Hậu trường -
Sau 5 năm kết hôn, tổ ấm nhỏ của Phan Đinh Tùng và Thái Ngọc Bích ngày càng hạnh phúc.
chong-thu-9,chong-tre,nu-dai-gia,the-gioi,tuyen-chong
Thế giới

Cơ ngơi hoành tráng của nữ đại gia Thái Lan rầm rộ tuyển chồng thứ 9

Đời sống - Xã hội -
Bỏ qua những lời dị nghị về chồng nữ đại gia Thái Lan Leena Jungjanya, không thể phủ nhận sự tài giỏi và bản lĩnh của người đàn bà 58 tuổi sở hữu khối tài sản kếch sù này.
chi-pu,coco-rocha,diem-my

HLV The Face Mỹ Coco Rocha khoe ảnh thân thiết cùng Chi Pu, Gil Lê, Diễm My trên Instagram

Hậu trường -
Siêu mẫu Coco Rocha còn không quên "tag" các sao Việt vào trong đăng tải của mình.
hyoyeon,kpop,snsd,yoona

Sau Taeyeon, 2 nhân vật solo tiếp theo của SNSD sẽ là…

Âm nhạc -
Cả hai cô nàng đã sẵn sàng trình làng ca khúc cá nhân mới của mình ngay trong tháng 4 tới đây.
huong-dan-chup-anh,iphone,meo-vat

Cầm iPhone mà không biết 6 mẹo chụp ảnh này thì tiếc cả đời

Đời sống - Xã hội -
Có sẵn iPhone trên tay, bạn sẽ dùng chúng thế nào để chụp ảnh cho đẹp và lạ?
dem-nhac-cua-exid,exid,noo-phuoc-thinh

Quản lý Noo Phước Thịnh chủ động hủy show Kpop khủng tại Mỹ Đình vì thấy bất ổn

Âm nhạc -
Mặc dù đã nhận trước 20% tiền cát-xê đặt cọc nhưng quản lý của Noo Phước Thịnh vẫn cương quyết hủy show diễn cùng EXID tại Hà Nội.
hiep-hoi-dau-bep-the-gioi,khanh-vy,lien-hoan-am-thuc-quoc-te,nu-sinh-nghe-an,nu-sinh-noi-7-thu-tieng

Khánh Vy lại được ngưỡng mộ khi khoe ảnh chụp với Chủ tịch Hiệp hội Đầu bếp Thế giới

Đời sống - Xã hội -
Trên trang cá nhân, cô nàng "bắn" 7 thứ tiếng đã khoe hình chụp chung với Chủ tịch và Phó chủ tịch Hiệp hội Đầu bếp Thế giới khiến nhiều người chú ý.
chim-pha-sewol,han-quoc,hien-truong-vu-tai-nan,the-gioi
Thế giới

Phà Sewol ‘trở về’ sau 3 năm nằm dưới đáy biển

Đời sống - Xã hội -
Các kỹ sư hy vọng xác phà được đưa lên nguyên vẹn từ độ sâu 40 m có thể giúp tìm kiếm những nạn nhân mất tích trong vụ tai nạn khiến hơn 300 người chết 3 năm trước.
chanel,dior,givenchy,louis-vuitton

Khi cô nhóc 6 tuổi vẽ lại các thiết kế thời trang cao cấp, đáng yêu hết nấc!

Hot - trend -
Dưới nét vẽ của trẻ thơ, những bộ đồ của Dior, Chanel trở nên ngộ nghĩnh và hài hước.
next-top-model,philippines-next-top-model,philippines-next-top-model-cycle-2

Trong lúc chờ đợi AsNTM bắt đầu, đừng quên Philippines’ Next Top Model Cycle 2 đã quay trở lại!

TV Show -
Trong lúc chờ đợi Asia's Next Top Model lên sóng vào tháng 4, cư dân mạng hiện đang dồn hết sự chú ý vào Philippines' Next Top Model Cycle 2 "chào sân" vào ngày 21.3 này.
dien-vien-lam-tam-nhu,lam-tam-nhu,to-huu-bang

Lâm Tâm Như khoe vai trần gợi cảm thân thiết với Tô Hữu Bằng

Hậu trường -
"Ngũ A Ca " Tô Hữu Bằng đã hộ tống "Hạ Tử Vy Cách cách" Lâm Tâm Như đi ôn lại kỷ niệm xưa.
concert-exid,mbc-music-k-plus,noo-phuoc-thinh

Sẽ không có nghệ sĩ Việt nào trong đêm nhạc EXID, Seventeen tại Hà Nội

Âm nhạc -
Thông tin chính thức này từ BTC lại tiếp tục khiến khán giả hoang mang khi chỉ còn 2,3 ngày nữa diễn ra chương trình.
lee-hyun-woo,phim-han-quoc,red-velvet-joy,the-liar-and-his-lover

Sau 2 tập đầu, ‘The Liar and His Lover’ nhận vô số ý kiến trái chiều từ khán giả

Phim ảnh -
Nếu các bộ phim “ít biến”, nhẹ nhàng trong thời gian gần đây như Tiên nữ cử tạ, Strong Woman Do Bong Soon có phản hồi tích cực từ khán giả, thì The Liar And His Lover lại nhận được nhiều ý kiến trái chiều.
album-cuoi-cung-cua-t-ara,t-ara,t-ara-tan-ra

Những dự định cuối cùng của T-ara: Quảng bá album, mini concert và fan meeting

Âm nhạc -
T-ara vẫn sẽ quảng bá album với đầy đủ thành viên mặc dù 2/6 người đã chính thức kết thúc hợp đồng.
hot-girl,mang-xa-hoi,su-that

Đừng tin ảnh trên mạng nữa nếu không muốn hình tượng ‘nữ thần’ trong bạn vỡ tan

Đời sống - Xã hội -
Lại thêm một trường hợp vỡ mộng vì "nữ thần" trên mạng và ngoài đời khác xa nhau!
bo-va-con-trai,cau-be-5-tuoi,cong-dong-mang

Vô tình làm vỡ đồng hồ, cách nhờ vả của cậu bé lớp 5 khiến nhiều người thích thú

Đời sống - Xã hội -
Không may bị ngã làm vỡ mặt đồng hồ, cậu bé lớp 5 đã viết giấy xin lỗi bố và không quên dặn dò bố sửa giúp đồng hồ theo cách rất dễ thương khiến nhiều người thích thú.
lam-gia-khang,lam-gia-khang-fashion-show,lan-khue

Lan Khuê tiết lộ xu hướng thời trang của Lâm Gia Khang trước giờ G

Làng mẫu -
Được Lâm Gia Khang chọn mặt gửi vàng trong show thời trang được đầu tư công phu Xuân – Hè 2017 sắp tới, Lan Khuê cho biết cô rất hào hứng với show diễn ngoài trời lần này. Đây cũng là show diễn ban ngày thứ 2 của nhà mốt.
album-cuoi-cung-cua-t-ara,t-ara,t-ara-tan-ra

Hai thành viên không kí tiếp hợp đồng, T-ara chính thức tan rã

Âm nhạc -
Các fan như đang ngồi trên đống lửa bởi thông tin mới nhất này.