Người Sài Gòn giờ không thấy xài mấy tiếng lóng này nữa

Đời sống - Xã hội -

Tiếng lóng là ngôn ngữ “phi chuẩn mực”, thường bị chê là cách nói không đàng hoàng, lộn xộn, khó nghe và khó hiểu.

Saigon (2)

Những chiếc xe cyclo máy một thời là phương tiện phổ biến ở Sài Gòn giờ đã biến mất - Ảnh: LIFE.

Con cái mà nói tiếng lóng là bị cha mẹ la rầy, nhân viên mà văng những từ lóng khó hiểu là sếp không ưa, đi đến nhà người yêu mà nói tiếng lóng là bị mất điểm trong mắt ông bà nhạc tương lai. 

Tuy vậy, người ta vẫn thích nói từ lóng, trước hết để tránh đề cập đến những chuyện không tiện nói huỵch toẹt, hai là để người thứ ba không chú ý, để câu chuyện đỡ nghiêm trọng, để cho vui, vân vân.

Thời nào có tiếng lóng của thời đó. Cách nay hơn nửa thế kỷ, Sài Gòn thêm nhiều người từ miền Bắc vào sống chung. Rồi lai rai người khắp các nơi, từ các tỉnh miền Trung cho đến Tây Nam bộ đến chia sẻ cái nắng cái gió Sài Gòn. Người đông, vốn từ ngữ trao đổi với nhau ngày càng phong phú.

Cuộc sống thay đổi với thời gian, nhiều từ lóng lúc đó thịnh hành, bây giờ hầu như không nghe ai nói nữa. Giới trẻ hôm nay nếu nghe lại có lẽ không biết nói gì.

Saigon (3)

Những bác tài xế cyclo máy Sài Gòn xưa trên đường phố Sài gòn trước 1975 - Ảnh tư liệu.

Xin tạm nêu ra vài từ:

Dầu cù là: bản thân dầu cù là không thể là tiếng lóng, nhưng ở đây có nghĩa là “Đảng Cần Lao”. Từ này xuất hiện cuối thập niên 1950, đầu 1960. Đó là khoảng thời gian cầm quyền ở miền Nam của chánh quyền Ngô Đình Diệm. Giới viên chức thường hỏi nhau: “Ê, ông có bôi dầu cù là không?”, là có ý hỏi: “Ông có chân trong đảng Cần Lao không?”. Có “bôi dầu cù là” thì thế nào cũng được nâng đỡ về mọi mặt vì Đảng đó do chính quyền Diệm - Nhu lập ra.

Saigon (1)

Dầu cù là vốn là loại dầu xức rất quen thuộc với đa số người Sài Gòn thập niên 1950, 1960 - Ảnh tư liệu

Tây hạ thành: mỉa mai những cái gì cổ lổ, cũ kỹ quá xá. Chẳng hạn như có người mặc cái áo cũ mèm, người ta bảo: “Cái áo đó có từ hồi Tây hạ thành”, tức là có từ cả trăm năm, từ khi người Pháp đánh thành Hà Nội. Không chỉ nói về những món đồ, từ này còn nói về khái niệm phi vật thể, kiểu như ông nào đọc diễn văn dùng nhiều từ cổ quá lủng củng và có khi biền ngẫu thì bị gọi là dùng ngôn ngữ “Tây hạ thành”. Từ này na ná như từ hiện nay cũng còn một số người xài: thời Bảo Đại ở truồng. 

Con cháu nhà Hán: Trong cuốn “Hán Sở tranh hùng” có chuyện vua Hán Cao Tổ vốn họ Lưu, sau này phá tan được nhà Tần lên làm vua lập nên nhà Hán. Vì vua nhà Hán họ Lưu nên người ta dùng chữ “con cháu nhà Hán”  để chỉ những người có tánh “lưu …manh” khó chơi.

Phỗng: Khi đánh bài tổ tôm, khi ta đánh ra hai quân bài giống nhau, người khác đánh ra một quân giống hệt, ta có quyền “phỗng”. Đáng lẽ quân bài đó người ngồi mé trên ta có thể ăn để ghép vào cỗ bài của họ nhưng ta có đôi sẵn trong tay, ta có quyền kéo quân bài đó về phía mình, đó là ”phỗng”. Người ở mé trên mình bị nâng mất quân bài đáng lẽ mình được, tức là bị phỗng tay trên. Từ này người gốc Bắc nói nhiều hơn.

Khổng tử viết: Thập niên 1950, 1960 cả nước mới thoát ra khỏi chế độ phong kiến chỉ năm mười năm, nền nho học đã tàn lụi trước đó xa hơn chút nhưng vẫn còn kha khá những người theo nho học, nệ cổ.  

Có anh đạo đức dù không tới nơi nhưng lúc nào cũng làm ra vẻ nhà nho đạo mạo nghiêm cẩn. “Khổng tử viết” tức là “Đức Khổng tử có nói”, trong các sách Tứ thư, ngũ kinh, các danh sĩ Trung Hoa xưa mỗi khi muốn dạy ai thường lấy câu này ra để dựa cho chắc ăn.

Thế là khi dân Sài Gòn ngán các anh hủ nho nói trên khi họ muốn lên lớp ai thì gọi là “Khổng tử viết”, muốn chỉ cho thấy rằng anh đọc sách nho học như con vẹt, chẳng thèm suy nghĩ gì.

Hia: Có nghĩa là cắt xén. Ai có tóc dài, râu dài thì bị nhắc phải …hia bớt đi, phải cắt ngắn đi. Hia còn có nghĩa là ném, vứt, lại có nghĩa là khuân vác. Ví dụ như: “túm cổ, hia ra ngoài!”, hay “hia vài bao vô đây!”. Không ai biết tại sao có từ này, nhưng giới lính tráng miền Nam trước đây dùng nhiều.

Nghe lại những từ lóng dưới đây, có thể hình dung những ngữ cảnh cụ thể mà bây giờ những người trẻ không thể hình dung ra được.

Saigon (4)

Cũng như tiếng lóng, bây giờ ít người trẻ hôm nay biết “mía ghim” và xe Velo Solex rất phổ biến trên đường phố Sài Gòn xưa - Ảnh tư liệu.

Còn bạn, bạn còn biết những tiếng lóng nào một thời làm mưa làm gió đất Sài Gòn mà giờ “tuyệt chủng” hoặc hầu như rất hiếm người xài? Và tiếng lóng này ám chỉ gì; xài trong những trường hợp nào?

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
dien-anh,la-la-land,oscar-2017

Đề cử Oscar 2017: Sau hai thập kỷ, La La Land đã làm được điều như Titanic

Phim ảnh -
Những cái tên là chủ nhân tương lai của tượng vàng Oscar đã dần lộ diện, theo như đề cử mới đây được công bố từ Viện Hàn Lâm. Bộ phim La La Land dẫn đầu với 14 đề cử Oscar, ngang với Titanic cách đây 20 năm.
kieng-ki,tai-loc,tet

Muốn rước tài lộc vào nhà, cần kiêng kị những điều này trên bàn thờ ngày Tết

Đời sống - Xã hội -
Bày trí bàn thờ ngày Tết là việc bất cứ gia đình nào cũng phải làm ngày Tết, dưới đây là một số lưu ý cần phải ghi nhớ.
baylee,thien-than-nhi,thien-than-nhi-8-tuoi,thien-than-nhi-xu-han

Vẻ đáng yêu ‘chết người’ của thiên thần nhí lai Hàn và Canada

Đời sống - Xã hội -
Với vẻ ngoài xinh đẹp và tài năng ở nhiều lĩnh vực nghệ thuật, Baylee Ann Boehr hiện được đánh giá là gương mặt triển vọng của làng giải trí Hàn Quốc.
luu-ngoc-kim-khanh,minh-huyen,ntk-sexy,xita

3 nhà thiết kế sexy nhất làng mốt Việt, họ là ai?

Làng mẫu -
Thiết kế trang phục đẹp thôi chưa đủ, họ còn là những nhà thiết kế vô cùng sexy với những shoot hình khoe thân chuẩn mẫu trong các set đồ nhìn là mê.
da-nu,da-nu-ngo-thanh-van,ngo-thanh-van

Ngất ngây trước vẻ mong manh của ‘đả nữ’ Ngô Thanh Vân

Hậu trường -
Dù đang bận rộn với dự án phim đình đám tại Mỹ nhưng “đả nữ” Ngô Thanh Vân vẫn khiến ai nấy không khỏi trầm trồ trước nhan sắc xinh đẹp cùng thần thái vô cùng lôi cuốn và ấn tượng.
cap-doi,hoang-kieu,midu,ngoc-trinh

Đại gia - chân dài Vbiz và muôn vàn lí do chia tay trong ngỡ ngàng

Hậu trường -
"Không nói không rằng", đùng một cái, những cặp đôi sao Việt này tuyên bố chia tay trong sự bất ngờ và choáng váng của người hâm mộ.
huong-giang-idol,remix-new-generation-2017,team-huong-giang,the-remix-2017
Remix New Generation 2017

Xem loạt biểu cảm ‘một phút cho đời thăng hoa’ của Hương Giang Idol tại Remix New Generation

TV Show -
Đây sẽ là những khoảnh khắc ấn tượng mà Hương Giang để lại sau tập 3 Remix New Generation.
private-meeting,son-tung-mtp,vlive

Cùng lắng và ‘điên’ với Sơn Tùng trong Private Meeting phiên bản HD

Âm nhạc -
Với một concept độc đáo, thật gần, thật lạ, Sơn Tùng MTP đã cùng hơn 300 người hâm mộ cháy hết mình nhưng cũng thật lắng đọng khi có những giây phút nhìn lại khoảnh khắc tuyệt vời của năm 2016 vừa qua.
bi-quyet-duong-moi,duong-moi,son-lipice

Tuyệt chiêu dưỡng môi đúng cách cùng các hot beauty blogger Việt

Thời trang - Đẹp -
Beauty blogger Emmi Hoàng - Happy Skin, Chloe Nguyễn và An Phương Letsplaymakeup, đã có một buổi workshop chia sẻ cực bổ ích về đôi môi cùng với sự tham gia sôi nổi của các tín đồ yêu làm đẹp.
bung-de-giay,oc-thanh-van,tran-thanh,truong-giang

Ốc Thanh Vân mong Trấn Thành, Trường Giang, Thu Trang mua tặng đôi giày mới

Video Hot -
Sau sự cố bị bung đế giày trên sóng truyền hình, nữ MC hy vọng các đồng nghiệp sẽ tặng cho mình một đôi khác để mang vào số tiếp theo.
barron-trump,le-nham-chuc,melania-trump,tong-thong-donald-trump

Đệ nhất phu nhân thì đã sao, mẹ của Barron Trump vẫn bị từ chối như bao bà mẹ khác

Đời sống - Xã hội -
Khoảnh khắc bẽ mặt của tân Đệ nhất phu nhân Mỹ - Melania Trump sau khi lọt vào ống kính của giới truyền thông đã lập tức trở thành một trong những video hot nhất ngày nhậm chức.
chuan-dep-con-gai-thoi-nay,fashion-icon,fashionista,phong-cach-thoi-trang

Làm con gái bây giờ thật áp lực, nhưng vẫn có những cô nàng đã xinh và còn mặc đẹp thế này đây!

Hot - trend -
Chẳng sai tẹo nào đâu, không thể phủ nhận được việc các cô gái vừa có nhan sắc lại sở hữu gu thời trang riêng ấn tượng luôn thu hút ánh mắt của bất kì ai. Cứ nhìn cách cô gái này phối hợp tủ đồ là biết.
annette-bening,emily-blunt,oscar-2017,taraji-p-henson

Dự đoán đề cử Oscar 2017 - Một cuộc chiến kinh khủng ở hạng mục Nữ diễn viên

Hậu trường -
Càng tới gần thời điểm công bố danh sách ứng cử viên rút gọn của Oscar lần thứ 89, người ta càng lúc càng cảm nhận được “sức nóng” kinh hoàng đến từ những người đẹp.
hoa-hau-chau-a-tai-uc,hoa-hau-huynh-tien,huynh-tien

Hoa hậu Huỳnh Tiên thướt tha với áo dài Việt trên đất Hàn

Hậu trường -
Dưới thời tiết âm 10 độ tại Hàn Quốc, Huỳnh Tiên vẫn thu hút rất nhiều sự chú ý bởi vẻ xinh đẹp, rạng rỡ.
fancam-hani,hani,hani-gay-sot,mbc-music-festival,twice

‘Ga lăng’ với TWICE, Hani (EXID) tiếp tục có fancam gây sốt thứ hai chỉ trong 1 tháng!

Âm nhạc -
Không hổ danh là “Nữ thần fancam”, Hani vừa có fancam gây sốt thứ 3 trong sự nghiệp.
dien-anh,phim-hay,sieu-anh-hung,superman

Bạo lực và mâu thuẫn, Hollywood đang huỷ hoại các người hùng trong mắt trẻ thơ?

Phim ảnh -
Tác động của việc xem các phim siêu anh hùng lên hành vi của trẻ con” đã chỉ ra rằng: những thể loại phim này khiến cho các khán giả nhỏ dễ trở nên hung hăng hơn.
nguoi-yeu,nha-phuong,nhac,tren-song-truyen-hinh,truong-giang

Trường Giang và những lần bị trêu chọc khi nói chuyện yêu Nhã Phương trên sóng truyền hình

Video Hot -
Nam danh hài nhiều lần rơi vào tình huống khó xử khi bị các đồng nghiệp nhắc đến bạn gái Nhã Phương.
fashion,son-tung,top-50-nghe-si-chau-a-mac-dep

Sơn Tùng lọt top 50 gương mặt thời trang Châu Á

Sao đẹp - Sao xấu -
Mới đây, trên website I-Magazine đã chính thức công bố danh sách nghệ sỹ đoạt giải thưởng uy tín “Fashion Award Year 2016” do I- Magazine và Adobe Behance tổ chức và công bố, danh sách này bao gồm 50 gương mặt nam nghệ sỹ, 50 gương mặt nữ nghệ sỹ của châu Á.