Một thế hệ lười biếng đang hình thành ở Việt Nam?

Đời sống - Xã hội -

"Giàu đâu đến kẻ ngủ trưa. Sang đâu đến kẻ say sưa tối ngày”, đến bây giờ ngẫm lại vẫn thấy câu tục ngữ này đúng. Và có lẽ muôn đời đúng.

Tuy nhiên, đáng buồn là những thành phần như vậy trong xã hội ngày càng nhiều, đặc biệt là giới trẻ, lớp người tưởng như “tuổi 17 bẻ gãy sừng trâu”.

Lười từ nhỏ…

So với học sinh bây giờ, phải nói rằng, thế hệ trước, chỉ cần như 7x, 8x, những thế hệ cận kề nhất với giới trẻ bây giờ vất vả hơn nhiều, gian khổ hơn nhiều. Có thể do bối cảnh của đất nước sau khi trải qua chiến tranh với những kẻ thù đều là “đế quốc” như Pháp, Mỹ, do cơ chế bao cấp của nền kinh tế thời bấy giờ buộc người dân sống trong thời đại đó phải vật lộn như vậy, trong đó có thế hệ học sinh, sinh viên. Nhưng mặt khác, chính hoàn cảnh ấy làm cho người ta phải chăm chỉ, phải cố gắng vươn lên với chí tiến thủ gần như tuyệt đối để thoát khỏi cảnh đói nghèo, thoát khỏi “áp bức” từ chính tâm lý của mình.

Hồi đó, trước khi đi học hoặc sau khi đi học về, dẫu cơ thể “cường tráng” như cái kẹo mút dở, nhưng học sinh phải tự lo bữa ăn của mình - có khi chỉ là cơm rang (may mà còn có để ăn như vậy), là mì sợi nấu với nước lã đun sôi cho chút cà chua hoặc vội vội vàng vàng nấu bữa cơm trưa hoặc chiều cho cả gia đình và bản thân mình ăn. Mà thời ấy, đâu phải nấu cơm bằng bếp ga, bếp từ như bây giờ, mặc dù ở thủ đô nhưng nhà nào có điều kiện mới nấu bằng bếp dầu nếu không, bằng bếp củi, lá khô nhặt ở ngoài đường về.

Nói chung, hoàn cảnh buộc học sinh phải “tự thân vận động” đủ mọi mặt, thậm chí cả kiếm tiền nuôi sống mình. Bởi không ít học sinh sau giờ tan trường về phải chăn nuôi lợn, gà, phải bán hàng rong nhặt nhạnh từng đồng bạc lẻ cùng với gia đình. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn phải bảo đảm việc học tập. Nhưng cũng cần nói thêm, học tập thời đó, không như bây giờ, học sinh được bố mẹ dạy dỗ, dìu dắt cùng với cô giáo từ bé mà chủ yếu là tự học, tự mày mò, nghiên cứu… Vì phụ huynh sống trong thời kỳ kinh tế bao cấp nói thật rằng chú tâm đến việc cơm ăn áo mặc nhiều hơn là con cái học hành do điều kiện sinh hoạt quá eo hẹp nếu như không muốn nói là không đủ.

Còn rất nhiều học sinh thành phố, đô thị hiện nay, sướng quá: chẳng phải làm gì, cũng chẳng thiếu thứ gì từ ăn uống đến sách vở, học hành… Lúc nào, cũng được bố mẹ chuẩn bị cho đến tận… “chân răng”, đương nhiên, tùy theo điều kiện của từng gia đình để chăm sóc con cái - nhà nào có điều kiện thì chăm theo kiểu có điều kiện, nhà nào điều kiện ít hơn thì chăm theo kiểu ít điều kiện hơn. Song ai cũng cố gắng hết sức để con cái được đầy đủ nhất, vẹn toàn nhất.

Có thể nào hình dung nổi, hiện nhiều học sinh THPT cao lớn hơn cái… “sào” mỗi khi đến bữa ăn vẫn được bố mẹ “cơm bưng nước rót”, ăn sườn, cá vẫn được bố mẹ gỡ sẵn xương bỏ đi như cho trẻ lên 3. Vào năm học, thay vì phải tự chuẩn bị lấy sách vở thì đằng này, bố mẹ vẫn làm cho hết. Nhà không phải quét, áo quần không phải giặt. Giờ nấu ăn, có khi mẹ cứ quần quật trong bếp trong khi con tranh thủ ra quán… chơi game để chờ cơm chín…

Giải thích cho hoàn cảnh sống sung sướng, nhàn hạ ấy của lớp trẻ không gì dễ hơn là điều kiện kinh tế đã khác trước: sung túc hơn, đủ đầy hơn, tâm lý của những bậc làm cha mẹ muốn: “con hơn cha”… Thế nhưng, đó chỉ là biện minh cho việc chăm sóc thái quá, nuông chiều con cái của bố mẹ. Trong khi hệ lụy của sự nuông chiều ấy ít nhất là sẽ làm mất đi tính tự lập của trẻ, làm cho trẻ trở nên lười nhác, ỷ lại cho người khác những việc có thể thực hiện trong tầm tay…

Và không chỉ bố mẹ, ngay nhà trường cũng “tiếp tay” một cách gián tiếp cho tính lười nhác này khi một lao động nhẹ nhàng nhất, đơn giản nhất là quét lớp mà cũng không buộc học sinh phải làm. Mà tất cả đều một tay bác lao công làm cả. Học sinh chỉ mỗi việc xin tiền bố mẹ để đóng tiền vệ sinh.

Thực ra, việc trực nhật lớp không nặng nhọc, mất nhiều thời gian đến nỗi để giải thích: sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe, thời gian học tập của các em. Nhưng phương thức chọn bác lao công trực nhật thay vì học sinh đã làm cho ý thức lao động của trẻ bị triệt tiêu, ý thức gìn giữ vệ sinh chung cũng không hình thành, tồn tại trong tư duy của trẻ và quan trọng hơn: trẻ không biết trân trọng, quý sức lao động của người khác, coi việc hưởng thụ trên sức lao động của người khác là nghiễm nhiên do không biết giá trị của sức lao động phải bỏ ra…

Ông Nguyễn Hiệp Thống, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã từng phát biểu: “Lênin từng nói: Lao động cũng là hình thức giáo dục nhân cách con người”, vậy mà việc không bắt học sinh lao động dưới hình thức trực nhật lớp là việc làm lợi bất cập hại, “thương nhau kiểu ấy bằng mười hại nhau”. Tới đây, quy định này sẽ phải xem xét lại và khôi phục để bên cạnh giáo dục ý thức lao động cho học sinh còn thông qua đó, giáo dục những kỹ năng sống khác cho các em”.

… Đến lớn

Không chỉ con trẻ mà người lớn cũng ngày một lười nhác hơn dưới mọi góc độ. Giờ tan tầm chỉ cần ra các quán nhậu nhẹt là thấy ngay cảnh tượng đã trở thành… chuyện “nhỏ như con thỏ”: người lớn, nhất là đám mày râu ngồi la liệt, kín đặc tới tận đêm hôm khuya khoắt mới về, phó mặc mọi việc ở nhà cho vợ con. Mà khi về đến nhà thì cũng chẳng khác gì những người đã lựa chọn về nhà hơn là đi chè chén sau khi kết thúc ngày làm việc: hoặc là nằm gác chân lên ghế chờ cơm bưng ra tận miệng hoặc là nằm khểnh xem tivi để mặc vợ muốn làm gì thì làm.

Còn ở công sở dễ bắt gặp cảnh lười nhác nhất là khi sếp đi vắng hoặc “ăn cắp” được chút thời gian của cơ quan. Những lúc đó, nếu trên màn hình máy tính không là các trò game online từ êm ái đến bạo lực thì cũng là những phim ướt át Hàn Quốc, là chít chát, lên facebook tán gẫu với bạn bè. Công khai nữa thì “lượn”, “đánh võng” ngoài đường phố rồi cà phê cà pháo… Ai hơi đâu “tự kỷ” ngồi một chỗ để làm việc, để nghiên cứu, tìm hiểu cập nhật kiến thức. Có mà “hâm” mới như thế!

Lớp choai choai thì còn lười nữa, một tuần có bảy ngày thì gần như cả bảy tối ra “chém gió” ngoài quán trà chanh, chẳng chịu mầy mò, đọc sách “nạp” kiến thức như biết bao thế hệ thanh niên thuở trước, cũng chẳng chịu lao động để rèn luyện ý thức, rèn luyện thể chất nhằm bảo vệ sức khỏe…

Chỉ vì an phận

Có một lý giải cho sự lười nhác của người Việt hiện nay rằng: chẳng qua kinh tế thị trường cùng với sự phát triển công nghệ, bên cạnh tạo điều kiện cho con người có cuộc sống, việc làm tốt hơn thì lại dễ khiến người ta trở nên nhác việc hơn do nhiều cám dỗ xung quanh dẫn dụ. Tuy nhiên, cách giải thích này cũng chỉ là một căn nguyên mà căn nguyên sâu xa nhất, chính xác nhất ấy là ý thức của con người. Bởi ý thức quyết định hành động. Ví thử so sánh với thế hệ trước như cha ông chúng ta về chuyện nhậu nhẹt chẳng hạn, thời trước hiếm hơn bây giờ không phải vì tiền bạc, kinh tế mà ngay cả trong những dịp lễ, tết, giỗ chạp… dịp có thể được coi là “nhậu”… một cách chính đáng, nhưng cũng không mấy ai “chén chú chén anh” đến nỗi “rượu vào lời ra”, chỉ chừng mực là đứng dậy.

Chuyện công sở cũng thế, cắm đầu cắm cổ làm đến lúc kẻng báo hiệu hết giờ, cán bộ, viên chức mới ngẩng đầu đứng dậy kết thúc công việc, không ai dám tự ý rời chỗ làm việc để trốn đi chỗ này chỗ khác “đánh bóng” mặt đường. Sở dĩ, được như vậy là do ý thức lao động của con người thời đó rất cao nhờ vào sự giáo dục cùng với hoàn cảnh khó khăn của đất nước bắt buộc họ phải phấn đấu, nỗ lực. Không đươc an phận. Nhưng bây giờ thì trớ trêu ở chỗ, đời sống kinh tế khá giả hơn, điều kiện phát triển tốt hơn thì con người lại dễ dàng bằng lòng với cuộc sống, “an phận thủ thường” với những gì đã có, không có chí tiến thủ! Từ “cơ sự” này mới dẫn đến sự lười nhác, thiếu năng động… của con người hiện nay.

Lỗ Tấn có câu: “Trên đường thành công không có vết chân của người lười biếng”. Kinh thánh cũng có câu: “Không làm việc, không có niềm vui” hay “Thiên đàng mới là chốn nghỉ ngơi”. Quả thật, sự lười nhác đã khiến cho nhiều người Việt trở nên trì trệ, thiếu sáng tạo, hăng say trong làm việc. Thế cho nên tỷ lệ người Việt mà có thể ghi dấu trên thế giới bằng sự nỗ lực, chăm chỉ cá nhân như GS Ngô Bảo Châu là quá ít. Trong khi đó, theo cơ quan công an, tội phạm đang trẻ hóa phần nhiều do “nhàn cư vi bất thiện”.

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
co-gai-tre,mat-tich,nhan-vien-ngan-hang,tp-hcm,xin-di-lam-tre

TP HCM: Cô gái xinh đẹp nhắn tin xin trễ làm 15 phút rồi mất tích bí ẩn sau tai nạn

Đời sống - Xã hội -
Sau tai nạn, cô gái nhắn tin đến nơi làm việc xin đi trễ 15 phút nhưng rồi sau đó mất tích bí ẩn khiến gia đình hoang mang, lo lắng.Ngày 7/12, nhiều cư dân mạng đã cùng nhau chia sẻ thông tin về sự mất tích vô cùng kỳ lạ của một cô gái xinh đẹp trong hai ngày qua.
duoi-nuoc,nhiep-anh,tac-pham,the-gioi,tuyet-voi
Thế giới

15 tác phẩm nhiếp ảnh dưới nước tuyệt vời nhất 2016

Đời sống - Xã hội -
Theo National Geographic, thiên nhiên dưới nước là một trong những mảng khó nhất của nghệ thuật nhiếp ảnh. 15 tác phẩm dưới đây sẽ khiến người xem phải kinh ngạc.
du-lich,dong-nam-a,tim-kiem-nhieu-nhat

15 điểm du lịch được tìm kiếm nhiều nhất Đông Nam Á 2016

Ăn - Chơi -
Dựa trên kết quả tìm kiếm của du khách từ tháng 9/2015-10/2016, trang web đánh giá du lịch TripAdvisor đã đưa ra danh sách 15 điểm đến hấp dẫn nhất ở khu vực Đông Nam Á.
kim-bok-joo,phim-han-quoc,tien-nu-cu-ta

Tập 8 ‘Tiên nữ cử tạ’ - Bok Joo và Joon Hyung đã ‘chung giường’ rồi đây này!

Phim ảnh -
Tập 8, chuyện tình của Bok Joo và Joon Hyung có thêm nhiều diễn biến mới, đảm bảo fan của cặp đôi sướng “điên người”.

Gay cấn với tập 8 ‘Huyền thoại biển xanh’: Lee Min Ho suýt bị giết chết!

Phim ảnh -
Tập 8 "Huyền thoại biển xanh" chứng kiến sự thay đổi về tình cảm của Lee Min Ho và Jun Ji Hyun nhưng cũng có những giây phút căng thẳng khi Lee Min Ho suýt bị ám sát.
TIN LIÊN QUAN

Những dấu hiệu tương tư đáng yêu của Lee Min Ho trong ‘Huyền thoại biển xanh’

Lee Min Ho cuốn hút khán giả với những hành động yêu thầm siêu dễ thương trong "Huyền thoại biển xanh".
maldives,nghi-duong,sep-lon,the-gioi,thien-duong-du-lich
Thế giới

Đã tìm thấy sếp lớn của năm: Chi gần 12 tỷ cho nhân viên ‘quậy banh’ ở Maldives

Đời sống - Xã hội -
Mới đây, ông chủ chuỗi phòng tập võ thuật nổi tiếng châu Á đã quyết định chi mạnh tới gần 12 tỷ đồng để chiêu đãi hơn 100 nhân viên đi nghỉ dưỡng tại thiên đường du lịch Maldives.
chi-trich,len-an,selfie,the-gioi,vo-tu-tao-dang
Thế giới

8 bức ảnh selfie đáng bị lên án nhất thế giới năm 2016

Đời sống - Xã hội -
Chủ nhân những khoảnh khắc vô tư tạo dáng tại hiện trường đám cháy, khu tưởng niệm hay tang lễ... đến nay vẫn bị dân mạng không ngừng chỉ trích.
mc-cong-to,mc-hanh-phuc,mc-mu-tat,mc-truyen-hinh,mc-vtv

Không chỉ ngoại hình đẹp, khán giả còn bất ngờ trước tài lẻ của những MC truyền hình đang ‘gây bão’

Hậu trường -
MC Hạnh Phúc, Mù Tạt (Huyền Trang) và Công Tố đang là ba gương mặt MC truyền hình được đông đảo khán giả yêu mến.
bigbang,exo,kpop

Trở lại cùng thời điểm, hầu hết netizen cho rằng EXO ‘không có cửa’ với BigBang

Âm nhạc -
"Đụng độ" nhau đã nhiều, tuy nhiên có vẻ lần này #TeamBigBang lại đang thắng thế hơn rồi!
hoa-hau-ky-duyen,hoa-hau-pham-huong,ly-nha-ky,ngoc-trinh,thanh-hang-street-style

Đến kinh đô thời trang Paris, các người đẹp Việt mặc gì?

Sao đẹp - Sao xấu -
Cùng ngắm nghía streetstyle sành điệu của các sao nữ Việt trên xứ Paris hoa lệ.
kim-hee-chul,running-man,song-ji-hyo

Song Ji Hyo sẽ ‘chủ xị’ một show làm đẹp mới, Kim Hee Chul khóa môi ‘bạn gái’ trong ‘Perhap love’ mùa 3

TV Show -
Nữ diễn viên Song Ji Hyo sẽ làm MC cho một show truyền hình mới mang tên mình - "Song Ji Hyo's Beauty View". Ngoài ra, Kim Hee Chul cũng xác nhận sẽ tham gia show hẹn hò "Perhap love" bản Trung cùng nữ diễn viên Lý Phi Nhi.
ban-ket-aff,cong-vinh,dt-viet-nam

Công Vinh, Thành Lương khóc ‘nức nở’, chia tay ĐT Việt Nam

Video Hot -
Khoảnh khắc quá xúc động của 2 'chiến binh' kỳ cựu của ĐT Việt Nam.
ba-n-sao,noi-nhu-con,the-gioi
Thế giới

Cô gái bỗng nổi như cồn vì bắt gặp… chính mình trong bức tranh Hoàng hậu ở bảo tàng

Đời sống - Xã hội -
Gần đây, một nữ sinh Nhật Bản bỗng trở nên nổi như cồn trên mạng xã hội sau chuyến du lịch tới Trung Quốc. Nguyên nhân là vì cô gái này đã phát hiện ra khuôn mặt mình giống y như đúc bức tranh vẽ chân dung một vị Hoàng hậu treo ở viện bảo tàng.
bo-doi,chet-doi-9-ngay,me-bo-doi-con,nhan-tinh,the-gioi
Thế giới

Mẹ theo nhân tình bỏ 2 con nhỏ chết đói 9 ngày

Đời sống - Xã hội -
Một bà mẹ trẻ đã mải đi chơi với người yêu và bỏ đói con gái và con trai trong vòng 9 ngày. Sự việc này đã gây lên sự phẫn nộ lớn trong dư luận.
ba-ngoai,ca-cung,xi-tin

Khi bà ngoại trở thành ‘cạ cứng’ của cháu thì 25 triệu người xem cũng phải bật cười

Đời sống - Xã hội -
Nếu một ngày, cạ cứng của bạn không phải là đứa bạn cùng lớp, cùng phố, cùng lớn lên bên nhau... mà là bà ngoại thì chuyện gì sẽ xảy ra?
gia-bao,liveshow-gia-bao-2017-cuoi-xuyen-viet,ngoc-trinh

Hết đóng phim, lồng tiếng rồi diễn kịch cùng Mr.Đàm, có gì Ngọc Trinh không làm được?

Hậu trường -
Diện trang phục ôm sát cực nổi bật, "nữ hoàng nội y" thu hút rất nhiều sự chú ý của những người có mặt.
hat-live,sing-my-song-bai-hat-hay-nhat,tinh-co,tran-phuong

Nổi da gà với bản audio ‘Tình cờ’ của giọng ca phi giới tính ở Sing My Song 2016

Video Hot -
Bản hit của nữ ca sĩ Phương Thanh được thể hiện lại qua giọng ca của Trần Phương khiến người nghe phải nổi cả da gà.
dien-anh,game-of-thrones,hau-due-mat-troi

#GameOfThrones thống trị Twitter, ‘Hậu duệ mặt trời’ là phim châu Á duy nhất

Phim ảnh -
Twitter mới đây đã đưa ra danh sách tổng kết 10 series truyền hình được trending nhiều nhất trong năm trên trang mạng xã hội nổi tiếng của mình. Game of Thrones của kênh HBO đã xuất sắc về nhất, đánh bại những ứng viên nặng ký khác như Grey’s Anatomy và The Walking Dead.