Không khí Tết Độc lập 1945 ở Hà Nội, Sài Gòn

Đời sống - Xã hội -

Sáng 2/9/1945, Hà Nội sống trong không khí cực kỳ thân mật, ra phố là thấy những nụ cười nở trên môi, lòng chứa chan hy vọng.

Chúng tôi tóm lược nội dung đăng trên tờ Cứu Quốc (ra ngày 5/9/1945) và tờ Trung Bắc Tân Văn (ra ngày 9/9/1945) và tư liệu ở Bảo tàng Lịch sử Quốc gia về không khí của Hà Nội, Sài Gòn ngày đó.

Các gia đình lau chùi nhà cửa sạch sẽ, thắp đèn nến sáng trưng, đốt hương trầm nghi ngút.

Trên phố, các cửa hàng đón tiếp khách niềm nở, mua hàng hay không cũng mời nước và thuốc lá. Các hiệu cao lâu không những xuống giá còn nhất định bán được bao nhiêu cũng trích ra 50% giúp giải phóng quân.

Nhưng cảm động hơn có lẽ là những người buôn bán ít vốn. Một bà mắt cặp kèm bán bát bún riêu đầy mà chỉ lấy một hào, trong khi ngày thường bà bán 3 hào. Khi được hỏi: “Sao cụ tính rẻ quá thế?”, bà đáp: “Hôm nay là ngày độc lập”.

Nhiều người khác nhất định bán cho nhanh để còn về ăn cơm sửa soạn cho các cháu và cho cả họ đi đón tiếp cụ Hồ Chí Minh. Người làm công cũng được ông bà chủ cho phép nghỉ để chiều đi dự lễ “Ngày độc lập”.

Trong khi thanh niên sửa soạn cờ, biển, sắp đoàn ngũ, gậy gộc hoặc tập hát những bản anh hùng ca cho đều thì các ông già bà cả lo làm cơm cúng tổ tiên và mời bạn đến uống rượu mừng nền độc lập.
Lễ Độc lập ở Ba Đình ngày 2/9/1945. Ảnh tư liệu.

Lễ Độc lập ở Ba Đình ngày 2/9/1945. Ảnh tư liệu.

12h trưa, rất đông người đổ về những nẻo đường dẫn vào vườn hoa Ba Đình, nơi cử hành lễ “Ngày độc lập”. Các sinh viên, chiến sĩ làm việc vất vả mới giữ nổi trật tự cho hàng chục nghìn người từ khắp các phố phường ở Hà Nội và các tỉnh xa về dự lễ độc lập.

Giữa vườn hoa dựng sẵn một diễn đài cao căng vải đỏ và trắng, giữa là cột cờ sơn trắng vươn cao chót vót. Các đoàn thể tới dự lễ theo thứ tự được ban tổ chức định sẵn.

Gần diễn đài nhất là các bô lão thành phố, đoàn thể Phật giáo, Công giáo và phụ nữ. Bộ đội giải phóng quân, lưỡi lê sáng loáng cắm ở đầu súng, đứng dàn sau kỳ đài. Vòng ngoài, trông ra xa chỉ thấy một biển người trắng xóa, cờ đỏ rực rỡ dưới ánh nắng của ngày thu chói lọi.

14h, đội tự vệ cầm súng lục đứng chèn khít thành hàng rào tròn quanh kỳ đài. Còn lính bồng súng đứng dàn ra cho đến đầu đường Cột Cờ. Mọi người im lặng đợi đến lúc đội âm nhạc giải phóng quân cử bài kèn chào. Đoàn xe hơi của Chính phủ, có đội cảnh sát đi trước dẫn đầu, từ từ đỗ. Các nhân viên trong Chính phủ bước lên kỳ đài.

Tất cả sự chú ý của đám đông khổng lồ tới dự lễ đều dồn cả vào vị Chủ tịch của Chính phủ, lần đầu tiên ra mắt quốc dân. Đó là một ông già dáng gầy, trán cao, mắt sáng mặc bộ quần áo bằng vải vàng đã bạc màu.
 
Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ trưởng Nội vụ Võ Nguyên Giáp trên xe ra Lễ đài Độc lập 2/9/1945.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ trưởng Nội vụ Võ Nguyên Giáp trên xe ra Lễ đài Độc lập 2/9/1945.

Buổi lễ bắt đầu. Lá cờ đỏ sao vàng được từ từ kéo lên, trong khi đội âm nhạc cử bài “Tiến quân ca”. Trên kỳ đài, các nhân viên Chính phủ, đầu trần, đứng lên giơ tay chào. Bên dưới, một rừng cánh tay cũng giơ lên. Không khí yên lặng, trang nghiêm.

Sau khi đại diện ban tổ chức đứng trước máy truyền thanh đọc chương trình buổi lễ và giới thiệu Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng lên.

Bằng một giọng rành mạch, giản dị (chốc chốc lại hỏi xuống: “Tôi nói thế này đồng bào có nghe rõ không?”) Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố nền độc lập của nước Việt Nam với 25 triệu đồng bào và tất cả thế giới: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập và sự thực đã thành một nước tự do và độc lập”.

Lời tuyên ngôn đanh thép vừa dứt, tất cả quốc dân dưới đài đều đồng thanh hoan hô.

Tiếp đến là cuộc tuyên thệ của Chính phủ. Đứng trước Quốc kỳ, trước quốc dân, các nhân viên Chính phủ lâm thời bỏ mũ, đứng thẳng người, thề rằng: “Sẽ kiên quyết lãnh đạo toàn dân giữ vững nền độc lập cho Tổ quốc và thực hiện bản chương trình của Việt Minh, đặng mang lại tự do, hạnh phúc cho dân tộc; trong lúc giữ nền độc lập, sẽ quyết vượt qua mọi nỗi khó khăn, nguy hiểm, dù phải hy sinh tính mệnh cũng không từ”.

Sau khi Chính phủ tuyên thệ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Võ Nguyên Giáp đứng lên nói về sự đoàn kết của dân ta nhất định chống lại bất cứ cuộc xâm lăng nào. Bài diễn văn của ông liên tục bị công chúng ngắt quãng để vỗ tay hoan hô.

15h10, ông Trần Huy Liệu nói về việc ông vào Huế nhận sự thoái vị của vua Bảo Đại. Sau đó, ông trao lại ấn và kiếm bằng vàng cho Chủ tịch Hồ Chí Minh để Chủ tịch giơ lên cho quốc dân xem.

Ông Nguyễn Lương Bằng, đại biểu của Tổng bộ Việt Minh, thuật qua cuộc đấu tranh đầy gian lao, khó khăn mà Việt Minh đã theo đuổi trong mấy năm để mưu giải phóng cho dân tộc và kêu gọi đồng bào thống nhất, đoàn kết để ủng hộ Chính phủ.

15h30, quốc dân tuyên thệ sẽ trung thành với Chính phủ. Một người trong ban tổ chức đứng trước đài đọc to những lời thề. Mỗi lời đọc xong, toàn thể đồng bào đứng dưới đài đều hô to: “Xin thề”.

Rồi Chủ tịch Hồ Chí Minh lại bước ra kỳ đài căn dặn quốc dân mấy lời: “Của quý nhất của quốc dân, của thế giới là sự độc lập. Giờ đây, chúng ta đã được độc lập rồi ta phải cố giữ gìn. Tất cả quốc dân phải đoàn kết lại, xin đồng bào chớ vội tin rằng đã thái bình hẳn. Chúng ta sẽ còn phải vượt qua nhiều sự gian lao, đau khổ hơn nữa, đồng bào phải ủng hộ Chính phủ sau này sẽ còn nhiều cuộc khánh chúc thắng lợi nữa”.

Đám đông im phăng phắc, trầm ngâm nghe lời căn dặn.

15h45, buổi lễ tuyên ngôn độc lập kết thúc. Bài “Tiến quân ca” do được vang trên miệng hàng nghìn, hàng vạn người… Các nhân viên Chính phủ xuống đài… Người dân chia thành từng đoàn đi qua các phố lớn và kéo tới hồ Hoàn Kiếm thì giải tán.

Trong khi đó, tại Sài Gòn, từ buổi trưa người dân đã đổ ra đường. Cờ đỏ sao vàng, biểu ngữ “Việt Nam Dân chủ Cộng hòa muôn năm!”, “Đả đảo thực dân Pháp!” bằng nhiều thứ tiếng… giăng khắp nơi.

Các đại biểu và quốc dân giơ tay tuyên thệ. Tư liệu TTXVN.

Các đại biểu và quốc dân giơ tay tuyên thệ. Tư liệu TTXVN.

Lễ Độc lập được cử hành lúc 14h tại lễ đài trên đường Cộng Hòa (nay là đường Lê Duẩn), phía sau nhà thờ Đức Bà. “Này anh em ơi, tiến lên dưới cờ giải phóng! Đồng lòng cùng đi! Đi! Đi! Sá gì thân sống!…”, lời bài Thanh niên hành khúc của Lưu Hữu Phước vang lên. Lúc này, bài Tiến quân ca chưa được phổ biến trong Nam.

Ban tổ chức dự định tiếp sóng Đài Bạch Mai (Đài Tiếng nói Việt Nam) để người dân Sài Gòn nghe bản Tuyên ngôn Độc lập qua hệ thống loa phóng thanh đặt dọc đường Cộng Hòa và các ngả đường gần đó. Tuy nhiên, việc tiếp sóng không thành công.

Vì thế, ban tổ chức buổi lễ đề nghị ông Trần Văn Giàu (Bí thư Xứ ủy Nam bộ, Chủ tịch Ủy ban khởi nghĩa Nam bộ, Chủ tịch Ủy ban Hành chánh lâm thời Nam bộ) ứng khẩu một bài diễn văn.
Người dân Sài Gòn tập trung dự lễ Độc lập ở Sài Gòn chiều 2/9/1945. Ảnh tư liệu.

Người dân Sài Gòn tập trung dự lễ Độc lập ở Sài Gòn chiều 2/9/1945. Ảnh tư liệu.

Sau vài phút suy nghĩ và ghi vội mấy ý chính lên giấy, ông Trần Văn Giàu nói: “Việt Nam từ một xứ thuộc địa đã trở thành một nước độc lập. Việt Nam từ một đế chế đã trở thành một nước cộng hòa. Việt Nam đương tiến bước trên đường sống”.

Thay mặt hàng triệu người dân Nam bộ, ông nói lên quyết tâm bảo vệ Tổ quốc: “Chúng ta thề cương quyết đứng bên cạnh chánh phủ, chống mọi sự xâm lăng, dầu chết cũng cam lòng”.

Bài diễn văn của ông kết thúc bằng lời kêu gọi: “Quốc dân hãy sẵn sàng chiến đấu!… Đứng lên! Ngày độc lập bắt đầu từ nay! Tiến tới, vì độc lập, vì tự do, tiến tới mãi! Không một thành lũy nào ngăn nổi chí của muôn dân trên đường giải phóng!”.

Cả biển người đưa nắm tay lên, nhất loạt hô to: “Xin thề! Xin thề! Xin thề!” như tiếng sấm vang rền.
 
BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
fan-son-tung,son-tung-m-tp,son-tung-tai-han-quoc

Fan ngủ đêm tại sân bay Hàn Quốc để chào đón Sơn Tùng M-TP

Hậu trường -
Rất đông fan đã có mặt tại sân bay Incheon từ sớm để được ngắm nhìn thần tượng "bằng xương bằng thịt"
chuyen-tinh-cam-dong,co-gai,hien-gan,nguyen-trung-kien,tim-nguoi-hien-tang

Tâm sự rơi nước mắt của cô gái đi tìm nguồn hiến tạng cho người yêu bị suy gan nặng

Đời sống - Xã hội -
Dù mới 25 tuổi, cả tương lai còn phía trước nhưng Nguyễn Trung Kiên (ở Hà Đông, Hà Nội) đã mắc chứng suy gan nặng. Hiện bạn gái và nhiều bạn bè đang kêu gọi cộng đồng mạng giúp đỡ tìm người hiến tạng mong sao chàng trai trẻ có cơ hội tìm sự sống.

Thông tin chính thức kết quả điều tra về nghi án ‘dâm ô trẻ em’ ở Hà Nội

Đời sống - Xã hội -
Chiều 24-3, Cơ quan CSĐT Công an quận Long Biên (Hà Nội) đã thông tin ban đầu về kết quả điều tra, xác minh thông tin phản ánh của gia đình cháu Đ.L.P. (4 tuổi, trú ở phường Ngọc Lâm, quận Long Biên) về dấu hiệu cháu Đ.L.P. bị xâm hại.
TIN LIÊN QUAN

Hà Nội: Bé 3 tuổi nghi bị xâm hại là trẻ tự kỷ và hiếu động?

Sau khi đón con gái ở trường về, chị A.T phát hiện con có biểu hiện lạ và vùng kín bị chảy máu. Theo kết quả thăm khám, cháu bị tổn thương âm đạo, có vết bầm tím.
co-dau-cua-thuy-tha,strong-woman-do-bong-soon,w-hai-the-gioi

Thật kỳ lạ với những mối tình thế này trong phim Hàn

Phim ảnh -
Bên cạnh những bộ phim có kịch bản đơn giản, nhẹ nhàng, nhiều bộ phim Hàn Quốc hấp dẫn người xem bởi tình tiết “hack não”, những mối quan hệ, mâu thuẫn rắc rối giữa các nhân vật trong phim.

Những ngôi nhà vẫn ‘bình an vô sự’ dù nằm chình ình ngay trên vỉa hè ở Hà Nội

Đời sống - Xã hội -
TP Hà Nội có không ít ngôi nhà có diện tích nằm ngay trên vỉa hè khiến người dân buộc phải đi xuống lòng đường. Tuy nhiên, vì nhiều lý do khác nhau những phần diện tích này vẫn tồn tại.
TIN LIÊN QUAN

Thêm một ngôi nhà kỳ dị ‘ôm trọn vỉa hè’ ở Hà Nội

Sau hơn một tuần ra quân xử lý các hành vi lấn chiếm vỉa hè, nhiều tuyến phố trên địa bàn Hà Nội đã trở nên sạch sẽ và thoáng đãng. Bên cạnh đó cũng tồn tại những căn nhà kỳ dị “ôm trọn vỉa hè”. Căn nhà tại địa chỉ số 7 (Nguyễn Phong Sắc, Cầu Giấy) là một trong những trường hợp như thế.
bst-moi-nhat,chiara-ferragni,collection,milan-fashion-week
BST mới nhất

Choáng ngợp trước vẻ lung linh trong BST ‘Find me in wonderland’ của nàng blogger hot nhất nước Ý

Hot - trend -
Nếu trót là fan của những bộ phim cổ tích huyền ảo liệu bạn có thể không mê khi chiêm ngưỡng qua BST cùa cô gái xinh đẹp đa tài này không? Kim tuyến, satin. pastel và ruy băng, một lần nữa chúng ta lại được ngắm nghía những thứ lấp lánh này ở thì hiện tại.
co-nhac-si-thuan-yen,mau-hoa-do,thanh-lam

Sở VHTTDL tỉnh Tiền Giang gửi lời xin lỗi gia đình cố nhạc sĩ Thuận Yến

Âm nhạc -
Những thắc mắc về việc ca khúc "Màu hoa đỏ" bị cấm lưu hành đã có câu trả lời cuối cùng.
ca-si-dong-nhi,dong-nhi,fan-dong-nhi

Showbiz Việt hiếm có ai ‘dụ dỗ’ fan giỏi như Đông Nhi

Hậu trường -
Dường như giữa Đông Nhi và người hâm mộ không có bất cứ khoảnh cách nào, tất cả đều coi nhau như người thân trong gia đình.
hlv-dam,hlv-le-quyen,than-tuong-bolero-2017
Thần tượng Bolero 2017

Thần tượng Bolero 2017: Thí sinh thổ lộ tình cảm ngay sân khấu khiến HLV Đàm Vĩnh Hưng ngại ngùng

TV Show -
Thí sinh Trương Thanh Diễm không ngần ngại thổ lộ rằng cô yêu Đàm Vĩnh Hưng từ lâu sau phần thi trên sân khấu Thần tượng Bolero 2017.
the-face-2017,the-face-online-2017,top-10-the-face-online
The Face Online 2017

Với 5 cặp đấu ‘kì phùng địch thủ’ này, đoán xem nhan sắc nào sẽ đăng quang The Face Online?

TV Show -
"Cuộc chiến" của Top 10 hứa hẹn sẽ vô cùng gay cấn với những màn đối đầu của các chiến binh ngang tài ngang sức và giàu tính cạnh tranh.
hieu-truong,may-vat-long-ga,tre-em

Hiệu trưởng dọa cho học sinh vào máy vặt lông gà: Sự việc không nghiêm trọng như dư luận

Đời sống - Xã hội -
Theo thông tin phía Công an huyện Bảo Thắng (Lào Cai) vụ việc hiệu trưởng dọa cho học sinh vào máy vặt lông gà không diễn ra nghiêm trọng như một số nguồn tin đã phản ánh. Hiện cơ quan này vẫn đang tiếp tục phối hợp với gia đình, nhà trường và các đơn vị liên quan để điều tra, làm rõ.
bst-moi-nhat,ntk-lam-gia-khang,nu-dien-vien-chi-pu,tu-vi-van-anh
streetstyle sao Việt

Sao Việt háo hức kéo nhau đến thử đồ chuẩn bị xuất hiện trên thảm đỏ của Lâm Gia Khang

Sao đẹp - Sao xấu -
Chi Pu vừa rời đi thì Tú Vi - Văn Anh xuất hiện tình tứ tại cửa hàng của Lâm Gia Khang. Có lẽ ai cũng nóng lòng trước sự kiện diễn ra show thời trang của NTK đa tài này.
fan-meeting,offline-son-tung,son-tung-m-tp

Sơn Tùng M-TP bịt khẩu trang kín mít, lạnh lùng tại sân bay

Hậu trường -
Giọng ca Lạc trôi sang Hàn Quốc để chuẩn bị cho fan meeting hoành tráng của mình tại đây.
bao-thy,may-trang,the-remix-2017,the-remix-new-generation-2017,ye-n-trang
The Remix New Generation 2017

Bảo Thy ‘lột xác’ mạnh mẽ đánh bại Yến Trang giành chiến thắng ngoạn mục phút cuối cùng

Trang chủ -
Hai "nữ hoàng chiêu trò" đã cùng nhau cống hiến những tiết mục được đầu tư hoành tráng. Bên cạnh đó, sự dừng chân của Yến Trang cũng để lại nhiều tiếc nuối trong lòng khán giả.
remix-new-generation-2017,team-bao-thy,team-yen-trang,the-remix-2017
Remix New Generation 2017

Remix New Generation 2017: Sau 8 năm ‘giận hờn’, Mây Trắng tái hợp hỏi nhau ‘Bao giờ lấy chồng?’

TV Show -
Bốn cô gái Mây Trắng đã cùng đứng chung sân khấu và nói lên "tuyên ngôn" cho các nàng thành thị yêu thích tự do qua ca khúc "Bao giờ lấy chồng".
remix-new-generation-2017,s-t,team-bao-thy,team-yen-trang,the-remix-new-generation-2017
Remix New Generation 2017

Remix New Generation 2017: Fan ‘gục ngã’ trước vũ đạo ‘bắn tim’ siêu đáng yêu của Bảo Thy

TV Show -
Trong đêm thi Đo ván với chủ đề Funk - Blue Jazz, Bảo Thy cùng team của mình đã chiêu đãi khán giả xem chương trình một bữa tiệc âm nhạc ngập tràn cảm xúc và vô cùng đẳng cấp.
bao-hanh,danh-dap,hieu-truong

Bố thắt tim quay cảnh Hiệu trưởng và 2 giáo viên dọa cắm điện, bế ngược con thả vào máy vặt lông gà

Đời sống - Xã hội -
Theo gia đình cháu H., họ nhìn thấy cô Hiệu trưởng cùng 2 giáo viên trong trường quát mắng, dọa cắm ổ điện, rồi bế H. cho vào máy vặt lông gà.
beautydiary,make-up,skin-care

Chỉ cần ‘lọ nước thần’, bạn sẽ quẳng hết mọi gánh lo về son phấn!

Đẹp -
Làm sao để khuôn mặt nhẹ bưng một cách nhanh chóng mà không phải lo chuyện tẩy trang và da lại không bị bóng nhờn khó chịu? Hãy xem bí quyết từ Kaylee để về sau có thể thở phào nhé!