Khám phá làng gốm 500 năm tuổi ở Hội An

Đời sống - Xã hội -

Cho đến nay, gốm Thanh Hà vẫn được làm hoàn toàn bằng tay theo phương thức thủ công truyền thống với quy trình sản xuất qua nhiều bước: làm đất, tạo hình bằng bàn xoay, sửa nguội, phơi...

Đến với di sản văn hóa thế giới phố cổ Hội An, hẳn không ít người đã từng một lần ghé thăm một làng gốm nhỏ ven sông Thu Bồn, nơi cách đây hơn nửa thiên niên niên kỷ là một trung tâm sản xuất, buôn bán đồ gốm đất nung có tiếng, cung cấp sản phẩm cho các tỉnh miền Trung. Trải qua thăng trầm của lịch sử, đến nay làng gốm Thanh Hà (Hội An) - một làng nghề lâu đời, có tính chuyên môn cao - vẫn bảo tồn được nguyên vẹn những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể truyền thống, đặc biệt là những tri thức dân gian về nghề. 

Làng gốm Thanh Hà có lịch sử hình thành lâu đời. Tương truyền vào khoảng thế kỉ 16,17, những thợ thủ công từ Thanh Hóa, Nghệ Tĩnh đã đến Thanh Hà lập làng và xây dựng nên nghề làm gốm, truyền lại cho đến ngày nay. Gốm Thanh Hà không chỉ được người dân Quảng Nam và miền Trung nói riêng biết đến mà có giai đoạn được xuất khẩu sang nước ngoài.

Gomthanhha

Từ thế kỷ 16 - 17, do việc xây dựng các kiến trúc dân dụng ở đô thị cổ Hội An phát triển nhanh, kéo theo nhu cầu về gạch ngói và vật liệu xây dựng đất nung tăng cao. Đây là giai đoạn phát triển thịnh đạt nhất của làng nghề gốm Thanh Hà. Gạch ngói và các vật dụng đất nung từ các lò gốm Thanh Hà trở thành mặt hàng được các lái buôn theo đường sông đưa đến khắp các tỉnh miền Trung. Cho đến nay, gốm Thanh Hà vẫn được làm hoàn toàn bằng tay theo phương thức thủ công truyền thống. Thanh Hà sản xuất chủ yếu đồ gốm đất nung (không tráng men), màu gốm đỏ tươi, xương gốm mịn, độ nung không cao lắm.

Quy trình sản xuất ra một sản phẩm qua nhiều bước: làm đất, tạo hình bằng bàn xoay, sửa nguội, phơi, nung.

Đất sét được mua tại Duy Xuyên, Điện Bàn. Đất sét khi mua về phải được người thợ dùng dầm để xử lý đất tơi ra.

Đất sét được mua tại Duy Xuyên, Điện Bàn. Đất sét khi mua về phải được người thợ dùng dầm để xử lý đất tơi ra.

Thời gian xử lý đất thô tốn nhiều thời gian và công sức

Thời gian xử lý đất thô tốn nhiều thời gian và công sức.

Theo kinh nghiệm dân gian thì đất sét vàng được chọn để làm gốm là loại đất có độ dẻo, kết dính, không lẫn tạp chất. Đây là ba yếu tố quan trọng góp phần cho việc tạo hình phôi gốm được mềm mại, đẹp mắt. Loại đất này sẽ cho ra sản phẩm gốm có độ chịu lực tốt, màu sắc áo gốm đỏ/hồng, mịn màng, tươi sáng. Muốn biết độ dẻo của đất, người thợ ngắt một mẩu đất sét, dùng tay se thành sợi dài (con trạch đất) rồi bẻ cong, gấp hai đầu con trạch đất lại với nhau, nếu con trạch đất không bị nứt, gãy là đất sét dẻo.

Đất sau khi được làm mềm và loại bỏ tạp chất thì sẽ được nghệ nhân tiếp tục xử lý để tạo độ kết dính cho đất.

Đất sau khi được làm mềm và loại bỏ tạp chất thì sẽ được nghệ nhân tiếp tục xử lý để tạo độ kết dính cho đất.

Đôi chân người phụ nữ rắn rõi qua 20 năm phải đạp hàng khối đất mỗi ngày. Việc đạp đất sẽ làm cho đất có độ kết dính cao hơn.

Đôi chân người phụ nữ rắn rỏi qua 20 năm phải đạp hàng khối đất mỗi ngày. Việc đạp đất sẽ làm cho đất có độ kết dính cao hơn.

Gomthanhha

Mỗi người làm công việc chuốt phôi gốm đều phải có một cây cung để tách những khối đất sét sao cho chính xác lượng đất cho mỗi sản phẩm.

Khi đất đã được luyện kĩ thì khối đất lớn được chia thành từng phần nhỏ để se thành các con trạch đất. Người thợ chuốt gốm ngắt một lượng đất đủ dùng để tạo phôi một sản phẩm gốm từ con trạch đất đã se sẵn. Trước khi tạo dáng phôi gốm phải chuốt phôi. Thường khi chuốt gốm phải có hai người (phụ nữ), một người đứng, hai tay se con trạch đất để chuẩn bị nguyên liệu cho các sản phẩm kế tiếp, một chân đứng trụ, chân kia đạp bàn xoay, người còn lại lấy con trạch đất đặt lên bàn xoay, cuộn dải đất thành hình trụ tròn rồi dùng tay kết hợp con sò (dụng cụ chuốt gốm), giẻ lau ướt tạo dáng sản phẩm.

Gomthanhha

Se con trạch đất để chuẩn bị nguyên liệu cho sản phẩm kế tiếp.

Gomthanhha

Người bàn tay phụ nữ gân guốc và rắn chắc sau 20 năm làm công việc se con trạch đất. Khi se con trạch đất cần độ dẻo dai của bàn tay để đất sét có chất lượng kết dính tốt.

_MG_5244

Tay nhồi đất, chân đẩy bàn xoay để người tạo hình có thể tạo phôi cho những sản phẩm gốm. Chính vì thế người se trạch đất cần sự phối hợp nhịp nhành giữa tay và chân.

Phôi gốm sau khi được chuốt tạo dáng xong được đem ra ngoài hong trong bóng râm, đến khi gốm se mặt sẽ khắc hoa văn. Sản phẩm gốm đất nung truyền thống ít khi được trang trí hoa văn, nếu có thì chỉ là một - hai đường chỉ khắc chìm song song trên vai sản phẩm hoặc dùng hoa văn khắc vạch hình sóng nước.

Phôi gốm sau khi được chuốt tạo dáng xong được đem ra ngoài hong trong bóng râm, đến khi gốm se mặt sẽ khắc hoa văn.

 Sản phẩm gốm đất nung truyền thống ít khi được trang trí hoa văn, nếu có thì chỉ là một - hai đường chỉ khắc chìm song song trên vai sản phẩm hoặc dùng hoa văn khắc vạch hình sóng nước.

Sản phẩm gốm đất nung truyền thống ít khi được trang trí hoa văn, nếu có thì chỉ là một - hai đường chỉ khắc chìm song song trên vai sản phẩm hoặc dùng hoa văn khắc vạch hình sóng nước.

Công đoạn sửa nguội được thực hiện khi phôi gốm thành hình được phơi qua nắng khoảng 5 tiếng đồng hồ.

Công đoạn sửa nguội được thực hiện khi phôi gốm thành hình được phơi qua nắng khoảng 5 tiếng đồng hồ.

_MG_5208

Phôi gốm sau khi đã được phơi kỹ được chất vào lò nung, sản phẩm kích thước nhỏ lồng vào trong lòng sản phẩm kích thước lớn hơn rồi chồng xếp thành tầng trong lò.

Một sản phẩm gốm nung đạt chuẩn phải được nung trong lò suốt 24 tiếng đồng hồ với cường độ lửa chính xác để gốm lên màu đều và đẹp. Người thợ phải liên tục thêm củi để giữ lửa cho lò nung. Nếu quên thêm củi, lửa không đúng thì gốm không thể đạt được màu đỏ gạch nung đúng chuẩn.

Những sản phẩm gốm vừa được nung xong và đưa ra lò chờ thành phẩm.

Những sản phẩm gốm vừa được nung xong và đưa ra lò chờ thành phẩm.

Như vậy, từ nguyên liệu đất sét được mua từ Điện Bàn đến một chiếc bình, chiếc chum được đưa ra từ lò nung là một quá trình công phu, cẩn thận. Qua đôi tay khéo léo, lành nghệ của người thợ, những đường cong mềm mại, họa tiết nổi bật trở nên có hồn, sống động vô cùng. Những con trâu, con gà, con heo như những sinh vật có linh hồn và sự sống.Người nghệ nhân làm gốm không chỉ nặn đất, chuốt gốm mà còn gửi trọn tình yêu nghề và cả tâm hồn của mình vào tác phẩm. Hay nói cách khác, họ là người “thổi hồn” vào những nắm đất tưởng như vô tri, vô giác kia.

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
ban-dem,dung-dien-thoai,ung-thu

Clip: Sử dụng điện thoại trước khi ngủ có khả năng gây ung thư cao

Video Hot -
Từ nay hãy bỏ ngay chơi game, xem phim trước khi ngủ nhé !
bolero,phuong-my-chi,quang-le,than-tuong-bolero-2017
Thần tượng Bolero 2017

Mặc dư luận, Quang Lê khuyến khích Phương Mỹ Chi hát nhạc tình yêu ở tuổi 14

TV Show -
Trước vướng mắc của "con gái nuôi" khi đang chuyển dần sang thể hiện dòng nhạc Bolero, Quang Lê đã có những chia sẻ thú vị này.
lam-vinh-hai,lam-vinh-hai-bo-vo,linh-chi

Linh Chi à, ‘vô tư hồn nhiên’ cũng chỉ nên có mức độ thôi!

Hậu trường -
Linh Chi đẹp, đây là điều không thể phủ nhận nhưng Á hậu Phụ nữ Việt Nam qua ảnh 2012 có khôn khéo và thông minh hay không thì có lẽ cần phải suy xét lại.
beast,cube-entertainment,hyunseung-roi-beast,kpop

‘Chốt’ tên nhóm mới cho 5 cựu thành viên BEAST và đó là…

Âm nhạc -
Các anh chàng đã sẵn sàng viết tiếp "chương 2" trong sự nghiệp cùng nhau.
fashion-week-2017,milan,nhung-dieu-an-tuong
Fashion Week 2017

Chỉ mới diễn ra vài ngày, tuần lễ thời trang Milan 2017 bỗng chốc thu bé lại bằng ba điều sau!

Hot - trend -
Từ các tấm ảnh hậu trường, streetstyle bên lề show diễn cho đến bộ sưu tập Gucci hay Moschino... cũng đều là những điều độc đáo khiến mà các tín đồ không thể cảm nhận ở đâu khác ngoài kinh đô thời trang Milan.
kang-tae-oh,nha-phuong,tuoi-thanh-xuan

Linh, Junsu, Phong hay Cynthia - Ai mới là người đáng thương nhất Tuổi thanh xuân 2?

Phim ảnh -
Bốn nhân vật chính trong Tuổi thanh xuân 2 – Linh, Junsu, Cynthia và Phong – mỗi người đều mang trong mình một phân vân trong chuyện tình cảm. Vậy trong hoàn cảnh này, ai mới là người đáng thương nhất?
Sổ tay Tips

6 điều quan trọng bạn sẽ học được trong đời sau khi bị người yêu phản bội

Dating -
Đâu phải những lần phản bội chỉ đem tới nỗi đau, nó còn dạy cho bạn nhiều bài học về cuộc đời mà bạn cần phải tự mình chiêm nghiệm được.
TIN LIÊN QUAN

Chúng ta còn ‘phải’ khiến vợ cũ của Lâm Vinh Hải đáng thương đến thế nào nữa mới thôi?

Những ngày này, chúng ta cho mình cái quyền thông cảm và tội nghiệp cho Lý Phương Châu - vợ cũ của Lâm Vinh Hải. Thế nhưng có lẽ chính chúng ta - những người ngoài cuộc, đang tô đậm thêm nỗi đau và khiến cô ấy trở nên đáng thương hơn bao giờ hết.
hot-girl,hot-girl-tu-linh,tu-linh,tu-linh-lay-chong,tu-linh-mu

Hot girl Tú Linh khoe hậu trường ảnh cưới ở Đà Lạt, chuẩn bị làm vợ người ta

Đời sống - Xã hội -
Những hình ảnh trong quá trình chụp ảnh cưới của Tú Linh được đăng tải khá nhiều chứng tỏ việc ngày mà cô kết hôn với bạn trai - doanh nhân trẻ Long Hoàng sắp diễn ra.

Nếu bạn còn nhớ đại úy Yoo của ‘Hậu duệ mặt trời’ thì ở ‘Sao nhập ngũ’ cũng có một người như vậy

TV Show -
Chàng lính Huỳnh Anh trong chương trình "Sao nhập ngũ" chính là phiên bản Việt của anh đại úy Yoo từng khiến khán giả điên đảo một thời.
TIN LIÊN QUAN

Với loạt biểu cảm này, Thanh Duy xứng đáng nhận danh hiệu chàng lính đáng yêu nhất của ‘Sao nhập ngũ’

Chương trình đang chiếm được sự quan tâm của khán giả, đặc biệt là chàng lính Thanh Duy cực dễ thương, tạo một điểm nhấn đặc biệt vô cùng với khán giả.
nu-sinh,nu-sinh-tu-nan,tai-nan-giao-thong

Nữ sinh lớp 12 đi xe đạp điện ngã ra đường bị xe bồn cán tử vong

Đời sống - Xã hội -
Hai nữ sinh đang đi chuyển bằng xe đạp điện thì bất ngờ va chạm bị ngã đúng lúc chiếc xe bồn đang lao tới.
hoa-thien-cot,sam-sam-den-roi,trieu-le-dinh

Fan bất ngờ khi Triệu Lệ Dĩnh bỗng chốc già đi 30 tuổi

Hậu trường -
Triệu Lệ Dĩnh nổi tiếng là người đẹp không tuổi với nhan sắc ngọt ngào đáng yêu nên người hâm mộ rất bất ngờ khi nhìn thấy hình ảnh già nua của cô.
bts,bts-dao-bigbang,gaon-chart-awards

BTC Gaon Chart Awards chính thức xin lỗi, fan BTS - BigBang ngừng tranh cãi được rồi!

Âm nhạc -
Những lùm xùm liên quan đến nghi án sân khấu đạo nhái T.O.P của BTS đã đến hồi kết thúc.
hotboy-noi-loan-2,luong-manh-hai,vu-ngoc-dang

‘Hot boy nổi loạn 2’ tung trailer mới dập tắt hoàn toàn sự mơ mộng và lãng mạn

Phim ảnh -
Trước giờ G, nhà sản xuất và ekip bộ phim "Hot boy nổi loạn 2" tiếp tục tung trailer mới dài 2 phút 30 giây với những cảnh phim đầy kịch tính và dữ dội hơn.
exo,exo-l,gaon-chart-awards

Fan EXO bị chỉ trích vì la hét quá to tại Gaon Chart Awards

Âm nhạc -
Sự cuồng nhiệt của cộng đồng EXO-L có lẽ đã khiến những người có mặt tại đêm trao giải ít nhiều cảm thấy không thoải mái.
nhuom-toc,nhuom-toc-tam-thoi,thuoc-nhuom-toc

Sắp hè rồi, F5 mái tóc với 4 loại thuốc tự nhuộm tại nhà siêu dễ lại còn an toàn này đi thôi!

Thời trang - Đẹp -
Mùa hè sẽ rực rỡ và sôi động hơn biết bao với mái tóc đầy sức sống. Thế nên thay vì phải ra tiệm tốn kém, bạn có thể vô tư tự nhuộm tại nhà cực dễ và an toàn với 4 sản phẩm giá bình dân này!
dao-tin-the-voice,team-thu-minh,the-voice-2017
The Voice 2017

Đào Tín The Voice: ‘Tôi đánh liều khi chọn về team Thu Minh’

TV Show -
Cùng lắng nghe những chia sẻ của "lạnh lùng boy" Đào Tín, đội HLV Thu Minh sau khi khiến bộ ba HLV Thu Minh, Đông Nhi và Noo Phước Thịnh tranh giành mệt nghỉ tại tập 2 The Voice - Giọng hát Việt 2017.
hot-boy-tra-sua,le-tan-loi,truong-giang

Full clip ‘Hot boy trà sữa’ Lê Tấn Lợi được cho là ‘thiếu tôn trọng’ với Trấn Thành - Trường Giang ngay trên sóng truyền hình

Video Hot -
Trấn Thành - Trường Giang vì yêu quý mới chia sẻ, trải lòng mình thế mà phản ứng và thái độ của anh chàng hot boy này cứ sao sao ấy nhỉ?
noi-nay-co-anh,son-tung,son-tung-m-tp,vpop

‘Thánh soi’ đích thực của MV 40 triệu view ‘Nơi Này Có Anh’ đâu cả rồi?

Âm nhạc -
Bạn tự tin đã góp không ít vào số lượt xem khủng MV mới nhất của Sơn Tùng. Hãy chứng minh bản thân qua bài Quizz về 'Nơi này có anh' dưới đây. Câu trả lời sẽ nói lên bạn là một Sky thực thụ hay có thể chỉ là "người dưng ngược lối" của Sơn Tùng.