Khám phá làng gốm 500 năm tuổi ở Hội An

Đời sống - Xã hội -

Cho đến nay, gốm Thanh Hà vẫn được làm hoàn toàn bằng tay theo phương thức thủ công truyền thống với quy trình sản xuất qua nhiều bước: làm đất, tạo hình bằng bàn xoay, sửa nguội, phơi...

Đến với di sản văn hóa thế giới phố cổ Hội An, hẳn không ít người đã từng một lần ghé thăm một làng gốm nhỏ ven sông Thu Bồn, nơi cách đây hơn nửa thiên niên niên kỷ là một trung tâm sản xuất, buôn bán đồ gốm đất nung có tiếng, cung cấp sản phẩm cho các tỉnh miền Trung. Trải qua thăng trầm của lịch sử, đến nay làng gốm Thanh Hà (Hội An) - một làng nghề lâu đời, có tính chuyên môn cao - vẫn bảo tồn được nguyên vẹn những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể truyền thống, đặc biệt là những tri thức dân gian về nghề. 

Làng gốm Thanh Hà có lịch sử hình thành lâu đời. Tương truyền vào khoảng thế kỉ 16,17, những thợ thủ công từ Thanh Hóa, Nghệ Tĩnh đã đến Thanh Hà lập làng và xây dựng nên nghề làm gốm, truyền lại cho đến ngày nay. Gốm Thanh Hà không chỉ được người dân Quảng Nam và miền Trung nói riêng biết đến mà có giai đoạn được xuất khẩu sang nước ngoài.

Gomthanhha

Từ thế kỷ 16 - 17, do việc xây dựng các kiến trúc dân dụng ở đô thị cổ Hội An phát triển nhanh, kéo theo nhu cầu về gạch ngói và vật liệu xây dựng đất nung tăng cao. Đây là giai đoạn phát triển thịnh đạt nhất của làng nghề gốm Thanh Hà. Gạch ngói và các vật dụng đất nung từ các lò gốm Thanh Hà trở thành mặt hàng được các lái buôn theo đường sông đưa đến khắp các tỉnh miền Trung. Cho đến nay, gốm Thanh Hà vẫn được làm hoàn toàn bằng tay theo phương thức thủ công truyền thống. Thanh Hà sản xuất chủ yếu đồ gốm đất nung (không tráng men), màu gốm đỏ tươi, xương gốm mịn, độ nung không cao lắm.

Quy trình sản xuất ra một sản phẩm qua nhiều bước: làm đất, tạo hình bằng bàn xoay, sửa nguội, phơi, nung.

Đất sét được mua tại Duy Xuyên, Điện Bàn. Đất sét khi mua về phải được người thợ dùng dầm để xử lý đất tơi ra.

Đất sét được mua tại Duy Xuyên, Điện Bàn. Đất sét khi mua về phải được người thợ dùng dầm để xử lý đất tơi ra.

Thời gian xử lý đất thô tốn nhiều thời gian và công sức

Thời gian xử lý đất thô tốn nhiều thời gian và công sức.

Theo kinh nghiệm dân gian thì đất sét vàng được chọn để làm gốm là loại đất có độ dẻo, kết dính, không lẫn tạp chất. Đây là ba yếu tố quan trọng góp phần cho việc tạo hình phôi gốm được mềm mại, đẹp mắt. Loại đất này sẽ cho ra sản phẩm gốm có độ chịu lực tốt, màu sắc áo gốm đỏ/hồng, mịn màng, tươi sáng. Muốn biết độ dẻo của đất, người thợ ngắt một mẩu đất sét, dùng tay se thành sợi dài (con trạch đất) rồi bẻ cong, gấp hai đầu con trạch đất lại với nhau, nếu con trạch đất không bị nứt, gãy là đất sét dẻo.

Đất sau khi được làm mềm và loại bỏ tạp chất thì sẽ được nghệ nhân tiếp tục xử lý để tạo độ kết dính cho đất.

Đất sau khi được làm mềm và loại bỏ tạp chất thì sẽ được nghệ nhân tiếp tục xử lý để tạo độ kết dính cho đất.

Đôi chân người phụ nữ rắn rõi qua 20 năm phải đạp hàng khối đất mỗi ngày. Việc đạp đất sẽ làm cho đất có độ kết dính cao hơn.

Đôi chân người phụ nữ rắn rỏi qua 20 năm phải đạp hàng khối đất mỗi ngày. Việc đạp đất sẽ làm cho đất có độ kết dính cao hơn.

Gomthanhha

Mỗi người làm công việc chuốt phôi gốm đều phải có một cây cung để tách những khối đất sét sao cho chính xác lượng đất cho mỗi sản phẩm.

Khi đất đã được luyện kĩ thì khối đất lớn được chia thành từng phần nhỏ để se thành các con trạch đất. Người thợ chuốt gốm ngắt một lượng đất đủ dùng để tạo phôi một sản phẩm gốm từ con trạch đất đã se sẵn. Trước khi tạo dáng phôi gốm phải chuốt phôi. Thường khi chuốt gốm phải có hai người (phụ nữ), một người đứng, hai tay se con trạch đất để chuẩn bị nguyên liệu cho các sản phẩm kế tiếp, một chân đứng trụ, chân kia đạp bàn xoay, người còn lại lấy con trạch đất đặt lên bàn xoay, cuộn dải đất thành hình trụ tròn rồi dùng tay kết hợp con sò (dụng cụ chuốt gốm), giẻ lau ướt tạo dáng sản phẩm.

Gomthanhha

Se con trạch đất để chuẩn bị nguyên liệu cho sản phẩm kế tiếp.

Gomthanhha

Người bàn tay phụ nữ gân guốc và rắn chắc sau 20 năm làm công việc se con trạch đất. Khi se con trạch đất cần độ dẻo dai của bàn tay để đất sét có chất lượng kết dính tốt.

_MG_5244

Tay nhồi đất, chân đẩy bàn xoay để người tạo hình có thể tạo phôi cho những sản phẩm gốm. Chính vì thế người se trạch đất cần sự phối hợp nhịp nhành giữa tay và chân.

Phôi gốm sau khi được chuốt tạo dáng xong được đem ra ngoài hong trong bóng râm, đến khi gốm se mặt sẽ khắc hoa văn. Sản phẩm gốm đất nung truyền thống ít khi được trang trí hoa văn, nếu có thì chỉ là một - hai đường chỉ khắc chìm song song trên vai sản phẩm hoặc dùng hoa văn khắc vạch hình sóng nước.

Phôi gốm sau khi được chuốt tạo dáng xong được đem ra ngoài hong trong bóng râm, đến khi gốm se mặt sẽ khắc hoa văn.

 Sản phẩm gốm đất nung truyền thống ít khi được trang trí hoa văn, nếu có thì chỉ là một - hai đường chỉ khắc chìm song song trên vai sản phẩm hoặc dùng hoa văn khắc vạch hình sóng nước.

Sản phẩm gốm đất nung truyền thống ít khi được trang trí hoa văn, nếu có thì chỉ là một - hai đường chỉ khắc chìm song song trên vai sản phẩm hoặc dùng hoa văn khắc vạch hình sóng nước.

Công đoạn sửa nguội được thực hiện khi phôi gốm thành hình được phơi qua nắng khoảng 5 tiếng đồng hồ.

Công đoạn sửa nguội được thực hiện khi phôi gốm thành hình được phơi qua nắng khoảng 5 tiếng đồng hồ.

_MG_5208

Phôi gốm sau khi đã được phơi kỹ được chất vào lò nung, sản phẩm kích thước nhỏ lồng vào trong lòng sản phẩm kích thước lớn hơn rồi chồng xếp thành tầng trong lò.

Một sản phẩm gốm nung đạt chuẩn phải được nung trong lò suốt 24 tiếng đồng hồ với cường độ lửa chính xác để gốm lên màu đều và đẹp. Người thợ phải liên tục thêm củi để giữ lửa cho lò nung. Nếu quên thêm củi, lửa không đúng thì gốm không thể đạt được màu đỏ gạch nung đúng chuẩn.

Những sản phẩm gốm vừa được nung xong và đưa ra lò chờ thành phẩm.

Những sản phẩm gốm vừa được nung xong và đưa ra lò chờ thành phẩm.

Như vậy, từ nguyên liệu đất sét được mua từ Điện Bàn đến một chiếc bình, chiếc chum được đưa ra từ lò nung là một quá trình công phu, cẩn thận. Qua đôi tay khéo léo, lành nghệ của người thợ, những đường cong mềm mại, họa tiết nổi bật trở nên có hồn, sống động vô cùng. Những con trâu, con gà, con heo như những sinh vật có linh hồn và sự sống.Người nghệ nhân làm gốm không chỉ nặn đất, chuốt gốm mà còn gửi trọn tình yêu nghề và cả tâm hồn của mình vào tác phẩm. Hay nói cách khác, họ là người “thổi hồn” vào những nắm đất tưởng như vô tri, vô giác kia.

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
dien-anh,la-la-land,oscar-2017

Đề cử Oscar 2017: Sau hai thập kỷ, La La Land đã làm được điều như Titanic

Phim ảnh -
Những cái tên là chủ nhân tương lai của tượng vàng Oscar đã dần lộ diện, theo như đề cử mới đây được công bố từ Viện Hàn Lâm. Bộ phim La La Land dẫn đầu với 14 đề cử Oscar, ngang với Titanic cách đây 20 năm.
kieng-ki,tai-loc,tet

Muốn rước tài lộc vào nhà, cần kiêng kị những điều này trên bàn thờ ngày Tết

Đời sống - Xã hội -
Bày trí bàn thờ ngày Tết là việc bất cứ gia đình nào cũng phải làm ngày Tết, dưới đây là một số lưu ý cần phải ghi nhớ.
baylee,thien-than-nhi,thien-than-nhi-8-tuoi,thien-than-nhi-xu-han

Vẻ đáng yêu ‘chết người’ của thiên thần nhí lai Hàn và Canada

Đời sống - Xã hội -
Với vẻ ngoài xinh đẹp và tài năng ở nhiều lĩnh vực nghệ thuật, Baylee Ann Boehr hiện được đánh giá là gương mặt triển vọng của làng giải trí Hàn Quốc.
luu-ngoc-kim-khanh,minh-huyen,ntk-sexy,xita

3 nhà thiết kế sexy nhất làng mốt Việt, họ là ai?

Làng mẫu -
Thiết kế trang phục đẹp thôi chưa đủ, họ còn là những nhà thiết kế vô cùng sexy với những shoot hình khoe thân chuẩn mẫu trong các set đồ nhìn là mê.
da-nu,da-nu-ngo-thanh-van,ngo-thanh-van

Ngất ngây trước vẻ mong manh của ‘đả nữ’ Ngô Thanh Vân

Hậu trường -
Dù đang bận rộn với dự án phim đình đám tại Mỹ nhưng “đả nữ” Ngô Thanh Vân vẫn khiến ai nấy không khỏi trầm trồ trước nhan sắc xinh đẹp cùng thần thái vô cùng lôi cuốn và ấn tượng.
cap-doi,hoang-kieu,midu,ngoc-trinh

Đại gia - chân dài Vbiz và muôn vàn lí do chia tay trong ngỡ ngàng

Hậu trường -
"Không nói không rằng", đùng một cái, những cặp đôi sao Việt này tuyên bố chia tay trong sự bất ngờ và choáng váng của người hâm mộ.
huong-giang-idol,remix-new-generation-2017,team-huong-giang,the-remix-2017
Remix New Generation 2017

Xem loạt biểu cảm ‘một phút cho đời thăng hoa’ của Hương Giang Idol tại Remix New Generation

TV Show -
Đây sẽ là những khoảnh khắc ấn tượng mà Hương Giang để lại sau tập 3 Remix New Generation.
private-meeting,son-tung-mtp,vlive

Cùng lắng và ‘điên’ với Sơn Tùng trong Private Meeting phiên bản HD

Âm nhạc -
Với một concept độc đáo, thật gần, thật lạ, Sơn Tùng MTP đã cùng hơn 300 người hâm mộ cháy hết mình nhưng cũng thật lắng đọng khi có những giây phút nhìn lại khoảnh khắc tuyệt vời của năm 2016 vừa qua.
bi-quyet-duong-moi,duong-moi,son-lipice

Tuyệt chiêu dưỡng môi đúng cách cùng các hot beauty blogger Việt

Thời trang - Đẹp -
Beauty blogger Emmi Hoàng - Happy Skin, Chloe Nguyễn và An Phương Letsplaymakeup, đã có một buổi workshop chia sẻ cực bổ ích về đôi môi cùng với sự tham gia sôi nổi của các tín đồ yêu làm đẹp.
bung-de-giay,oc-thanh-van,tran-thanh,truong-giang

Ốc Thanh Vân mong Trấn Thành, Trường Giang, Thu Trang mua tặng đôi giày mới

Video Hot -
Sau sự cố bị bung đế giày trên sóng truyền hình, nữ MC hy vọng các đồng nghiệp sẽ tặng cho mình một đôi khác để mang vào số tiếp theo.
barron-trump,le-nham-chuc,melania-trump,tong-thong-donald-trump

Đệ nhất phu nhân thì đã sao, mẹ của Barron Trump vẫn bị từ chối như bao bà mẹ khác

Đời sống - Xã hội -
Khoảnh khắc bẽ mặt của tân Đệ nhất phu nhân Mỹ - Melania Trump sau khi lọt vào ống kính của giới truyền thông đã lập tức trở thành một trong những video hot nhất ngày nhậm chức.
chuan-dep-con-gai-thoi-nay,fashion-icon,fashionista,phong-cach-thoi-trang

Làm con gái bây giờ thật áp lực, nhưng vẫn có những cô nàng đã xinh và còn mặc đẹp thế này đây!

Hot - trend -
Chẳng sai tẹo nào đâu, không thể phủ nhận được việc các cô gái vừa có nhan sắc lại sở hữu gu thời trang riêng ấn tượng luôn thu hút ánh mắt của bất kì ai. Cứ nhìn cách cô gái này phối hợp tủ đồ là biết.
annette-bening,emily-blunt,oscar-2017,taraji-p-henson

Dự đoán đề cử Oscar 2017 - Một cuộc chiến kinh khủng ở hạng mục Nữ diễn viên

Hậu trường -
Càng tới gần thời điểm công bố danh sách ứng cử viên rút gọn của Oscar lần thứ 89, người ta càng lúc càng cảm nhận được “sức nóng” kinh hoàng đến từ những người đẹp.
hoa-hau-chau-a-tai-uc,hoa-hau-huynh-tien,huynh-tien

Hoa hậu Huỳnh Tiên thướt tha với áo dài Việt trên đất Hàn

Hậu trường -
Dưới thời tiết âm 10 độ tại Hàn Quốc, Huỳnh Tiên vẫn thu hút rất nhiều sự chú ý bởi vẻ xinh đẹp, rạng rỡ.
fancam-hani,hani,hani-gay-sot,mbc-music-festival,twice

‘Ga lăng’ với TWICE, Hani (EXID) tiếp tục có fancam gây sốt thứ hai chỉ trong 1 tháng!

Âm nhạc -
Không hổ danh là “Nữ thần fancam”, Hani vừa có fancam gây sốt thứ 3 trong sự nghiệp.
dien-anh,phim-hay,sieu-anh-hung,superman

Bạo lực và mâu thuẫn, Hollywood đang huỷ hoại các người hùng trong mắt trẻ thơ?

Phim ảnh -
Tác động của việc xem các phim siêu anh hùng lên hành vi của trẻ con” đã chỉ ra rằng: những thể loại phim này khiến cho các khán giả nhỏ dễ trở nên hung hăng hơn.
nguoi-yeu,nha-phuong,nhac,tren-song-truyen-hinh,truong-giang

Trường Giang và những lần bị trêu chọc khi nói chuyện yêu Nhã Phương trên sóng truyền hình

Video Hot -
Nam danh hài nhiều lần rơi vào tình huống khó xử khi bị các đồng nghiệp nhắc đến bạn gái Nhã Phương.
fashion,son-tung,top-50-nghe-si-chau-a-mac-dep

Sơn Tùng lọt top 50 gương mặt thời trang Châu Á

Sao đẹp - Sao xấu -
Mới đây, trên website I-Magazine đã chính thức công bố danh sách nghệ sỹ đoạt giải thưởng uy tín “Fashion Award Year 2016” do I- Magazine và Adobe Behance tổ chức và công bố, danh sách này bao gồm 50 gương mặt nam nghệ sỹ, 50 gương mặt nữ nghệ sỹ của châu Á.