Công trường Dân Chủ: Nơi từng là hố chôn tập thể gần 2.000 người

Đời sống - Xã hội -

Công trường Dân Chủ, nơi xảy ra nhiều tai nạn chết người thời gian qua từng là hố chôn tập thể gần 2.000 sinh linh bị vua Minh Mạng ra lệnh chém.

“Chiều giông Mả Ngụy cũng giông. Hồn lên lớp lớp bềnh bồng như mây. Sống thời gươm bén cầm tay. Chết thời một sợi lông mày cũng buông. Thương thay Mả Ngụy mưa tuôn…”, mấy câu thơ đứt quãng, như khóc cho gần 2.000 sinh linh bị Minh Mạng ra lệnh chém chết ngay, rồi đem trút xuống hố chôn tập thể tại Sài Gòn…

Đất của oan hồn

Mả Ngụy hay còn gọi là Mả Biền Tru (Mả: mồ mả, Biền Tru: chém ngay, không cần xét xử) vốn nằm trong một vùng đất khá rộng lớn gọi là Đồng tập trận của Gia Định thành ngày xưa. Ngày nay, Mả Ngụy được xác định nằm ở vị trí ngã sáu Công trường Dân chủ, quận 3, TP HCM.

Các lão niên sống lâu năm ở Sài Gòn thường nhắc về di tích Đồng tập trận hay Mả Ngụy như một vùng đất của oan hồn. Bởi nơi đây là hố chôn tập thể lớn nhất Sài Gòn với gần 2.000 xác người bị chém ngang lưng. Máu nhuốm đỏ một vùng rộng lớn, tử khí bốc lên từ hàng ngàn xác người hơn chục ngày sau vẫn chưa tan. 
 
Tương truyền, tháng 7 xá tội vong nhân năm ấy, dân Sài Gòn cúng cô hồn liên tục từ 14 đến 30, vẫn bị người âm hiện về kêu khóc vì đói khát, thiếu ăn…
Hình ảnh hiếm hoi về khu Mả ngụy ở Sài Gòn được một nhiếp ảnh gia người Pháp chụp lại

Hình ảnh hiếm hoi về khu Mả ngụy ở Sài Gòn được một nhiếp ảnh gia người Pháp chụp lại.

 
Mả Ngụy gắn liền với sự kiện “diệt giặc Lê Văn Khôi” dưới thời vua Minh Mạng. Lê Văn Khôi vốn là người dũng mãnh vô song, tay không đánh cọp, khiến dân chúng khắp nơi nể phục. Thời còn trẻ, Lê Văn Khôi có tên là Nguyễn Hựu đã từng dấy binh làm loạn, bị quan quân đuổi đánh mới chạy về Thanh Hóa. 
 
Tại đây Hựu gặp Lê Văn Duyệt, mến tài, liền đầu thú. Thấy Hựu tài sức hơn người, Lê Văn Duyệt tin dùng liền nhận làm con nuôi, đổi tên là Lê Văn Khôi và cất nhắc lên làm Phó vệ úy.
 
Sử gia Trần Trọng Kim có ghi lại về cuộc bạo loạn của Lê Văn Khôi như sau: Năm 1832, khi Lê Văn Duyệt - Tổng trấn Gia Định thành vừa mới mất, tên quan tham ác Bạch Xuân Nguyên vốn có hiềm khích với ông Duyệt, liền lập mưu quấy phá gia đình ông. Xuân Nguyên lấy cớ phụng mật chỉ của vua liền bắt bớ và tra khảo cả nhà Lê Văn Duyệt. Con trai nuôi Lê Văn Khôi quá uất ức, liền tính chuyện cướp ngục và mưu phản triều đình Huế.
 
Khôi cướp ngục thành công, liền xông vào dinh giết chết quan bố chánh Bạch Xuân Nguyên. Nguyễn Văn Quế - người cùng lo vụ án Lê Văn Duyệt, đem người đến cứu cũng bị giết chết. Sài Gòn bấy giờ có thành Bát quái, còn gọi là thành Phiên An với 8 mặt về 8 hướng, do Lê Văn Duyệt xây dựng để giữ an ninh trật tự. 
 
Phó lãnh binh thành Phiên An - Giả Tiến Chiêm đem hơn 400 lính chống lại nhưng cũng thua Lê Văn Khôi và 27 người lính phiến loạn. 
 
Lê Văn Khôi cho mở cửa tù, thả hết phạm nhân, phát khí giới cho họ, thu phục về phe loạn đảng. Khôi tự xưng là Đại nguyên soái, phong quan tước cho thủ hạ, lập triều đình riêng.
 
Chiếm được Phiên An thành, Khôi sai Thái Công Triều đem quân đi chiếm các tỉnh thành khác. Chỉ trong vòng chưa đầy 1 tháng, Nam Kỳ lục tỉnh đã nằm trong tay Lê Văn Khôi.
 
Để đàn áp “giặc Lê Văn Khôi”, triều đình Huế kéo hàng vạn quân theo đường thủy, đường bộ ồ ạt vào Nam. Triều đình chiếm lại hết các tỉnh thành, vây đánh Sài Gòn. Lê Văn Khôi thất thế, cố thủ tại Phiên An. Triều đình phá thành Phiên An ròng rã hai năm vẫn không vào được thành.
 
Năm 1834, Lê Văn Khôi chết vì bệnh phù thủng, hưởng dương 37 tuổi. Cái chết của Lê Văn Khôi là khơi nguồn của sự kiện tử hình tập thể đến 1831 người liên quan đến “loạn đảng”, khiến tử khí bao trùm đất Sài Gòn đến cả tháng chưa tan.
Khu bùng binh Ngã sáu Dân chủ xưa kia vốn là một huyệt mộ với số lượng thây ma khổng lồ.

Khu bùng binh ngã sáu Dân Chủ xưa kia vốn là một huyệt mộ với số lượng thây ma khổng lồ.

Xử lăng trì cậu bé 7 tuổi

Lê Văn Khôi mất, con trai mới 7 tuổi của ông là Lê Văn Câu được cử lên thay thế. Lúc bấy giờ, hiện trạng thành Phiên An hết sức nguy ngập, thành đang bị bao vây, dịch tả hoành hành, Lê Văn Khôi mất… khiến sĩ khí lẫn sức lực quân dân đều bị suy kiệt trầm trọng. Tuy vậy, mãi đến tháng 9 năm 1835, triều đình mới phá được thành Phiên An.

Quân nổi dậy bao gồm 1831 người đều bị giết chết. Triều đình cho đào một chiếc hố khổng lồ ở Đồng tập trận để chôn xác. Bất kể già, trẻ, gái, trai, cả con nít còn nằm nôi… trong thành Phiên An đều bị xử tử ngay sau đó. 

Xác được vứt xuống hố chôn tập thể, lấy đá đổ đống thành gò làm bia, đề: “nơi bọn nghịch tặc bị giết để tỏ quốc pháp”. Từ đó Đồng tập trận còn mang tên là Mả Ngụy.

Riêng có 6 người được gọi là đầu đảng bị đem ra Huế xử lăng trì. Trong đó có Lê Văn Câu mới vừa tròn 7 tuổi và một linh mục người Pháp là Marchand, thường gọi là cố Du. Theo quốc pháp, Lê Văn Câu và 5 người khác đều bị chặt hết tay chân, rồi cho xẻo từng miếng thịt, đau đớn đến chết mới thôi. 
 
Dân chúng còn đồn rằng, triều đình cho khai quật mộ Lê Văn Khôi, đem xương tứ chi quăng cho chó gặm, còn thủ cấp thì băm nhuyễn rải ngoài biển khơi. Tuy nhiên, không có sử gia nào nghiên cứu và chép lại điều này. Sau, triều đình cho đập thành Bát quái Phiên An, xây một thành mới nhỏ hơn, ít kiên cố hơn là Gia Định thành. Sài Gòn từ đó được biết đến bằng cái tên thành Gia Định.
 
Sau sự kiện “diệt giặc Lê Văn Khôi”, dân Sài Gòn thời bấy giờ mỗi khi cúng cô hồn thường làm bánh màu xanh đỏ dành cho “đầu lĩnh” Lê Văn Câu mới tròn 7 tuổi và trẻ con bị chết oan bởi binh biến Phiên An.
 Một số nhà theo đạo công giáo còn lén mua xì gà và rượu sâm-panh để cúng cho cố Du - tức linh mục người Pháp tên Marchand.
 
Theo học giả Vương Hồng Sển trong cuốn “Sài Gòn năm xưa”, có thể hình dung Đồng tập trận hay còn gọi là Mả Ngụy bắt đầu ở khoảng khu vực Ngã sáu Công trường Dân chủ trải dài theo đại lộ 3 tháng 2, đường Điện Biên Phủ và khu vực Ngã Bảy (nơi có đường Lý Thái Tổ chạy qua) cho đến tận khu Trường đua Phú Thọ. 
 
Khu bùng binh Ngã sáu Dân chủ xưa kia vốn là một huyệt mộ với số lượng thây ma khổng lồ

Mả Ngụy - vùng đất của oan hồn giờ đã trở thành một trong những nơi sầm uất nhất TP HCM.

 
Và đúng như câu thơ “Chiều giông Mả ngụy cũng giông. Hồn lên lớp lớp bềnh bồng như mây”, khu vực Mả ngụy được coi là “đất của oan hồn”. Các lão niên và sách sử còn chép lại, Mả ngụy thời ấy, không ai dám bén mảng, dần trở thành một vùng rừng cây rậm rạp rộng lớn giữa trung tâm đất Gia Định. 
 
Mỗi khi chạng vạng, lập lờ giữa ánh sáng và bóng tối, Mả ngụy mờ đục như bị phủ một lớp sương. Người xưa đồn đại đó chính là vong hồn của gần 2.000 người bị chôn tập thể, bắt đầu trồi lên để sống phần của người cõi âm.
 
Và cũng chính nơi đây, “hoàng đế tự phong” Phan Xích Long và 56 người thuộc “Hội kín chống Pháp” đã bị xử bắn, sau cuộc khởi nghĩa thất bại diễn ra vào tháng 2/1916.
 
Mả Ngụy xưa kia đã chứng kiến biết bao cái chết, trở thành nghĩa địa tự phát lớn nhất Sài Gòn và vùng đất của oan hồn không ai dám khai phá. Nhưng theo quá trình đô thị hóa, vùng Mả Ngụy ngày nào đã trở thành một phần của quận 3, quận 10, một trong những nơi sầm uất nhất của TP HCM.
 
Và mỗi rằm tháng 7, cúng cô hồn, các cụ từ giữ đình, giữ miếu rải rác khắp Sài Gòn vẫn không quên khấn các vong hồn ở Mả Ngụy về nhận chút lòng của người dương gian. 
 
Tuy đã hơn 170 năm qua, kể từ vụ xử tử kinh hoàng, các lão niên vẫn còn ngân nga mấy câu thơ xót xa cho Mả Ngụy. Rằng, “Chiều giông Mả ngụy cũng giông. Hồn lên lớp lớp bềnh bồng như mây. Sống thời gươm bén cầm tay. Chết thời một sợi lông mày cũng buông. Thương thay Mả ngụy mưa tuôn…”
BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
bts,bts-dance,not-today

Chưa từng thấy ai tung MV phiên bản dance dài đến 8 phút như BTS!

Âm nhạc -
Chắc hẳn bạn sẽ phải mở to mắt khi thấy độ dài của MV “Not Today’’ phiên bản zoom cận cảnh vũ đạo này.
2pm,jun-k,jun-k-bi-nga

Thông báo mới nhất từ JYP về sức khỏe của Jun.K sau cú ngã ‘trời giáng’ khiến 2PM phải hoãn concert

Âm nhạc -
Tạm thở phào vì cuối cùng tình hình của Jun.K cũng đã được cập nhật.
giong-hat-viet,giong-hat-viet-2017,the-voice

Chàng trai với hit ‘Nấc thang lên thiên đường’ khiến Đông Nhi cùng các HLV lắng đọng

Video Hot -
Một màn trình diễn quá tình cảm khiến cả sân khấu lắng đọng.
dong-nhi,giong-hat-viet-2017,the-voice-2017,thu-minh,toc-tien
The Voice 2017

Thu Minh sung sướng, cười mãn nguyện khi thuyết phục được giọng ca phi giới tính Tùng Anh

TV Show -
Ngoài chiến thắng thuộc về Thu Minh khi thuyết phục được Tùng Anh, Tập 3 The Voice còn là cuộc chiến "quyết liệt" khi tranh giành thí sinh của HLV Đông Nhi và Tóc Tiên.
fine,kpop,snsd,taeyeon

Cận ngày trở lại, Taeyeon (SNSD) khẳng định đang… thực sự không ổn!

Âm nhạc -
Các fan thì vẫn đang mòn mỏi đếm ngược thời điểm thần tượng chính thức "lên sàn".
giong-hat-viet-2017,team-thu-minh,the-voice-2017,thi-sinh-hat-giong-nu,tung-anh
The Voice 2017

Chưa một giọng ca ‘phi giới tính’ nào có thể khiến khán giả phấn khích, HLV tranh giành quyết liệt như thế này!

TV Show -
Anh chàng 21 tuổi Trần Tùng Anh thể hiện ca khúc "Mong anh về" bằng giọng nữ cao tại vòng Giấu mặt Giọng hát Việt 2017 khiến ai cũng phải bất ngờ trước tài năng đặc biệt này.
giong-hat-viet,giong-hat-viet-2017,the-voice

Cô nàng chất lừ vừa hát vừa rap khiến Tóc Tiên ‘từ bỏ tình chị em’ với HLV Thu Minh

Video Hot -
Cá tính và chất lừ thế này thì chắc chắn sẽ trở thành ‘truyền nhân’ của Tóc Tiên cho xem.
giong-hat-viet,giong-hat-viet-2017,the-voice

Chàng thí sinh khiến cả 3 HLV Đông Nhi - Noo - Tóc Tiên ‘phát sốt’ với hit ‘Phía sau một cô gái’

Video Hot -
Giọng ca quá da diết với hit ‘Phía sau một cô gái’ khiến cả 3 HLV Noo – Nhi – Tiên phải ‘ngẩn ngơ’
giong-hat-viet-2017,hlv-noo-phuoc-thinh,ngo-anh-dat,the-voice-2017
The Voice 2017

Chàng trai 16 tuổi Ngô Anh Đạt: từ rớt The Voice Kids đến khiến HLV phải tranh giành ở The Voice 2017

TV Show -
Từng trượt ngay vòng Sơ tuyển The Voice Kids 2014, đến khi đủ 16 tuổi Ngô Anh Đạt quyết tâm đến với The Voice 2017 và khiến các HLV phải ra sức tranh giành.
giong-hat-viet,giong-hat-viet-2017,the-voice

Cô nàng ‘chân dài’ khiến HLV Đông Nhi và cả trường quay ‘sởn da gà’ với giọng ca quá nội lực

Video Hot -
Ôi, nghe mà ‘sởn da gà’ luôn các bạn ạ, đến mức HLV Thu Minh còn ngỡ là giọng nam.
giong-hat-viet,giong-hat-viet-2017,the-voice

Cô nàng nóng bỏng với hit của Hà Hồ khiến cả 4 HLV vô cùng tiếc nuối

Video Hot -
Vẫn không thể hiểu sao HLV Noo Phước Thịnh không lựa chọn.
giong-hat-viet-2017,the-voice-2017,thu-minh,toc-tien,tran-lap-1974-2016-
The Voice 2017

Trở lại The Voice, học trò cố nhạc sĩ Trần Lập khiến Thu Minh - Tóc Tiên sụt sùi vì xúc động

TV Show -
Chia sẻ về quá trình từng làm việc với cố nhạc sĩ Trần Lập, Lương Minh Trí khiến HLV Thu Minh vô cùng xúc động, bồi hồi khi nhớ lại người anh đã từng ngồi chung chiếc ghế nóng The Voice ngày nào.
giong-hat-viet,giong-hat-viet-2017,the-voice

Học trò cũ của cố nhạc sĩ, ca sĩ Trần Lập bất ngờ xuất hiện khiến HLV Thu Minh, Tóc Tiên bật khóc vì xúc động

Video Hot -
Một tiết mục thật sự quá xúc động, và cả HLV Thu Minh và Tóc Tiên đều không thể kiềm được nước mắt của mình.
giong-hat-viet-2017,hot-girl,team-dong-nhi,the-voice-2017,tran-thi-huyen-dung
The Voice 2017

Mượn hit Hồ Ngọc Hà, hot girl The Voice chinh phục 4 HLV bằng giọng hát nội lực

TV Show -
Bằng giọng hát khủng cùng ngoại hình xinh xắn, Huyền Dung đã khiến 4 HLV tranh giành quyết liệt.
giong-hat-viet,giong-hat-viet-2017,the-voice

Cô nàng cá tính khiến HLV Đông Nhi ‘tức phát khóc’ khi tiếp tục ‘bỏ rời’ mình để lựa chọn Tóc Tiên

Video Hot -
Nhìn thấy rõ sự mất bình tĩnh của HLV Đông Nhi khi liên tiếp bị 2 thí sinh từ chối mình để về với đội của HLV Tóc Tiên.
giong-hat-viet,giong-hat-viet-2017,the-voice

Cô bé 18 tuổi vô cùng dễ thương với ‘Biệt ly’ khiến Đông Nhi - Tóc Tiên tranh giành ‘nảy lửa’

Video Hot -
Và sân khấu Giọng hát Việt đã thật sự ‘nóng’ lên với màn tranh cãi ‘nảy lửa’ của Đông Nhi và Tóc Tiên
giong-hat-viet,giong-hat-viet-2017,the-voice

Cô nàng hot girl Hà Tĩnh với hit ‘Gửi người yêu cũ’ khiến cả 4 HLV đều ‘phát cuồng’

Video Hot -
Ôi, đây ra một cô nàng vừa hát hay lại còn quá xinh đẹp thế này đây.