Nosaka và ‘Mộ đom đóm’: Câu chuyện về vẻ đẹp chắt lọc từ nỗi đau

Hậu trường -

Câu chuyện về hai anh em Seita và Setsuko vừa là “một định nghĩa khác về nhân tính”, vừa là một tác phẩm mang tinh thần phản chiến mạnh mẽ.

Akiyuki Nosaka (1930 - 2015) là một nhà văn, biên kịch, nhà báo… kì cựu tại Nhật Bản. Khởi nghiệp từ những năm đầu thập niên 60 của thế kỉ 20 với vai trò là một nhà văn, Akiyuki đã cho ra đời nhiều tiểu thuyết và truyện ngắn có chất lượng, trong đó được biết đến rộng rãi nhất là truyện ngắn Hotaru no Haka (Mộ đom đóm) và tiểu thuyết Erogotoshi-tachi (tên tiếng Anh: The Pornoghraphers).

Nếu như Erogotoshi-tachi (sáng tác năm 1963) khiến độc giả rùng mình trước những góc tối trong nền kinh tế Nhật Bản thời hậu chiến với những người trưởng thành nhiều toan tính, thì Hotaru no Haka (1967) lại là bi kịch của những đứa trẻ sinh ra trong chiến tranh.

Chân dung nhà văn Akiyuki Nosaka.

Bìa cuốn sách bằng tiếng Nhật.

Akiyuki Nosaka viết truyện ngắn Hotaro no Haka vào năm 1967, hơn 20 năm sau ngày Chiến tranh Thế giới thứ hai chính thức kết thúc, khép lại một trang lịch sử đầy đau thương trên đất nước mặt trời mọc. Cuộc chiến ấy đã cướp đi của ông cả gia đình: chị gái chết vì ốm bệnh, cha nuôi chết trong trận ném bom ở Kobe, và cô em gái Keiko cũng qua đời vì suy dinh dưỡng trong nạn đói diễn ra không lâu sau đó. Hotaru no Haka viết về Keiko cũng như những tháng năm ngắn ngủi đã đi qua cuộc đời Keiko mà Nosaka là người chứng kiến, cùng sẻ chia và hồi tưởng lại.

Năm 1988, Hotaru no Haka được chuyển thể thành hoạt hình bởi Studio Ghibli với vị trí đạo diễn được giao cho Isao Takahata. Ông đã một lần nữa kể lại Hotaru no Haka - hay chính là tái hiện lại một phần quá khứ của Nosaka thành 90 phút phim đầy ám ảnh về mất mát và đau thương.

Hai anh em Seita và Setsuko

Cốt truyện của Hotaru no Haka xoay quanh gia đình cậu bé Seita và em gái Setsuko. Hai anh em sống cùng mẹ ở một làng quê giữa những ngày Thế chiến đang vào hồi ác liệt. Cuộc sống của hai đứa trẻ và mẹ chúng cứ thế trôi đi trong nỗi khắc khoải đợi chờ ngày trở về của người chồng, người cha đang ở ngoài mặt trận. Không lâu sau đó, bất hạnh ập xuống khi người mẹ tảo tần đột ngột qua đời sau một trận không kích của không quân Mỹ.

Đột ngột mất cả bố lẫn mẹ, hai anh em Seita và Setsuko phải sống cùng người họ hàng thường xuyên đánh mắng hai em. Những uất ức cứ ngày một chất chồng khiến Seita quyết định mang em gái mình vào sâu trong núi. Hai anh em ở lại trong một hang đá, tự xoay sở tìm cách nuôi lấy nhau. Chiến tranh ngày càng khốc liệt, thực phẩm khan hiếm, Seita ngày càng gặp nhiều khó khăn hơn trong việc kiếm thức ăn về nuôi Setsuko. Một ngày kia, khi Seita mang thức ăn về, thì Setsuko đã thiếp ngủ, và không bao giờ tỉnh lại nữa.

Em bé Setsuko lả đi vì đói và bệnh tật

Điều biến Hotaru no Haka trở thành một tác phẩm phản chiến đầy ám ảnh không hẳn là bộ mặt của chiến tranh được mô tả trong bộ phim (hay câu chuyện). Những bom nổ, nhà cháy, người chết, làng mạc hoang tàn ấy, khán giả/độc giả đã bắt gặp nhiều lần, vô số lần trong những bộ phim hay câu chuyện khác. Thứ nghiệt ngã quá sức chịu đựng trong bộ phim, chính là tác động của cuộc chiến ấy lên những đứa trẻ.

Với Seita, chiến tranh không chỉ khiến cậu mất đi cha mẹ, nó còn gián tiếp bắt cậu phải học cách bất mãn, thù ghét mọi người. Đỉnh điểm của sự phát triển tiêu cực ấy là việc Seita mang Setsuko vào trong núi, dù biết rằng cậu không thể tự mình nuôi dưỡng cô bé. Hành động tách mình khỏi cộng đồng ấy vừa là cơn giận giữ không thể xoa dịu, vừa là niềm kiêu hãnh bị tổn thương, và còn hàm chứa trong đó cả sự bất lực đến tuyệt vọng của một chú bé khi cất tiếng cầu xin mà không ai trả lời.

Đời sống khó khăn trong chiến tranh không chỉ khiến Seita quay lưng với cộng đồng, nó còn buộc cậu bé phải tìm đủ mọi cách để sinh tồn - bao gồm cả việc trộm cắp từ những gia đình mà cậu biết rõ họ cũng chẳng còn lại gì. Nhưng sau tất cả những hành động ấy, ngay cả khi Seita đã chấp nhận “túng làm càn”, cậu vẫn mất Setsuko. Seita đã mất đi tất cả - quá khứ hạnh phúc cùng gia đình, hiện tại với người em gái Setsuko. Chỉ khác ở chỗ, nếu quá khứ hạnh phúc của cậu bị chiến tranh cướp mất, thì chính Seita là người đã đánh mất hiện tại cùng Setsuko vì lòng kiêu hãnh của mình.

Seita phải trả giá cho niềm kiêu hãnh của bản thân bằng cái chết của em gái mình

Trái ngược với Seita, cô em gái Setsuko lại là biểu tượng cho phần ngây thơ trong sáng bị chiến tranh huỷ diệt. Không có khả năng tự vệ, không thể tự nuôi sống bản thân, em bé Setsuko chỉ biết trông cậy vào sự chăm sóc của Seita. Trong cảnh thiếu thốn mọi bề, thậm chí cả nỗi cô đơn bị bỏ lại giữa rừng khi Seita đi tìm thức ăn, Setsuko đã tạo ra cho riêng em một thế giới tưởng tượng bằng những hình vẽ nghuệch ngoạc, bằng những đám tang đom đóm, bằng những câu chuyện tưởng ngô nghê nhưng hoá ra lại ẩn chứa những lời dự báo về tương lai đầy bi kịch.

Giấc mơ của em cũng không có gì nhiều, chỉ là em được ăn no, được mặc ấm, và có lại gia đình mình… Setsuko cứ mãi ngây thơ tin vào những điều kì diệu ấy, bởi em còn quá nhỏ để hiểu thấu chiến tranh, cái chết hay nỗi đau… Ai là người có thể cầm được nước mắt khi chứng kiến cảnh Setsuko lả đi vì cơn đói, miệng ngậm những viên bi thuỷ tinh mà vẫn nghĩ mình đang được ăn kẹo ngon?

“Tại sao những con đom đóm lại chết sớm như vậy?”

Chiến tranh biến Seita thành đứa trẻ chai sạn trong tâm hồn, rồi chiến tranh giết chết Setsuko trong chính giấc mơ của cô bé. Setsuko chết vì suy dinh dưỡng, cạn kiệt lực sống như những con đom đóm mà cô bé từng chôn cất trước kia. Không ai giúp cô bé, cũng như không ai giúp Seita. Chỉ có người anh tự an táng cho em gái mình. Cậu đặt em gái vào trong một chiếc hộp cùng những viên bi thuỷ tinh, chôn chiếc hộp xuống một cái huyệt tự đào tạm bợ, rồi ra đi.

Quá khứ của cậu đã nằm lại mãi mãi bên trong chiếc hộp ấy, trong trái tim Setsuko đã ngừng đập. Giờ đây cậu buộc phải bước chân quay lại thế giới mà từ đó, cậu mang em gái mình ra đi. Có khác chăng, lần này, Seita sẽ mãi mang trên vai gánh nặng tội lỗi vì đã gián tiếp gây ra cái chết của Setsuko.

Bi thảm đến nhường ấy, nhưng Hotaru no Haka vẫn lấp lánh ngọn lửa ấm của tính người thuần khiết. Đó là bởi, dù oán ghét mọi người, nhưng Seita vẫn chăm sóc Setsuko, vẫn yêu thương cô bé, và sẵn sàng hi sinh bản thân mình để giữ cho cô được sống. Còn Setsuko, tình yêu thương vô điều kiện của cô bé dành cho anh trai chính là liều thuốc thần xoa dịu những vết thương trong lòng Seita.

Hai đứa trẻ mồ côi buộc phải nương nhau mà sống, nhưng chưa bao giờ Seita muốn bỏ rơi Setsuko, hay Setsuko hờn dỗi anh trai mình vì nỗi đau đớn thể xác mà bệnh tật cùng cơn đói gây ra. Sự tận tuỵ của Seita với em gái, và tình yêu thương vô điều kiện của Setsuko dành cho anh trai, chính là thứ “nhân tính” làm lay động lòng người.

Dù có đói khổ, hai anh em Seita và Setsuko vẫn ở bên nhau

Giống như Van Gogh chuyển tải nỗi đau đớn do bệnh tật thành những kiệt tác hội hoạ, Akiyuki Nosaka đã chắt lọc những đau thương mất mát trong quá khứ để tạo nên Hotaru no Haka mong manh và mĩ lệ như cánh đồng đom đóm lúc đêm buông.

Câu chuyện về hai anh em Seita và Setsuko vừa là “một định nghĩa khác về nhân tính”, vừa là một tác phẩm mang tinh thần phản chiến mạnh mẽ, ngang hàng với Schindler’s List. Và dù Nosaka có nói rằng ông viết truyện ngắn này để tạ lỗi với em gái Keiko, thì cậu bé Seita, hay cũng chính là ông, xứng đáng nhận được sự tha thứ - không phải bởi Keiko hay cô bé Setsuko, mà bởi những người hâm mộ từng được Hotaru no Haka chạm tới trái tim mình.

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
ahn-jung-hwan,jung-hyung-don,show-truyen-hinh-han-quoc

Ngay lúc này, một show thực tế mới cực hot của Hàn đang được ghi hình tại Hà Nội

TV Show -
Carefree Travelers, show truyền hình thực tế mới của Hàn gồm Jung Hyung Don, ngôi sao "Infinity Challenge" và Kim Sung Joo, ông bố đáng yêu trong "Dad, Where are you going" đang ghi hình cho tập mừng Xuân Đinh Dậu ngay tại Hà Nội.
con-trai-dong-tinh,me-giet-con,tan-nhan,thieu-xac,thue-sat-thu
Thế giới

Thuê sát thủ giết con không thành, bà mẹ nhẫn tâm đâm chết rồi thiêu xác con trai vì đồng tính

Đời sống - Xã hội -
Sau khi 2 sát thủ được bà mẹ 32 tuổi thuê giết con mình từ chối không làm, người phụ nữ người Brazil này đã nhẫn tâm đâm chết con trai mình.
don-tet,may-man,ong-tao,tet-nguyen-dan-2017

Sau khi tiễn ông Táo, đây là 4 việc nhất định phải làm để cả nhà gặp may mắn

Đời sống - Xã hội -
Trong 7 ngày vắng ông Táo, bạn nên làm những việc này để đón may mắn vào nhà.
annapurna-base-camp,leo-nui,nepal

Annapurna Base Camp - cung đường leo núi đẹp nhất thế giới

Ăn - Chơi -
Mỗi địa danh tôi đến luôn tạo cho tôi những cung bậc cảm xúc rất riêng, nhưng cảm xúc khó thể hiện bằng lời đặc biệt chính là hành trình đến với Annapurna Base Camp (Nepal).
hon,nam-em,ngo-kien-huy,tran-thanh

Bị Trấn Thành ép ‘hôn’ người đẹp Nam Em, Ngô Kiến Huy ngượng đỏ mặt

Video Hot -
Để chứng minh tình yêu của mình, Ngô Kiến Huy đã bị Trấn Thành ép hôn Nam Em.
nang-dau,tai-nan-nau-an,xoi-gac

Lại thêm một nàng dâu mới gặp ‘tai nạn nấu ăn’: Đồ ‘xôi một đằng, gấc 1 nẻo’ khi về nhà chồng

Đời sống - Xã hội -
Khổ, nồi xôi gấc cô ta làm ở nhà cô ta, cho bố mẹ cô ta, chứ có kêu ca mang biếu quý vị dân mạng đâu mà nhiều người "la lối om xòm" mắng cô gái lên bờ xuống ruộng, xoáy vào mấy chữ "đàn bà con gái".
campuchia,dip-tet-nguyen-dan,du-lich

Những điểm đến hút du khách của Campuchia dịp Tết Nguyên Đán

Ăn - Chơi -
Di chuyển dễ dàng, chi phí thấp, giao tiếp đơn giản là những lý do các điểm đến của Campuchia được dự đoán sẽ hút du khách Việt dịp Tết Nguyên Đán.
duong-xa-dan-tac,gio-cao-diem,ket-xe,ket-xe-nghiem-trong,tac-duong-kinh-hoang

Hà Nội: Tắc đường kinh hoàng trước ngày tiễn ông Công ông Táo chầu trời

Đời sống - Xã hội -
Từ 17h ngày 19/11 (tức 22 tháng Chạp), nhiều người dân tỏ ra mệt mỏi khi phải đứng "chôn chân" hàng giờ đồng hồ, không thể di chuyển được ở khu vực đường Xã Đàn, đường Láng, Cầu Giấy...
bich-phuong,min,phong-cach-retro,phong-cach-vintage

Mặc đồ retro như Min và Bích Phương có khó gì !

Hot - trend -
Một vài tips nho nhỏ sẽ giúp bạn diện phong cách "cổ xưa" đúng điệu mà không bị già đi.
kpop,kpop-fan,snsd,t-ara,than-tuong-ha-quoc

Những món quà ‘độc- lạ- hiếm’ Sao Hàn chỉ có thể được nhận từ fan Việt

Sao & Fan -
Nhìn những điều tuyệt vời này, có thể thấy tình cảm mà cộng đồng Kpop fan tại Việt Nam dành cho thần tượng lớn như thế nào.
mat-na-ngoi-sao,thu-trang,truong-giang

Cô nàng ‘Thuỷ thủ mặt trăng’ công khai ‘tố’ từng bị Trường Giang ‘sàm sỡ’ và ‘hun’ khi tham gia gameshow

Video Hot -
Không những thế, Trường Giang còn bị Tóc Tiên, Thu Trang bắt tay cùng 'đốt nhà'.
dem-giao-thua-nghe-mot-khuc-dan-ca,mua-xuan-den,nam-cuong,nhac-xuan

Nam Cường ăn Tết ‘lớn’ với 2 MV ra mắt cùng một lúc

Âm nhạc -
Nam Cường nhắng nhít cho ra mắt cùng lúc hai sản phẩm âm nhạc đón Tết.
dung-hang,ho-ngoc-ha,ly-qui-khanh

NTK Lý Quí Khánh tố trang phục anh thiết kế riêng cho Hà Hồ bị thương hiệu Reem Acra ‘ăn cắp’ mẫu

Làng mẫu -
Theo NTK Lý Quí Khánh thì chiếc đầm anh thiết kế riêng cho Hồ Ngọc Hà đã hoàn thiện từ hơn nửa năm trước trong khi BST Pre-Fall 2017 của Reem Acra mới rình rang từ nửa tháng gần đây.
huong-giang,tran-thanh,truong-giang

Trấn Thành, Ốc Thanh Vân bắt tay ‘chọc’ Thu Trang đến đỏ mặt

Video Hot -
Thu Trang bất ngờ khi bị "đội nhà" Trấn Thành bắt tay với Ốc Thanh Vân chọc mình.
ho-ngan-ban,sao-hoa-ngu,trinh-sang

Phong Hành đưa tin Trịnh Sảng trầm cảm, bật khóc trên phố sau khi chia tay Hồ Ngạn Bân

Bí mật sao -
Phong Hành vừa tung loạt ảnh Trịnh Sảng vừa đi vừa khóc trên phố làm dấy lên nghi vấn nữ diễn viên mắc bệnh trầm cảm nặng vì những áp lực trong công việc và chuyện tình cảm.
3-tre-em-vung-cao,nhay-hip-hop,soai-ca-vung-cao,truong-tieu-hoc-chong-tau

Đây đích thị là 3 em bé dân tộc nhảy hip hop siêu nhất từ trước đến nay

Đời sống - Xã hội -
Dù không được đào tạo bài bản, nhưng phần nhảy hip hop theo nhạc khá đẹp mắt của 3 em bé vùng cao này khiến nhiều người thích thú.
chuyen-tinh,cu-dan-mang,dong-tinh-nam

Danh tính 2 anh chàng điển trai đang khiến hội chị em xôn xao

Đời sống - Xã hội -
Cư dân mạng hiện đang bàn tán rôm rả vì một cặp đồng tính nam cực kỳ điển trai khiến bao cô gái phải tiếc nuối.
dien-anh,ghibli,nhat-ban

The Red Turtle: Studio Ghibli và hơi thở Tây phương

Phim ảnh -
Đến từ hãng sản xuất Ghibli dưới bàn tay một đạo diễn Hà Lan, “The Red Turtle” khai phá một hướng đi mới về hình ảnh trong phim.