Nosaka và ‘Mộ đom đóm’: Câu chuyện về vẻ đẹp chắt lọc từ nỗi đau

Hậu trường -

Câu chuyện về hai anh em Seita và Setsuko vừa là “một định nghĩa khác về nhân tính”, vừa là một tác phẩm mang tinh thần phản chiến mạnh mẽ.

Akiyuki Nosaka (1930 - 2015) là một nhà văn, biên kịch, nhà báo… kì cựu tại Nhật Bản. Khởi nghiệp từ những năm đầu thập niên 60 của thế kỉ 20 với vai trò là một nhà văn, Akiyuki đã cho ra đời nhiều tiểu thuyết và truyện ngắn có chất lượng, trong đó được biết đến rộng rãi nhất là truyện ngắn Hotaru no Haka (Mộ đom đóm) và tiểu thuyết Erogotoshi-tachi (tên tiếng Anh: The Pornoghraphers).

Nếu như Erogotoshi-tachi (sáng tác năm 1963) khiến độc giả rùng mình trước những góc tối trong nền kinh tế Nhật Bản thời hậu chiến với những người trưởng thành nhiều toan tính, thì Hotaru no Haka (1967) lại là bi kịch của những đứa trẻ sinh ra trong chiến tranh.

Chân dung nhà văn Akiyuki Nosaka.

Bìa cuốn sách bằng tiếng Nhật.

Akiyuki Nosaka viết truyện ngắn Hotaro no Haka vào năm 1967, hơn 20 năm sau ngày Chiến tranh Thế giới thứ hai chính thức kết thúc, khép lại một trang lịch sử đầy đau thương trên đất nước mặt trời mọc. Cuộc chiến ấy đã cướp đi của ông cả gia đình: chị gái chết vì ốm bệnh, cha nuôi chết trong trận ném bom ở Kobe, và cô em gái Keiko cũng qua đời vì suy dinh dưỡng trong nạn đói diễn ra không lâu sau đó. Hotaru no Haka viết về Keiko cũng như những tháng năm ngắn ngủi đã đi qua cuộc đời Keiko mà Nosaka là người chứng kiến, cùng sẻ chia và hồi tưởng lại.

Năm 1988, Hotaru no Haka được chuyển thể thành hoạt hình bởi Studio Ghibli với vị trí đạo diễn được giao cho Isao Takahata. Ông đã một lần nữa kể lại Hotaru no Haka - hay chính là tái hiện lại một phần quá khứ của Nosaka thành 90 phút phim đầy ám ảnh về mất mát và đau thương.

Hai anh em Seita và Setsuko

Cốt truyện của Hotaru no Haka xoay quanh gia đình cậu bé Seita và em gái Setsuko. Hai anh em sống cùng mẹ ở một làng quê giữa những ngày Thế chiến đang vào hồi ác liệt. Cuộc sống của hai đứa trẻ và mẹ chúng cứ thế trôi đi trong nỗi khắc khoải đợi chờ ngày trở về của người chồng, người cha đang ở ngoài mặt trận. Không lâu sau đó, bất hạnh ập xuống khi người mẹ tảo tần đột ngột qua đời sau một trận không kích của không quân Mỹ.

Đột ngột mất cả bố lẫn mẹ, hai anh em Seita và Setsuko phải sống cùng người họ hàng thường xuyên đánh mắng hai em. Những uất ức cứ ngày một chất chồng khiến Seita quyết định mang em gái mình vào sâu trong núi. Hai anh em ở lại trong một hang đá, tự xoay sở tìm cách nuôi lấy nhau. Chiến tranh ngày càng khốc liệt, thực phẩm khan hiếm, Seita ngày càng gặp nhiều khó khăn hơn trong việc kiếm thức ăn về nuôi Setsuko. Một ngày kia, khi Seita mang thức ăn về, thì Setsuko đã thiếp ngủ, và không bao giờ tỉnh lại nữa.

Em bé Setsuko lả đi vì đói và bệnh tật

Điều biến Hotaru no Haka trở thành một tác phẩm phản chiến đầy ám ảnh không hẳn là bộ mặt của chiến tranh được mô tả trong bộ phim (hay câu chuyện). Những bom nổ, nhà cháy, người chết, làng mạc hoang tàn ấy, khán giả/độc giả đã bắt gặp nhiều lần, vô số lần trong những bộ phim hay câu chuyện khác. Thứ nghiệt ngã quá sức chịu đựng trong bộ phim, chính là tác động của cuộc chiến ấy lên những đứa trẻ.

Với Seita, chiến tranh không chỉ khiến cậu mất đi cha mẹ, nó còn gián tiếp bắt cậu phải học cách bất mãn, thù ghét mọi người. Đỉnh điểm của sự phát triển tiêu cực ấy là việc Seita mang Setsuko vào trong núi, dù biết rằng cậu không thể tự mình nuôi dưỡng cô bé. Hành động tách mình khỏi cộng đồng ấy vừa là cơn giận giữ không thể xoa dịu, vừa là niềm kiêu hãnh bị tổn thương, và còn hàm chứa trong đó cả sự bất lực đến tuyệt vọng của một chú bé khi cất tiếng cầu xin mà không ai trả lời.

Đời sống khó khăn trong chiến tranh không chỉ khiến Seita quay lưng với cộng đồng, nó còn buộc cậu bé phải tìm đủ mọi cách để sinh tồn - bao gồm cả việc trộm cắp từ những gia đình mà cậu biết rõ họ cũng chẳng còn lại gì. Nhưng sau tất cả những hành động ấy, ngay cả khi Seita đã chấp nhận “túng làm càn”, cậu vẫn mất Setsuko. Seita đã mất đi tất cả - quá khứ hạnh phúc cùng gia đình, hiện tại với người em gái Setsuko. Chỉ khác ở chỗ, nếu quá khứ hạnh phúc của cậu bị chiến tranh cướp mất, thì chính Seita là người đã đánh mất hiện tại cùng Setsuko vì lòng kiêu hãnh của mình.

Seita phải trả giá cho niềm kiêu hãnh của bản thân bằng cái chết của em gái mình

Trái ngược với Seita, cô em gái Setsuko lại là biểu tượng cho phần ngây thơ trong sáng bị chiến tranh huỷ diệt. Không có khả năng tự vệ, không thể tự nuôi sống bản thân, em bé Setsuko chỉ biết trông cậy vào sự chăm sóc của Seita. Trong cảnh thiếu thốn mọi bề, thậm chí cả nỗi cô đơn bị bỏ lại giữa rừng khi Seita đi tìm thức ăn, Setsuko đã tạo ra cho riêng em một thế giới tưởng tượng bằng những hình vẽ nghuệch ngoạc, bằng những đám tang đom đóm, bằng những câu chuyện tưởng ngô nghê nhưng hoá ra lại ẩn chứa những lời dự báo về tương lai đầy bi kịch.

Giấc mơ của em cũng không có gì nhiều, chỉ là em được ăn no, được mặc ấm, và có lại gia đình mình… Setsuko cứ mãi ngây thơ tin vào những điều kì diệu ấy, bởi em còn quá nhỏ để hiểu thấu chiến tranh, cái chết hay nỗi đau… Ai là người có thể cầm được nước mắt khi chứng kiến cảnh Setsuko lả đi vì cơn đói, miệng ngậm những viên bi thuỷ tinh mà vẫn nghĩ mình đang được ăn kẹo ngon?

“Tại sao những con đom đóm lại chết sớm như vậy?”

Chiến tranh biến Seita thành đứa trẻ chai sạn trong tâm hồn, rồi chiến tranh giết chết Setsuko trong chính giấc mơ của cô bé. Setsuko chết vì suy dinh dưỡng, cạn kiệt lực sống như những con đom đóm mà cô bé từng chôn cất trước kia. Không ai giúp cô bé, cũng như không ai giúp Seita. Chỉ có người anh tự an táng cho em gái mình. Cậu đặt em gái vào trong một chiếc hộp cùng những viên bi thuỷ tinh, chôn chiếc hộp xuống một cái huyệt tự đào tạm bợ, rồi ra đi.

Quá khứ của cậu đã nằm lại mãi mãi bên trong chiếc hộp ấy, trong trái tim Setsuko đã ngừng đập. Giờ đây cậu buộc phải bước chân quay lại thế giới mà từ đó, cậu mang em gái mình ra đi. Có khác chăng, lần này, Seita sẽ mãi mang trên vai gánh nặng tội lỗi vì đã gián tiếp gây ra cái chết của Setsuko.

Bi thảm đến nhường ấy, nhưng Hotaru no Haka vẫn lấp lánh ngọn lửa ấm của tính người thuần khiết. Đó là bởi, dù oán ghét mọi người, nhưng Seita vẫn chăm sóc Setsuko, vẫn yêu thương cô bé, và sẵn sàng hi sinh bản thân mình để giữ cho cô được sống. Còn Setsuko, tình yêu thương vô điều kiện của cô bé dành cho anh trai chính là liều thuốc thần xoa dịu những vết thương trong lòng Seita.

Hai đứa trẻ mồ côi buộc phải nương nhau mà sống, nhưng chưa bao giờ Seita muốn bỏ rơi Setsuko, hay Setsuko hờn dỗi anh trai mình vì nỗi đau đớn thể xác mà bệnh tật cùng cơn đói gây ra. Sự tận tuỵ của Seita với em gái, và tình yêu thương vô điều kiện của Setsuko dành cho anh trai, chính là thứ “nhân tính” làm lay động lòng người.

Dù có đói khổ, hai anh em Seita và Setsuko vẫn ở bên nhau

Giống như Van Gogh chuyển tải nỗi đau đớn do bệnh tật thành những kiệt tác hội hoạ, Akiyuki Nosaka đã chắt lọc những đau thương mất mát trong quá khứ để tạo nên Hotaru no Haka mong manh và mĩ lệ như cánh đồng đom đóm lúc đêm buông.

Câu chuyện về hai anh em Seita và Setsuko vừa là “một định nghĩa khác về nhân tính”, vừa là một tác phẩm mang tinh thần phản chiến mạnh mẽ, ngang hàng với Schindler’s List. Và dù Nosaka có nói rằng ông viết truyện ngắn này để tạ lỗi với em gái Keiko, thì cậu bé Seita, hay cũng chính là ông, xứng đáng nhận được sự tha thứ - không phải bởi Keiko hay cô bé Setsuko, mà bởi những người hâm mộ từng được Hotaru no Haka chạm tới trái tim mình.

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
du-bao-thoi-tiet,gio-mua-dong-bac,khong-khi-lanh,mien-bac

Bắc Bộ sắp rét đậm, có nơi chỉ 6°C

Đời sống - Xã hội -
Khối không khí lạnh tăng cường đang di chuyển xuống miền Bắc nước ta. Đến ngày 6/12, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ chuyển rét, nhiệt độ thấp nhất 12-15°C, vùng núi cao rét đậm 6-9°C.
ngo-kien-huy,tran-thanh,truong-giang

Trấn Thành - Ngô Kiến Huy ‘cạn lời’ với màn trình diễn ‘bá đạo’ của cô nàng ‘Thủy thủ mặt trăng’

Video Hot -
Nhìn Trấn Thành - Ngô Kiến Huy 'lăn lộn' mới biết 'sức mạnh' của cô nàng này 'kinh hoàng' đến mức nào.
asia-s-next-top-model,dorothy-pezthold,mai-ngo

Xuất hiện nhân vật ‘không ai ngờ tới’ có thể đại diện Việt Nam tham gia Asia’s Next Top Model

TV Show -
Thông tin một người mẫu lai dòng máu Thái - Đức có thể trở thành đại diện cho Việt Nam tham gia Asia's Next Top Model mùa 5 đang khiến cư dân mạng vô cùng sửng sốt, bất ngờ.

Những dấu hiệu tương tư đáng yêu của Lee Min Ho trong ‘Huyền thoại biển xanh’

Phim ảnh -
Lee Min Ho cuốn hút khán giả với những hành động yêu thầm siêu dễ thương trong "Huyền thoại biển xanh".
TIN LIÊN QUAN

Đẹp trai chưa đủ, Lee Min Ho còn chứng minh khả năng diễn xuất không kém ai!

Lee Min Ho luôn bị nhắc đến như một nam diễn viên điển trai nhưng diễn xuất chỉ ở mức trung bình, chắc chắn khán giả sẽ thay đổi suy nghĩ với những hình ảnh dưới đây.
anh-phong-canh,cau-cong-vang,national-geographic,the-gioi

Ngắm ảnh phong cảnh khiến người du lịch ‘nghẹt thở’

Ăn - Chơi -
Cánh đồng với những luống hoa nhiều màu đẹp như tranh vẽ, bầy đom đóm tạo thành "dòng sông ánh sáng" lung linh trong rừng... những hình ảnh tuyệt đẹp trong cuốn sách ảnh mới của National Geographic khiến người xem nghẹt thở.
con-sao-viet,dj-tit,hong-que,nhoc-ti-cua-sao,sao-viet

Không thể kìm lòng trước vẻ đáng yêu của các thiên thần mới nhà sao Việt

Hậu trường -
Hàng loạt nàng công chúa, hoàng tử mới của showbiz Việt khiến công chúng mê mẩn và hết lời khen ngợi.
ce-line,chanel,real-vs-fake,tui-xach

Dân chơi túi sành điệu cùng nhau bơi hết vào đây nào!

Hot - trend -
Các cô nàng có thật sự nắm rõ về tên gọi của 2 dòng sản phẩm dưới đây không? Nếu vẫn chưa, hãy cùng đến với thế giới của các loại túi xách nhé!
bts,exo,lum-xum-mama,mama-2016,taeyeon

MAMA 2016: Giảm hơn một nửa rating, mùa thị phi mới lại bắt đầu!

Âm nhạc -
Loạt lùm xùm xung quanh như nghi án TWICE, BTS “đạo nhái” sân khấu của EXO, SHINee, Taeyeon bỏ hát, MAMA “ghét” nhà JYP… đang gây nhiều tranh cãi trong cộng đồng Kpop fan.

Vừa về tới sân bay, Noo Phước Thịnh hạnh phúc khoe cúp MAMA mừng chiến thắng cùng fan

Hậu trường -
Nam ca sĩ Noo Phước Thịnh tươi cười rạng rỡ khoe giải thưởng âm nhạc Châu Á của MAMA 2016 với người hâm mộ.
TIN LIÊN QUAN

Thảm đỏ MAMA 2016: ‘Soái ca’ Noo Phước Thịnh khiến fan quốc tế ‘bấn loạn’ vì quá đẹp trai!

Nam ca sĩ nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của truyền thông Hàn Quốc, và còn được gọi là "ca sĩ quốc dân" của Việt Nam.
phong-cach-sao,sao-mac-tham-hoa,sao-mac-xau

Sao Việt và những chiếc quần ‘khó đỡ’ nhất quả đất

Thời trang - Đẹp -
Từ chiếc "quần què" trong truyền thuyết đến kiểu te tua, chắp vá như bang chủ cái bang, đúng là chỉ sao mới dám diện những chiếc quần này.
anh-danh-giay-cam,chu-cho-mu,do-danh-giay,mat-cap,sai-gon

Anh đánh giày câm và chú chó mù bị đánh đập, mất cắp gây phẫn nộ

Đời sống - Xã hội -
Cách đây tròn một tuần, cư dân mạng chưa hết phẫn nộ vì anh đánh giày câm ở Sài Gòn bị một người đàn ông đi xe SH dùng mũ bảo hiểm đánh vào đầu thì mới đây, anh lại bị một người nào đó ăn trộm hết đồ nghề đánh giày cùng thức ăn của chú chó mù.
nhat-ban,the-gioi,tra-dua-ban-hoc,tui-rac
Thế giới

Người đàn ông Nhật gửi 500 túi rác thối qua bưu điện để trả đũa bạn học cũ

Đời sống - Xã hội -
Một người đàn ông Nhật Bản vừa bị bắt giữ với cáo buộc gửi 500 túi rác qua bưu điện đến các bạn học cũ từng bắt nạt mình.
chau-trai,chet-tren-tang-gac-mai,khong-ai-biet

Cháu trai chết trên tầng gác mái, bà không hề hay biết cho đến 2 năm sau

Đời sống - Xã hội -
Cụ bà đến từ Erie, Pennsylvania, Mỹ đã vô cùng bàng hoàng khi phát hiện một thi thể đang bị phân hủy nặng trên tầng gác mái của nhà mình. Sau khi kiểm tra, bà càng sốc nặng khi biết đó chính là đứa cháu trai đã mất tích 2 năm nay của mình.
du-lich-nuoc-ngoai,han-quoc,soai-ca,xich-lo

Vi vu với những ‘soái ca’ Hàn Quốc chở xích lô

Ăn - Chơi -
Trên đường phố Seoul thường xuất hiện một nhóm thanh niên đạp xích lô có mui chở du khách tham quan. Đây là một dịch vụ ít người biết, nhưng xuất hiện ở xứ Hàn đã 4 năm.
cho,dung-hinh,mannequin-challenge,trao-luu

Trào lưu ‘đứng hình’ của người xưa rồi, hãy xem các chú chó ‘bá đạo’ thực hiện thử thách này!

Video Hot -
Các chú chó đã khiến người xem há hốc mồm và không thể nhịn được cười với khả năng diễn của mình.
see-you-again,snsd,taeyeon,wiz-khalifa

Fan tiếc ‘đứt ruột’ khi nghe bản tập dợt See you again bị cắt của TeaYeon và Wiz Khalifa tại Mama 2016

Video Hot -
Đoạn clip ngắn 23 giây bị rò rỉ ra ngoài chỉ khiến các Sone thêm tiếc nuối khi TaeYeon lỡ cơ hội song ca See You Again cùng rapper Wiz Khalifa.
lip-b,the-remix-new-generation,the-remix-2017
The Remix 2017

Lip B tung bộ hình ‘thả thính’ fan trước thềm The Remix New Generation 2017

TV Show -
4 thành viên nhóm Lip B tỏ ra khá hào hứng chờ đợi đến ngày mở màn của chương trình The Remix mùa thứ 3.
bok-joo,joon-hyung,phim-han-quoc,tien-nu-cu-ta

Khoảnh khắc của nam chính ‘Tiên nữ cử tạ’: Phải lầy lội thế này mới được nhiều người yêu

Phim ảnh -
Khán giả sẽ phải bật cười trước những hành động vô cùng khó đỡ của anh chàng Joon Hyung (Nam Joo Hyuk) trong bộ phim đang lên sóng Tiên nữ cử tạ.