Nosaka và ‘Mộ đom đóm’: Câu chuyện về vẻ đẹp chắt lọc từ nỗi đau

Hậu trường -

Câu chuyện về hai anh em Seita và Setsuko vừa là “một định nghĩa khác về nhân tính”, vừa là một tác phẩm mang tinh thần phản chiến mạnh mẽ.

Akiyuki Nosaka (1930 - 2015) là một nhà văn, biên kịch, nhà báo… kì cựu tại Nhật Bản. Khởi nghiệp từ những năm đầu thập niên 60 của thế kỉ 20 với vai trò là một nhà văn, Akiyuki đã cho ra đời nhiều tiểu thuyết và truyện ngắn có chất lượng, trong đó được biết đến rộng rãi nhất là truyện ngắn Hotaru no Haka (Mộ đom đóm) và tiểu thuyết Erogotoshi-tachi (tên tiếng Anh: The Pornoghraphers).

Nếu như Erogotoshi-tachi (sáng tác năm 1963) khiến độc giả rùng mình trước những góc tối trong nền kinh tế Nhật Bản thời hậu chiến với những người trưởng thành nhiều toan tính, thì Hotaru no Haka (1967) lại là bi kịch của những đứa trẻ sinh ra trong chiến tranh.

image.adapt.990.high.akiyuki_nosaka.1451571424048

Chân dung nhà văn Akiyuki Nosaka.

42067l

Bìa cuốn sách bằng tiếng Nhật.

Akiyuki Nosaka viết truyện ngắn Hotaro no Haka vào năm 1967, hơn 20 năm sau ngày Chiến tranh Thế giới thứ hai chính thức kết thúc, khép lại một trang lịch sử đầy đau thương trên đất nước mặt trời mọc. Cuộc chiến ấy đã cướp đi của ông cả gia đình: chị gái chết vì ốm bệnh, cha nuôi chết trong trận ném bom ở Kobe, và cô em gái Keiko cũng qua đời vì suy dinh dưỡng trong nạn đói diễn ra không lâu sau đó. Hotaru no Haka viết về Keiko cũng như những tháng năm ngắn ngủi đã đi qua cuộc đời Keiko mà Nosaka là người chứng kiến, cùng sẻ chia và hồi tưởng lại.

Năm 1988, Hotaru no Haka được chuyển thể thành hoạt hình bởi Studio Ghibli với vị trí đạo diễn được giao cho Isao Takahata. Ông đã một lần nữa kể lại Hotaru no Haka - hay chính là tái hiện lại một phần quá khứ của Nosaka thành 90 phút phim đầy ám ảnh về mất mát và đau thương.

Hotaru.no.Haka.full.1685264

Hai anh em Seita và Setsuko

Cốt truyện của Hotaru no Haka xoay quanh gia đình cậu bé Seita và em gái Setsuko. Hai anh em sống cùng mẹ ở một làng quê giữa những ngày Thế chiến đang vào hồi ác liệt. Cuộc sống của hai đứa trẻ và mẹ chúng cứ thế trôi đi trong nỗi khắc khoải đợi chờ ngày trở về của người chồng, người cha đang ở ngoài mặt trận. Không lâu sau đó, bất hạnh ập xuống khi người mẹ tảo tần đột ngột qua đời sau một trận không kích của không quân Mỹ.

Đột ngột mất cả bố lẫn mẹ, hai anh em Seita và Setsuko phải sống cùng người họ hàng thường xuyên đánh mắng hai em. Những uất ức cứ ngày một chất chồng khiến Seita quyết định mang em gái mình vào sâu trong núi. Hai anh em ở lại trong một hang đá, tự xoay sở tìm cách nuôi lấy nhau. Chiến tranh ngày càng khốc liệt, thực phẩm khan hiếm, Seita ngày càng gặp nhiều khó khăn hơn trong việc kiếm thức ăn về nuôi Setsuko. Một ngày kia, khi Seita mang thức ăn về, thì Setsuko đã thiếp ngủ, và không bao giờ tỉnh lại nữa.

Em bé Setsuko lả đi vì đói và bệnh tật

Em bé Setsuko lả đi vì đói và bệnh tật

Điều biến Hotaru no Haka trở thành một tác phẩm phản chiến đầy ám ảnh không hẳn là bộ mặt của chiến tranh được mô tả trong bộ phim (hay câu chuyện). Những bom nổ, nhà cháy, người chết, làng mạc hoang tàn ấy, khán giả/độc giả đã bắt gặp nhiều lần, vô số lần trong những bộ phim hay câu chuyện khác. Thứ nghiệt ngã quá sức chịu đựng trong bộ phim, chính là tác động của cuộc chiến ấy lên những đứa trẻ.

Grave-of-the-Fireflies-3

Với Seita, chiến tranh không chỉ khiến cậu mất đi cha mẹ, nó còn gián tiếp bắt cậu phải học cách bất mãn, thù ghét mọi người. Đỉnh điểm của sự phát triển tiêu cực ấy là việc Seita mang Setsuko vào trong núi, dù biết rằng cậu không thể tự mình nuôi dưỡng cô bé. Hành động tách mình khỏi cộng đồng ấy vừa là cơn giận giữ không thể xoa dịu, vừa là niềm kiêu hãnh bị tổn thương, và còn hàm chứa trong đó cả sự bất lực đến tuyệt vọng của một chú bé khi cất tiếng cầu xin mà không ai trả lời.

Đời sống khó khăn trong chiến tranh không chỉ khiến Seita quay lưng với cộng đồng, nó còn buộc cậu bé phải tìm đủ mọi cách để sinh tồn - bao gồm cả việc trộm cắp từ những gia đình mà cậu biết rõ họ cũng chẳng còn lại gì. Nhưng sau tất cả những hành động ấy, ngay cả khi Seita đã chấp nhận “túng làm càn”, cậu vẫn mất Setsuko. Seita đã mất đi tất cả - quá khứ hạnh phúc cùng gia đình, hiện tại với người em gái Setsuko. Chỉ khác ở chỗ, nếu quá khứ hạnh phúc của cậu bị chiến tranh cướp mất, thì chính Seita là người đã đánh mất hiện tại cùng Setsuko vì lòng kiêu hãnh của mình.

Seita phải trả giá cho niềm kiêu hãnh của bản thân bằng cái chết của em gái mình

Seita phải trả giá cho niềm kiêu hãnh của bản thân bằng cái chết của em gái mình

Trái ngược với Seita, cô em gái Setsuko lại là biểu tượng cho phần ngây thơ trong sáng bị chiến tranh huỷ diệt. Không có khả năng tự vệ, không thể tự nuôi sống bản thân, em bé Setsuko chỉ biết trông cậy vào sự chăm sóc của Seita. Trong cảnh thiếu thốn mọi bề, thậm chí cả nỗi cô đơn bị bỏ lại giữa rừng khi Seita đi tìm thức ăn, Setsuko đã tạo ra cho riêng em một thế giới tưởng tượng bằng những hình vẽ nghuệch ngoạc, bằng những đám tang đom đóm, bằng những câu chuyện tưởng ngô nghê nhưng hoá ra lại ẩn chứa những lời dự báo về tương lai đầy bi kịch.

Giấc mơ của em cũng không có gì nhiều, chỉ là em được ăn no, được mặc ấm, và có lại gia đình mình… Setsuko cứ mãi ngây thơ tin vào những điều kì diệu ấy, bởi em còn quá nhỏ để hiểu thấu chiến tranh, cái chết hay nỗi đau… Ai là người có thể cầm được nước mắt khi chứng kiến cảnh Setsuko lả đi vì cơn đói, miệng ngậm những viên bi thuỷ tinh mà vẫn nghĩ mình đang được ăn kẹo ngon?

grave-of-the-fireflies-5

“Tại sao những con đom đóm lại chết sớm như vậy?”

Chiến tranh biến Seita thành đứa trẻ chai sạn trong tâm hồn, rồi chiến tranh giết chết Setsuko trong chính giấc mơ của cô bé. Setsuko chết vì suy dinh dưỡng, cạn kiệt lực sống như những con đom đóm mà cô bé từng chôn cất trước kia. Không ai giúp cô bé, cũng như không ai giúp Seita. Chỉ có người anh tự an táng cho em gái mình. Cậu đặt em gái vào trong một chiếc hộp cùng những viên bi thuỷ tinh, chôn chiếc hộp xuống một cái huyệt tự đào tạm bợ, rồi ra đi.

Quá khứ của cậu đã nằm lại mãi mãi bên trong chiếc hộp ấy, trong trái tim Setsuko đã ngừng đập. Giờ đây cậu buộc phải bước chân quay lại thế giới mà từ đó, cậu mang em gái mình ra đi. Có khác chăng, lần này, Seita sẽ mãi mang trên vai gánh nặng tội lỗi vì đã gián tiếp gây ra cái chết của Setsuko.

Bi thảm đến nhường ấy, nhưng Hotaru no Haka vẫn lấp lánh ngọn lửa ấm của tính người thuần khiết. Đó là bởi, dù oán ghét mọi người, nhưng Seita vẫn chăm sóc Setsuko, vẫn yêu thương cô bé, và sẵn sàng hi sinh bản thân mình để giữ cho cô được sống. Còn Setsuko, tình yêu thương vô điều kiện của cô bé dành cho anh trai chính là liều thuốc thần xoa dịu những vết thương trong lòng Seita.

Hai đứa trẻ mồ côi buộc phải nương nhau mà sống, nhưng chưa bao giờ Seita muốn bỏ rơi Setsuko, hay Setsuko hờn dỗi anh trai mình vì nỗi đau đớn thể xác mà bệnh tật cùng cơn đói gây ra. Sự tận tuỵ của Seita với em gái, và tình yêu thương vô điều kiện của Setsuko dành cho anh trai, chính là thứ “nhân tính” làm lay động lòng người.

Dù có đói khổ, hai anh em Seita và Setsuko vẫn ở bên nhau

Dù có đói khổ, hai anh em Seita và Setsuko vẫn ở bên nhau

Giống như Van Gogh chuyển tải nỗi đau đớn do bệnh tật thành những kiệt tác hội hoạ, Akiyuki Nosaka đã chắt lọc những đau thương mất mát trong quá khứ để tạo nên Hotaru no Haka mong manh và mĩ lệ như cánh đồng đom đóm lúc đêm buông.

Câu chuyện về hai anh em Seita và Setsuko vừa là “một định nghĩa khác về nhân tính”, vừa là một tác phẩm mang tinh thần phản chiến mạnh mẽ, ngang hàng với Schindler’s List. Và dù Nosaka có nói rằng ông viết truyện ngắn này để tạ lỗi với em gái Keiko, thì cậu bé Seita, hay cũng chính là ông, xứng đáng nhận được sự tha thứ - không phải bởi Keiko hay cô bé Setsuko, mà bởi những người hâm mộ từng được Hotaru no Haka chạm tới trái tim mình.

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
bao-thanh,viet-anh,vo-viet-anh

Xôn xao tin nhắn Bảo Thanh ‘thả thính’ Việt Anh?

Hậu trường -
Trước loạt hình ảnh và clip mới đây, những thông tin Hương Trần - bà xã Việt Anh từng bức xúc trên Facebook cá nhân cách đây ít ngày là có cơ sở.

Đạo diễn ‘Em chưa 18’: Sơn Tùng tinh tế và diễn xuất sắc, tôi đã ‘theo đuổi’ cậu ấy rất lâu!

Phim ảnh -
Đạo diễn của bom tấn có doanh thu cao nhất màn ảnh Việt "Em chưa 18" Lê Thanh Sơn cho biết anh rất muốn hợp tác với Sơn Tùng và đã từng gửi kịch bản mời chàng ca sĩ tham gia.
TIN LIÊN QUAN

Sơn Tùng M-TP đóng ‘Em chưa 18’ phần 2, “cặp” với ‘hot girl trà sữa’ Kiều Trinh?

"Hot girl trà sữa" Kiều Trinh liên tục "úp mở" về dự án phim có liên quan đến "Em chưa 18" và mới nhất còn đăng cả ảnh của Sơn Tùng M-TP khiến khán giả đặt nghi vấn Sơn Tùng M-TP sắp trở lại màn ảnh với vai trò "bạn trai" của Kiều Trinh.
calvin-harris,feels,katy-perry

Katy Perry hợp tác cùng tình cũ Taylor Swift: ‘Kẻ thù của kẻ thù là bạn’?

Âm nhạc -
Phải chăng đây là màn hợp tác phản công Taylor Swift?
bich-phuong,bich-phuong-tro-lai,dua-em-di-khap-the-gian

Trả lời cho câu hỏi ‘Bao giờ lấy chồng?’: Bích Phương bất ngờ ‘dụ dỗ’ trai lạ

Âm nhạc -
Bích Phương vừa tung ca khúc mới sau một thời gian im hơi lặng tiếng.

Nhân chứng vụ Phương Nga trả lời từ phòng cách ly có đúng luật?

Tin nóng -
Trong khi nhiều ý kiến cho rằng "nhân chứng bí ẩn" trong vụ án Phương Nga trả lời HĐXX từ phòng cách ly là đúng quy định thì cũng có ý kiến cho rằng không thể cho ngồi cách ly.
TIN LIÊN QUAN

Nhân chứng bí ẩn trong vụ kiện hoa hậu Phương Nga xuất hiện tại toà, đề nghị được trả lời thẩm vấn từ phòng cách ly

Phiên toà xét xử vụ đại gia Cao Toàn Mỹ kiện hoa hậu Trương Hồ Phương Nga lừa đảo 16,5 tỷ đồng đã tiếp tục vào chiều nay 27/6 với sự xuất hiện của nhân chứng bí ẩn Mai Phương
l-oreal-paris,lan-khue,nuoc-tay-trang,son-do-dam

Đổi màu son như tắc kè, Lan Khuê và các thí sinh The Face làm điều đó như thế nào?

Đẹp -
Hình ảnh Lan Khuê trên ghế nóng The Face mùa 2 không chỉ hút mắt giới điệu mộ bởi loạt bộ cánh "sang chảnh" mà thần thái đến từ những layout make up độc lạ cũng góp phần tạo nên sự quyền lực của "chị đại". Vậy đâu là những bí quyết giúp Lan Khuê biến hóa hoàn hảo?
khanh-linh,lan-khue,tam-ti-t

Đừng giật mình khi bắt gặp những cặp sao Việt giống nhau đến ngỡ ngàng

Hậu trường -
Tuy không cùng huyết thống nhưng thật bất ngờ, không ít sao Việt lại sở hữu gương mặt giống nhau như anh chị em.
hoang-thuy,lan-khue,the-face-viet-nam,the-face-vietnam-2017
THE FACE VIETNAM 2017

Chỉ một câu ‘Bôi cái môi thâm đi rồi nói chuyện’ mà The Face đã có nguyên ‘rổ’ ảnh chế… hết hồn

TV Show -
Với The Face, trí tưởng tượng của cộng đồng mạng quả thực hài hước vô bờ bến...
bao-ve-ban-gai,khoanh-khac-ngon-tinh,moto,phuot-thu,soai-ca

Clip: Cặp đôi đi moto ngã xe giữa đường, hành động của chàng ‘soái ca’ khiến nhiều người ngưỡng mộ

Xã hội -
Chắc chắn khi xem xong clip, cô gái nào cũng sẽ ước ao mình có được người bạn trai luôn bảo vệ mình bằng cả yêu thương như thế.
hanh-hung-anh-tay,nguoi-ngoai-quoc,tam-giu-hinh-su

Tạm giữ hình sự với 2 thanh niên đi ôtô hành hung ‘anh Tây’ trên phố Trần Khát Chân

Tin nóng -
Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an quận Hai Bà Trưng (Hà Nội) đã khởi tố vụ án, tạm giữ hình sự đối với 2 đối tượng hành hung người đàn ông ngoại quốc trên đường Trần Khát Chân, phường Thanh Nhàn, quận Hai Bà Trưng.
kaity-nguyen,khi-ta-co-nhau,vpop,will

Để có MV cầu hôn ngọt ngào, Will phải nhận từ Kaity Nguyễn… 20 cái tát

Âm nhạc -
Đằng sau hình ảnh ngọt ngào trong MV 'Khi ta có nhau', cặp đôi Will - Kaity cùng ekip đã trải qua những kỷ niệm không thể quên.

Nhân chứng bí ẩn trong vụ kiện hoa hậu Phương Nga xuất hiện tại toà, đề nghị được trả lời thẩm vấn từ phòng cách ly

Tin nóng -
Phiên toà xét xử vụ đại gia Cao Toàn Mỹ kiện hoa hậu Trương Hồ Phương Nga lừa đảo 16,5 tỷ đồng đã tiếp tục vào chiều nay 27/6 với sự xuất hiện của nhân chứng bí ẩn Mai Phương
TIN LIÊN QUAN

Người bí ẩn trong vụ án Nga - Mỹ: Họ đã tưởng tượng và vu khống tôi, tôi sẽ khởi kiện Nga và Dung

Trong cuộc trò chuyện với bà Nguyễn Mai Phương chiều tối 25/6 ở TP.HCM, bà cho biết đến giờ vẫn ngơ ngác không hiểu được điều gì đang xảy tới với bản thân mình.
phan-quynh-nhu,team-hoang-thuy,the-face-viet-nam,the-face-vietnam-2017
THE FACE VIETNAM 2017

Bên cạnh ‘tâm bão’ Minh Tú - Lan Khuê, tập 3 The Face còn có ‘điểm nhấn’ Quỳnh Như thẳng thắn đầy cá tính

TV Show -
Trong các thử thách của The Face tập 3 vừa qua, mỗi đội đều được phân chia các hoạt động khác nhau và Phan Quỳnh Như đội HLV Hoàng Thùy có những ý kiến cá tính riêng.
hoai-linh,hoai-linh-bi-nem-da,nghe-si-hoai-linh

Bị ném đồ lên sân khấu, đây là cách hành xử văn minh của nam danh hài Hoài Linh!

Hậu trường -
Trước hành động phấn khích và có phần hơi quá đà của khán giả, nam danh hài Hoài Linh có cách cư xử khéo léo, qua đó nhận được sự ủng hộ từ phía mọi người.
co-gai-den-tu-hom-qua,giao-su-am-nhac-ngoc-son,miu-le

‘Cô gái đến từ hôm qua’ công chiếu lần đầu trên toàn thế giới tại LHP BIFAN 2017

Phim ảnh -
Bộ phim Cô gái đến từ hôm qua vừa nhận lời mời tham dự Liên hoan phim quốc tế giả tưởng Bucheon (BIFAN) lần thứ 21, diễn ra từ ngày 13/7 – 23/7 tại Hàn Quốc. Bộ phim sẽ có lần công chiếu đầu tiên toàn thế giới (world premier) tại đây trước ngày ra mắt khán giả Việt Nam vào ngày 21.07 tới.
kbiz,nghia-vu-quan-su,sao-han-quoc,yoo-ah-in

Yoo Ah In được miễn nghĩa vụ quân sự vì mắc khối u xương, chấn thương cơ thể ở cấp độ nghiêm trọng

Bí mật sao -
Kết quả kiểm tra nhiều lần cho thấy, nam diễn viên Yoo Ah In không phù hợp để thực hiện nghĩa vụ quân sự vì mắc khối u xương và các chấn thương vai, xương đòn.
bet-awards-2017,future-rapper,mask

Chơi trội hết nấc, rapper Future cùng con gái đeo mặt nạ kim cương lên thảm đỏ Bet Awards 2017

Sao đẹp - Sao xấu -
Chiếc mặt nạ độc đáo được chế tác từ rất nhiều đá quý, kim cương đã khiến 2 cha con chàng rapper Future trở thành tâm điểm của sự kiện.

Trong màn đêm, có một nền ẩm thực bình dân mang tên ‘hủ tiếu mì gõ’

Food -
Nép bên những toà nhà cao tầng hay nhà hàng sang trọng với vô vàn món ngon thì những xe hủ tiếu gõ vẫn luôn âm thầm tồn tại. Mì gõ, hủ tiếu gõ dù nhỏ bé nhưng lại là nét đẹp bình dân, giản dị nhất của Sài Gòn mỗi khi màn đêm buông xuống.
TIN LIÊN QUAN

Ẩm thực Sài Gòn về đêm: Ăn gì ở thành phố không bao giờ ngủ?

Một trong những nét độc đáo của ẩm thực Sài Gòn là dù cho màn đêm đã buông xuống nhưng sự ồn ào, náo nhiệt của những hàng quán vẫn còn thức giấc.