Trác Thúy Miêu: ‘Sài Gòn thiếu cà phê phin sẽ thành đô thị không ký ức’

Ăn - Chơi -

Chia sẻ với saostar về câu chuyện ly café phin, nhà báo Trác Thúy Miêu đem đến nhiều tản mạn, tự sự thú vị bên nét văn hóa đặc sắc đang dần mai một của người Sài thành.

Cà phê là loại đồ uống được du nhập vào Việt Nam từ thời Pháp thuộc. Nhưng bản thân người Việt lại có cách pha chế và thưởng thức rất riêng. Cụ thể là việc uống cà phê pha phin ở Việt Nam được xếp vào một trong 10 cách uống cà phê độc đáo nhất trên thế giới. Cá nhân chị ấn tượng ra sao về cà phê phin - vốn có thể coi là “đặc sản” của Việt Nam?

Tuy không phải là loại đồ uống bắt nguồn từ Việt Nam nhưng cái hay của cà phê phin đó là nhờ công cụ hay cách thưởng thức của người Việt đã góp phần tạo ra một tập quán ẩm thực riêng của thứ sinh hoạt vừa cộng đồng, vừa riêng tư. Cái thi vị của nó không chỉ xuất phát từ thứ bột đen ém đặc bên trong phin cà phê mà còn đến từ những câu chuyện, những hàn huyên thời cuộc thế nhân bên ngoài và xung quanh tách cà phê.

Nhà báo Trác Thúy Miêu.

Cà phê phin từng được coi là thức uống ưa thích nhất của người Việt. Nếu như trước đây, không khó để bắt gặp hình ảnh mọi người ngồi trong các quán quen, chờ đợi từng giọt cà phê rơi, thì nay, điều đó ngày càng hiếm. Chị nghĩ sao về việc một thú vui đang mất dần theo sự thay đổi của thời gian?

Thử tưởng tượng, nếu một ngày Sài Gòn mất đi cà phê phin thì khi đó, thành phố đông dân nhất Việt Nam này sẽ trở thành một đô thị bị đồng hóa và không có ký ức.

Tôi không thích trùm cái áo văn hóa có vẻ kềnh càng lên mọi thứ nhưng khó lòng không gọi thú uống cà phê phin là một hình ảnh biểu trưng của văn hóa sinh hoạt bản địa. Nó thú vị, ngộ nghĩnh và gây tò mò ở cấu trúc đơn giản, thân thiện và đầy thách thức với những ai sống vội. Nó hiển nhiên phát ngôn ra toàn bộ đại cảnh đời sống đô thị, khi mà đời sống phồn thịnh, sầm uất vẫn song hành nghiễm nhiên với thú thưởng thức nhàn nhã ngay trên vỉa hè. 

Hình ảnh tách cà phê phin thân thương trong tâm khảm nhiều người Sài Gòn.

Nếu một ngày phin cà phê và cà phê phin biến mất ở Sài Gòn, có lẽ sẽ còn thảm khốc sâu sắc hơn cả ngày khai tử thương xá Tax. Bởi nó sẽ xảy ra chậm tới mức không thể nhận ra, nhưng điều đó cũng đồng nghĩa với dấu chấm hết của gu thưởng thức cà phê theo lối bản địa của một thành phố ngay gần những vùng khai thác cà phê trù phú nhất.

Cà phê dĩa đã tuyệt tích, người trẻ Sài Gòn giờ rành lối pha cà phê máy, cà phê Ý đại lợi, cà phê quậy sẵn “take-a-way-quơ-ly-rồi-chạy”… nên không còn nhiều người biết đến hình hài chiếc vợt pha cà phê, và đâu biết chừng, những phin cà phê ngộ nghĩnh ngày nào cũng sẽ một ngày khiến chính người trẻ Sài Gòn tò mò ố á. Mà với người thủ cựu như tôi, đó sẽ thật là một ác mộng cho thứ giá trị tối trọng của đô thị: giá trị bản địa.

Nếu điều đó xảy ra, tất cả sẽ hòa tan lãng nhách chỉ sau một nhát khuấy.

“Cà phê dĩa đã tuyệt tích, người trẻ Sài Gòn giờ rành lối pha cà phê máy, cà phê Ý đại lợi, cà phê quậy sẵn “take-a-way-quơ-ly-rồi-chạy”… nên không còn nhiều người biết đến hình hài chiếc vợt pha cà phê, và đâu biết chừng, những phin cà phê ngộ nghĩnh ngày nào cũng sẽ một ngày khiến chính người trẻ Sài Gòn tò mò ố á”.

Theo chị chia sẻ, cà phê phin trở thành một nét văn hóa vì xoay quanh nó có những câu chuyện, từ chuyện phiếm thường ngày tới những vui buồn của cuộc sống. Trong quá trình khám phá những quán cà phê ở Sài Gòn, điều gì để lại ấn tượng nhất với chị?

Chỉ đôi ba món đồ nghề, vậy là khu dân cư, hẻm nhỏ cho đến building cư xá nào cũng được “bao sô” bởi ít nhất một quán giải khát quen phục vụ cho cả khu như vậy. Ở Sài Gòn, nói khơi khơi “quán cà phê” thì phải hiểu được tính quy ước ngầm của cư dân cùng khu vực.

Cà phê vỉa hè Sài Gòn chỉ cần một chiếc ghế nhựa, đặt lên đấy là cái tẩy đá, bình trà và hộp thuốc lá…

Chỗ ngồi cũng khác, khác cả cái cách ngồi. Khu Hàn Thuyên thì khách tự lo tờ báo lót mông là bà dì bán nước ở đâu thù lù xuất hiện, hẻm Trịnh thì thanh nhàn thư nhã yên tịnh giữa trưa dù ba bước chân nữa là ụp mặt vào con lộ đông đúc (vốn xưa rất yên tĩnh). Nhưng mấy quán này thì điển hình quá, nổi tiếng quá, khiến người ta cứ nghĩ Sài Gòn cạn duyên với cà phê phin quán cóc rồi.

Có kiên trì len lỏi lùng sục mới thấy đó là một “mạng lưới” rải đều khắp nơi, nhiều vô thiên lủng. Người ta đến không bởi tiếng tăm hay miếng ngon, mà bởi chỗ quán quen, thứ không khí mời chào điềm nhiên đúng ngày đúng cữ, cứ vô móc giò khoèo hai chiếc ghế cóc, chiếc lót mông chiếc lót ly, ngồi nhấm nháp hết tờ nhựt trình cà phê trong phin mới trút cạn. Lại leng keng lóc cóc pha pha quậy quậy, châm điếu thuốc nhào vô câu chuyện thế sự với mấy người ngồi quanh. Chiêu thêm cữ trà đá nữa rồi phẩy tay như vẽ bùa trong không trung, ý là uống thiếu, uống chịu, tui ký sổ nghe bà chị, mà ngó hách như thương gia là điệu bộ ký check nhà băng…

“Chuyện về phin cà phê đã nhiều, mà chuyện quanh phin cà phê nó còn dài dòng dần lân hơn, nhễu cạn tám cái phin chưa chắc hết chuyện”.

Nói về cà phê pha phin, nhạc sĩ Quốc Trung từng cho rằng chúng ta nên tự hào vì đã sáng tạo ra cách thưởng thức cà phê rất riêng, mang hồn Việt. Dù vậy, bản sắc văn hóa cà phê Việt lại dần bị thay thế bởi nhiều loại đồ uống khác hiện đại, phong phú hơn. Có phải những nét đẹp văn hóa của chúng ta rất dễ bị mai một, hòa tan trong lối sống đương thời?

Lâu lâu thấy anh Quốc Trung nói câu hay, tôi đồng ý. Nhưng bắt cái phin cà phê ngộ nghĩnh phải mang vác cái “hồn Việt” e cũng lậm. So với máy móc tân kỳ, và còn nhiều lối thưởng thức, pha chế cà phê trên thế giới, chiếc phin cà phê của thị dân xứ Việt chỉ là món vật hiền lành, thô sơ và mật thiết. Như thể trà đá của dân miền Nam vậy, không thành văn hóa cầu kỳ như xứ Bắc, hay thành ra đạo như ở xứ mặt trời, nhưng là thứ duyên riêng để người ở xa tới thì tò mò thú vị, người ở gần ra đi thì có lúc nhớ, lúc thèm đến bào gan ruột.

Ngày nào người ở xa tới không còn có chi để thích thú trước chuỗi café đồng hóa ngoại lai, người đi xa thấy đâu cũng giống ở nhà bởi “ở nhà” cứ giông giống bất cứ nơi nào, mới buồn. Nói cho cùng, giá mà giữ được hương vị đậm đà của ly cà phê phin trong một tách hòa tan thì chẳng ai buồn tranh cãi văn hóa Việt có hòa tan hay không.

Video clip về 9 cách pha café độc đáo nhất thế giới, trong đó có Việt Nam:

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
ahn-jung-hwan,jung-hyung-don,show-truyen-hinh-han-quoc

Ngay lúc này, một show thực tế mới cực hot của Hàn đang được ghi hình tại Hà Nội

TV Show -
Carefree Travelers, show truyền hình thực tế mới của Hàn gồm Jung Hyung Don, ngôi sao "Infinity Challenge" và Kim Sung Joo, ông bố đáng yêu trong "Dad, Where are you going" đang ghi hình cho tập mừng Xuân Đinh Dậu ngay tại Hà Nội.
con-trai-dong-tinh,me-giet-con,tan-nhan,thieu-xac,thue-sat-thu
Thế giới

Thuê sát thủ giết con không thành, bà mẹ nhẫn tâm đâm chết rồi thiêu xác con trai vì đồng tính

Đời sống - Xã hội -
Sau khi 2 sát thủ được bà mẹ 32 tuổi thuê giết con mình từ chối không làm, người phụ nữ người Brazil này đã nhẫn tâm đâm chết con trai mình.
don-tet,may-man,ong-tao,tet-nguyen-dan-2017

Sau khi tiễn ông Táo, đây là 4 việc nhất định phải làm để cả nhà gặp may mắn

Đời sống - Xã hội -
Trong 7 ngày vắng ông Táo, bạn nên làm những việc này để đón may mắn vào nhà.
annapurna-base-camp,leo-nui,nepal

Annapurna Base Camp - cung đường leo núi đẹp nhất thế giới

Ăn - Chơi -
Mỗi địa danh tôi đến luôn tạo cho tôi những cung bậc cảm xúc rất riêng, nhưng cảm xúc khó thể hiện bằng lời đặc biệt chính là hành trình đến với Annapurna Base Camp (Nepal).
hon,nam-em,ngo-kien-huy,tran-thanh

Bị Trấn Thành ép ‘hôn’ người đẹp Nam Em, Ngô Kiến Huy ngượng đỏ mặt

Video Hot -
Để chứng minh tình yêu của mình, Ngô Kiến Huy đã bị Trấn Thành ép hôn Nam Em.
nang-dau,tai-nan-nau-an,xoi-gac

Lại thêm một nàng dâu mới gặp ‘tai nạn nấu ăn’: Đồ ‘xôi một đằng, gấc 1 nẻo’ khi về nhà chồng

Đời sống - Xã hội -
Khổ, nồi xôi gấc cô ta làm ở nhà cô ta, cho bố mẹ cô ta, chứ có kêu ca mang biếu quý vị dân mạng đâu mà nhiều người "la lối om xòm" mắng cô gái lên bờ xuống ruộng, xoáy vào mấy chữ "đàn bà con gái".
campuchia,dip-tet-nguyen-dan,du-lich

Những điểm đến hút du khách của Campuchia dịp Tết Nguyên Đán

Ăn - Chơi -
Di chuyển dễ dàng, chi phí thấp, giao tiếp đơn giản là những lý do các điểm đến của Campuchia được dự đoán sẽ hút du khách Việt dịp Tết Nguyên Đán.
duong-xa-dan-tac,gio-cao-diem,ket-xe,ket-xe-nghiem-trong,tac-duong-kinh-hoang

Hà Nội: Tắc đường kinh hoàng trước ngày tiễn ông Công ông Táo chầu trời

Đời sống - Xã hội -
Từ 17h ngày 19/11 (tức 22 tháng Chạp), nhiều người dân tỏ ra mệt mỏi khi phải đứng "chôn chân" hàng giờ đồng hồ, không thể di chuyển được ở khu vực đường Xã Đàn, đường Láng, Cầu Giấy...
bich-phuong,min,phong-cach-retro,phong-cach-vintage

Mặc đồ retro như Min và Bích Phương có khó gì !

Hot - trend -
Một vài tips nho nhỏ sẽ giúp bạn diện phong cách "cổ xưa" đúng điệu mà không bị già đi.
kpop,kpop-fan,snsd,t-ara,than-tuong-ha-quoc

Những món quà ‘độc- lạ- hiếm’ Sao Hàn chỉ có thể được nhận từ fan Việt

Sao & Fan -
Nhìn những điều tuyệt vời này, có thể thấy tình cảm mà cộng đồng Kpop fan tại Việt Nam dành cho thần tượng lớn như thế nào.
mat-na-ngoi-sao,thu-trang,truong-giang

Cô nàng ‘Thuỷ thủ mặt trăng’ công khai ‘tố’ từng bị Trường Giang ‘sàm sỡ’ và ‘hun’ khi tham gia gameshow

Video Hot -
Không những thế, Trường Giang còn bị Tóc Tiên, Thu Trang bắt tay cùng 'đốt nhà'.
dem-giao-thua-nghe-mot-khuc-dan-ca,mua-xuan-den,nam-cuong,nhac-xuan

Nam Cường ăn Tết ‘lớn’ với 2 MV ra mắt cùng một lúc

Âm nhạc -
Nam Cường nhắng nhít cho ra mắt cùng lúc hai sản phẩm âm nhạc đón Tết.
dung-hang,ho-ngoc-ha,ly-qui-khanh

NTK Lý Quí Khánh tố trang phục anh thiết kế riêng cho Hà Hồ bị thương hiệu Reem Acra ‘ăn cắp’ mẫu

Làng mẫu -
Theo NTK Lý Quí Khánh thì chiếc đầm anh thiết kế riêng cho Hồ Ngọc Hà đã hoàn thiện từ hơn nửa năm trước trong khi BST Pre-Fall 2017 của Reem Acra mới rình rang từ nửa tháng gần đây.
huong-giang,tran-thanh,truong-giang

Trấn Thành, Ốc Thanh Vân bắt tay ‘chọc’ Thu Trang đến đỏ mặt

Video Hot -
Thu Trang bất ngờ khi bị "đội nhà" Trấn Thành bắt tay với Ốc Thanh Vân chọc mình.
ho-ngan-ban,sao-hoa-ngu,trinh-sang

Phong Hành đưa tin Trịnh Sảng trầm cảm, bật khóc trên phố sau khi chia tay Hồ Ngạn Bân

Bí mật sao -
Phong Hành vừa tung loạt ảnh Trịnh Sảng vừa đi vừa khóc trên phố làm dấy lên nghi vấn nữ diễn viên mắc bệnh trầm cảm nặng vì những áp lực trong công việc và chuyện tình cảm.
3-tre-em-vung-cao,nhay-hip-hop,soai-ca-vung-cao,truong-tieu-hoc-chong-tau

Đây đích thị là 3 em bé dân tộc nhảy hip hop siêu nhất từ trước đến nay

Đời sống - Xã hội -
Dù không được đào tạo bài bản, nhưng phần nhảy hip hop theo nhạc khá đẹp mắt của 3 em bé vùng cao này khiến nhiều người thích thú.
chuyen-tinh,cu-dan-mang,dong-tinh-nam

Danh tính 2 anh chàng điển trai đang khiến hội chị em xôn xao

Đời sống - Xã hội -
Cư dân mạng hiện đang bàn tán rôm rả vì một cặp đồng tính nam cực kỳ điển trai khiến bao cô gái phải tiếc nuối.
dien-anh,ghibli,nhat-ban

The Red Turtle: Studio Ghibli và hơi thở Tây phương

Phim ảnh -
Đến từ hãng sản xuất Ghibli dưới bàn tay một đạo diễn Hà Lan, “The Red Turtle” khai phá một hướng đi mới về hình ảnh trong phim.