Nghi án ăn cắp chất xám tràn ngập nền giải trí Việt

Âm nhạc -

Từ văn thơ, phim, nhạc cho đến cả TV Show đều xuất hiện những trường hợp vô tình hay cố ý ăn cắp chất xám để rồi khi bị phát hiện, rất hiếm người có can đảm xin lỗi và thừa nhận sai lầm.

Những ngày qua, giới văn hóa văn nghệ ở Việt nam chưa thôi xôn xao về chuyện tranh chấp bản quyền bài thơ Tổ quốc gọi tên mình giữa nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai và một người đàn ông có tên Ngô Xuân Phúc thì lại xuất hiện một “cú nổ” scandal mới: Bài thơ Bạch lộ trong tập thơ Sẹo độc lập của Phan Huyền Thư có nhiều từ ngữ và ý tứ giống y như bài thơ Buổi sáng của nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan.

Đáng chú ý, trong khi Sẹo độc lập là tập thơ đoạt giải thưởng của Hội nhà văn Việt Nam ấn hành năm 2014 thì Buổi sáng lại là tác phẩm được phổ biến từ tận đầu thập niên 2000, thậm chí, từng được nhạc sĩ Phú Quang phổ nhạc.

Nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan và Phan Huyền Thư.

Nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan và Phan Huyền Thư.

Câu chuyện giữa Phan Huyền Thư và Phan Ngọc Thường Đoan đến nay dù đã khép lại nhưng vẫn còn dư âm “lùm xùm” khi người nói ra, kẻ nói vào cùng sự tham gia của rất nhiều bạn bè giới văn nghệ sĩ. Tuy nhiên, dù ai đúng đi chăng nữa, thì cũng như biết bao cuộc tố đạo văn, đạo nhạc khác, chắc chắn một trong hai người đã vô tình hoặc cố ý mượn tạm chất xám của người khác để sử dụng mà đến nay, vì lẽ gì đó, không dám thừa nhận.

Hành động này không chỉ hiện giờ mới có mà thực tế đã diễn ra trong làng văn hóa, giải trí của Việt Nam từ hơn chục năm nay. Dù khán giả, công chúng đã từng đả kích và lên án rất nhiều nhưng có vẻ như, mọi chuyện đâu vẫn hoàn đấy.

Muôn kiểu mượn tạm chất xám

baochan

Nhạc sĩ Bảo Chấn.

tinh-thoi-xot-xa-pdf-766502

Tình thôi xót xa của nhạc sĩ Bảo Chân là trường hợp nghi án đạo nhạc đình đám đầu tiên ở Việt Nam, diễn ra năm 2004.

Những khán giả thuộc thể hệ 7x, 8x ở Việt Nam hẳn vẫn còn nhớ “cú phốt” đình đám của nhạc sĩ Bảo Chấn khi một loạt các ca khúc của ông có phần giai điệu và hòa âm giống y như một số các ca khúc ở Nhật. Sự kiện này được lật lên khi đó đã tạo ra một chuỗi dài tiếp nối nhau những nghi án đạo nhạc mà nhiều nhạc sĩ khác trong làng tân nhạc cũng “dính chấu” như Quốc Bảo, Võ Thiện Thanh, Huy Tuấn… Câu chuyện sau đó êm ắng và lắng xuống một thời gian thì các thế hệ ca nhạc sĩ trẻ sau này lại tiếp tục làm dấy lên nỗi lo của khán giả về nguồn gốc thực sự của các tác phẩm mình đang nghe.

Sơn Tùng M-TP vốn là một giọng ca xuất thân từ giới underground nên việc “mượn tạm” nhạc beat của Hàn Quốc hay các tác phẩm chính thống để sáng tác lời và biểu diễn “chơi cho vui” cũng không phải là điều gì đáng phàn nàn. Thế nhưng, khi bước chân hẳn sang thị trường giải trí, Sơn Tùng không biết do vô tình hay cố tình mà lại sử dụng luôn các tác phẩm đó như một bản nhạc gốc do chính mình tạo ra.

sontung

Các sáng tác của Sơn Tùng trong thời kỳ hoạt động underground mang ảnh hưởng rất nhiều từ beat và giai điệu của các ca khúc Hàn Quốc.

Đó chính là nguyên do khiến Sơn Tùng nằm trong tầm soi của khán giả suốt một thời gian dài. Bản hit ballad nổi tiếng nhất của anh, Chắc ai đó sẽ về, dù đã được nhiều nhạc sĩ chuyên môn thẩm định là đạo nhạc nhưng chàng ca sĩ trẻ lại chưa bao giờ dám thừa nhận điều đó.

Một trường hợp khác cũng khá lùm xùm là vụ việc ca nhạc sĩ trẻ Phạm Hồng Phước dùng lời thơ của nhà thơ Việt Hà để sáng tác bài hát Khi chúng ta già. Hay như gần đây nhất là ca sĩ Hải Yến khi hát nhạc của người bạn Tăng Nhật Tuệ đã tiện tay thêm tên mình vào vị trí người viết lời.

khichungtagia

Tất cả những điều trên cho thấy làng nhạc Việt Nam dù càng ngày càng xuất hiện nhiều tài năng ca sĩ vừa hát nhạc vừa sáng tác, nhưng nó cũng là một mối nguy khi chính thứ hào quang sân khấu đã làm họ không vững lòng, dẫn đến việc xài tạm chất xám của người khác một cách thiếu suy nghĩ.

Tương tự, ở mảng điện ảnh dù việc trùng lắp nội dung hay ý tưởng có phần thoáng hơn (vì mọi câu chuyện trên đời đều được phát triển từ 36 tình huống kịch của Shakespeare), nhưng cũng không thiếu những trường hợp sao chép rành rành không thể chối cãi.

Nổi tiếng và đáng nhớ nhất trong khoảng vài năm trở lại đây là trường hợp Giao lộ định mệnh của đạo diễn Victor Vũ, bộ phim được cho là giống đến 90% tác phẩm Shattered của Hollywood, giống từ cốt truyện, cao trào cho đến cả cách tạo hình nhân vật. Sự việc này bùng nổ một thời gian dài nhưng rồi lại lắng xuống. Đạo diễn Victor Vũ tiếp tục được ủng hộ nhiệt liệt với những bộ phim tiếp theo, còn khán giả Việt Nam thì lại dễ… quên, và dễ tha thứ, nên các scandal đạo nhạc, đạo phim thường bị chìm xuồng.

giaolodinhmenh

Chỉ một thời gian là đâu lại hoàn đấy

Là một người làm văn hóa, giải trí, việc thừa nhận mình “mượn tạm” của nghệ sĩ khác một ý tưởng, một câu văn hay một giai điệu là điều không hề dễ dàng gì.

Đó chính là lý do vì sao mới đây, khi nhà thơ Phan Huyền Thư công khai xin lỗi Phan Ngọc Thường Đoan trên một tờ báo, cô chỉ xin lỗi “khơi khơi” và chỉ cho rằng bài thơ của mình ra đời sau bài thơ của Thường Đoan, chứ không dám thừa nhận mình đã vô tình bị ảnh hưởng bởi sáng tác của đàn chị. Tương tự, nhạc sĩ Bảo Chấn chưa bao giờ khẳng định và xin lỗi vì đạo nhạc Nhật, Phạm Hồng Phước chỉ chính thức thừa nhận và xin lỗi nhà thơ Việt Hà sau một thời gian dài quanh co. Chính vì thế, những scandal ấy rốt cuộc vẫn mãi là một scandal, còn khán giả Việt sau một thời gian lại… quên mất.

Không chỉ có cá nhân các nghệ sĩ, nhiều công ty giải trí, đơn vị sản xuất truyền hình ở Việt Nam cũng rơi vào “cái bẫy cám dỗ” của việc đạo, mượn chất xám, lấy ý tưởng này. Thay vì mua bản quyền một cách danh chính ngôn thuận như các chương trình The Voice, X-Factor, Vietnam Idol… một số công ty nhỏ lẻ lại chọn cách học hỏi từ các show của nước ngoài rồi mang về biến tấu, xào nấu thành của riêng mình.

Hậu quả của việc này là sóng truyền hình Việt Nam ngày càng bị phủ dày đặc bởi những chương trình nhảm, hài, “sứt đầu mẻ đuôi” vì bị chế biến quá đà. Không phải ngẫu nhiên mà các gameshow thành công trên thế giới đều có giá từ đắt đến rất… đắt, đó là vì chúng được sinh ra bởi những cái đầu sáng tạo, đầy chuyên nghiệp. Trong khi đó với cách làm việc ăn xổi, tạm bợ của một số người làm giải trí ở Việt Nam, thành quả cho ra lại vô cùng đáng xấu hổ.

Cần học lại văn hóa xin lỗi và dẫn nguồn

Robin Thicke Pharrell Williams

Robin Thicke và Pharrell Williams từng bị bắt đền 7,2 triệu đô-la Mỹ vì một phần lời của bản hit Blurred Lines được cho là đạo từ ca khúc khác.

Dĩ nhiên, tình trạng ăn cắp, sao chép ý tưởng hay nội dung trong ngành giải trí có ở khắp mọi nơi chứ không riêng gì Việt Nam. Tuy nhiên, trong khi tại Mỹ hay các quốc gia châu Âu, việc kiện tụng vì bản quyền diễn ra khá suôn sẻ và sau khi có phán quyết của tòa án, trắng đen sẽ rõ ràng.

Còn riêng ở Việt Nam, gần như chưa có tiền lệ nào các văn nghệ sĩ dám lôi nhau ra tòa, chủ yếu là vì thủ tục phức tạp và số tiền đền bù, dù có, cũng không đáng là bao. Cũng vì vậy mà những người có sở thích “dùng tạm” vẫn thường được nước lấn tới.

Người làm giải trí thông thường đều phải hiểu, bất cứ việc sử dụng sản phẩm trí tuệ nào của người khác, đều phải nhận được sự cho phép (nếu là sản phẩm thương mại) hoặc phải ghi nguồn để khán giả có thể hiểu hơn về tác phẩm đó. Trong nghệ thuật việc sao chép hay lấy ý tưởng đôi khi là điều cần thiết, vì nó sẽ góp phần thúc đẩy sự dịch chuyển của các nền văn hóa khác nhau.

1-ngon-co-gio-dua

Ngọn cỏ gió đùa của Hồ Biểu Chánh được phóng tác từ Những người khốn khổ của Victor Hugo.

Ví dụ, nhà văn Hồ Biểu Chánh nổi tiếng của Việt Nam từng phóng tác rất nhiều tiểu thuyết nước ngoài như Không gia đình, Trong gia đình, Những người khốn khổ, Tội ác và trừng phạt… thành tiểu thuyết đậm chất Nam bộ của mình. Tuy nhiên, không có ai từng lên án Hồ Biểu Chánh vì ông luôn ghi rõ tên gọi tác phẩm gốc và thừa nhận rằng tiểu thuyết của mình là một dạng tác phẩm phái sinh.

Phái sinh hay lấy ý tưởng thì không có gì xấu, nhưng nó đáng lên án nếu những người tạo ra nó không biết trân trọng tác phẩm gốc hay cố tình quanh co phủ nhận khi bị phát hiện. Điều này sẽ góp phần khiến nền giải trí Việt Nam ngày càng đi xuống, và nếu không cẩn thận, sẽ rơi vào ngõ cụt.

 

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
nataliya-obmochaeva,nguoi-dep-bong-chuyen,nu-than-bong-chuyen

Nhan sắc ‘vạn người mê’ của nữ VĐV bóng chuyền Nataliya Obmochaeva

Thể thao -
Sở hữu chiều cao 1m94, số đo 3 vòng chuẩn mực và khuôn mặt xinh đẹp hút hồn, Nataliya Obmochaeva được coi là "nàng thơ" của bóng chuyền nước Nga và làng thể thao thế giới.
clip-gay-phan-no,clip-quang-cao,quang-cao-phan-cam
clip gây phẫn nộ

Phụ nữ gầy và xinh sẽ ít bị chồng đánh: Quảng cáo bị ‘ném đá’ tơi tả vì cổ động bạo lực gia đình

Thế giới -
Đoạn clip quảng cáo của một sản phẩm làm đẹp đang làm dậy sóng cộng đồng Malaysia vì được cho là kích động bạo lực gia đình.
nam-thanh-nien-rach-dui-hang-loat-phu-nu,rach-dui,rach-dui-hang-loat-phu-nu-o-mien-tay

Cha mẹ nghi phạm rạch đùi phụ nữ ở miền Tây: ‘Con tôi ngoan, hiền lành và không có biểu hiện gì bất thường’

Tin nóng -
Cha mẹ của nghi phạm rạch đùi phụ nữ khẳng định con trai mình là người hiền lành, không có biểu hiện gì bất thường để có thể dẫn tới hành động biến thái này. Tuy nhiên họ cũng không dám chắc con mình vô tội.
bts,exid-tro-lai-viet-nam,kpop,t-ara

T-ara - BTS - EXID trở lại Việt Nam vào tháng 12: Tất cả chỉ là giả mạo

Âm nhạc -
BTC "T-ara Concert tại Việt Nam" đã lên tiếng phủ nhận loạt tin đồn nhiều ngày qua trong cộng đồng Kpop fan.
chipu,h-amp-m,h-amp-m-x-erdem

Chi Pu mặc đẹp lấn át Tiffany trên thảm đỏ sự kiện của H&M tại Mỹ

Hot - trend -
Ngày 18/10, hot girl kiêm ca sĩ Chi Pu tham dự sự kiện ra mắt bản collab giữa hãng thời trang bình dân đình đám H&M và EDREM tại LA, Mỹ.
grand-slam,jelena-ostapenko,roland-garros,us-open,wimbledon

Người đẹp quần vợt khiến cả đất nước phải thay đổi luật

Thể thao -
Người có thể làm điều này xảy ra chính là Jelena Ostapenko, nhà vô địch Grand Slam đầu tiên của Latvia nhưng không có được… tên gọi ưng ý chỉ vì hiểu nhầm quy tắc truyền thống quốc gia.
ksenia-sobchak,nguoi-mau-playboy,tranh-cu-tong-thong-nga,vladimir-putin

Chân dung cựu người mẫu Playboy nóng bỏng tuyên bố tranh cử tổng thống Nga năm 2018

Thế giới -
Ksenia Sobchak, cựu người mẫu tập chí Playboy, mới tuyên bố tham gia cuộc chạy đua tổng thống Nga năm 2018 và cho rằng sự nghiệp trong lĩnh vực giải trí sẽ giúp cô giành lợi thế lớn.
clear,do-toc-chuan-ngau,toc-tien

Chiêm ngưỡng loạt kiểu tóc không phải ai cũng dám thử của Tóc Tiên

Đẹp -
Tóc Tiên ngoài việc khẳng định khả năng qua những sản phẩm âm nhạc chất lượng, cô còn gây ấn tượng mạnh khi trở lại showbiz Việt với ngoại hình vô cùng quyến rũ, cá tính.
bi-tat,danh-ghen,tat-axit

Cụ ông tạt axít người tình kém 22 tuổi vì ghen

Tin nóng -
Cụ ông 70 tuổi nghi ngờ nhân tình ở Long An có người khác nên tạt axít bà này rồi bỏ về TP HCM.
diem-my-9x,ntk-ly-giam-tien,phi-phuong-anh,seoul-fashion-week

Trang phục ấn tượng của Diễm My 9X ở Seoul Fashion Week bị tố đạo ý tưởng

Thời trang - Đẹp -
Bộ trang phục thu hút bao ánh nhìn xứ ngoại của diễn viên sinh năm 1990 tại Seoul Fashion Week của NTK Lý Giám Tiền bị cho là đạo nhái ý tưởng hoạ tiết.
andrew-garfield,breathe,claire-foy,trong-tung-nhip-tho
Breathe

‘Breathe’: Đâu chỉ là phim tình cảm lãng mạn mà còn mang tính nhân văn, chứa đầy tính người

Phim ảnh -
Bộ phim "Breather" (Trong từng nhịp thở) được dựa trên một câu chuyện có thật kể về cuộc đời của Robin Cavendish - cha ruột của nhà sản xuất Jonathan Cavendish - một cuộc đời đầy tính truyền kỳ bên cạnh người vợ Diana Cavendish.
hoa-hau-hoan-vu,lac-troi,son-tung-m-tp,vpop

Ngỏ lời ‘yêu’ Hoa hậu Hoàn vũ, Sơn Tùng mang sân khấu ‘khủng’ đến đêm bán kết

Âm nhạc -
Màn trình diễn hứa hẹn sẽ được áp dụng những công nghệ hiện đại hàng đầu nhằm mang tới cho khán giả tiết mục đã tai đã mắt.
dam-vinh-hung,ho-ngoc-ha,le-quyen

Thật khó tin cũng có ngày Lệ Quyên chịu đứng chung và chụp hình với Hồ Ngọc Hà như chưa có gì xảy ra

Hậu trường -
Đến bản thân Đàm Vĩnh Hưng cũng phải gọi khoảnh khắc chụp chung giữa Hồ Ngọc Hà và Lệ Quyên là bức ảnh "hiếm" trong thời hiện đại.

Vẻ đẹp của cô nàng 17 tuổi bị nhầm là ‘Cô giáo quyến rũ nhất hành tinh’

Đời Sống -
Khuôn mặt đẹp trẻ trung thanh tú, cùng thân hình nóng bỏng, thật khó mà tập trung nếu học với nàng “giáo viên” này.
TIN LIÊN QUAN

Hot girl ‘mái úp tô’ này đã chứng minh chân lý: Mặt đẹp thì tóc gì cũng đẹp!

Khi loạt ảnh của cô nàng này được đăng tải lên mạng, ai cũng phải gật gù khen ngợi vẻ mặt xinh xắn, dễ thương của cô. Và mọi người cũng kịp tỉnh táo mà nhận ra rằng: Người ta đẹp, nên để mái tóc đó nhìn trông thật cá tính.
ha-thu,ha-thu-trong-trang-phuc-ao-dai,miss-earth-2017

Không chỉ nóng bỏng với bikini, Hà Thu còn khiến ‘hoa ghen, liễu hờn’ khi diện áo dài Việt

Thời trang - Đẹp -
Không chỉ nóng bỏng khi diện bikini hay trang phục dạo biển, Hà Thu còn khiến công chúng phải ngất ngây khi nhìn ngắm nhan sắc cô trong tà áo dài truyền thống.
chu-he-ma-quai,halloween,thang-he-ma-quai

Cảnh sát Mỹ ra khuyến cáo đặc biệt về ‘chú hề ma quái’ trong dịp Halloween

Thế giới -
Để tránh những sự cố đáng tiếc có thể xảy ra, văn phòng cảnh sát tại bang Florida, Mỹ đã khuyến cáo người dân không nên đóng giả làm "thằng hề ma quái" trong dịp Halloween sắp tới.

Trở về tuổi thơ với 5 tựa game nuôi thú ảo cực kỳ đáng yêu

Công nghệ -
Những tựa game và ứng dụng không những cho bạn trải nghiệm trước tương lai mà còn có thể tua ngược thời gian để bạn hoài niệm tuổi thơ. Năm tựa game nuôi thú ảo sau đây chắc chắn sẽ làm sống dậy cảm xúc của những người mê chơi thú ảo đến quên ăn bỏ ngủ.
TIN LIÊN QUAN

Instagram bổ sung thêm filter vui nhộn cho người dùng cả khi phát live trực tiếp

Instagram, một trong những mạng xã hội phổ biến nhất hiện nay vừa bổ sung thêm những bộ lọc màu thú vị và hài hước cho người dùng khi phát video trực tuyến. Với lượng người dùng ngày càng tăng lên thì những tính năng mới sẽ làm cho 'công lực' của Instagram tăng lên gấp bội.
anh-thu,choi-thi-chiu,kim-tuyen,truong-thanh-long,truong-the-vinh
Chơi thì chịu

Đã lâu lắm rồi mới thấy dàn siêu mẫu này hội ngộ cùng nhau

Phim ảnh -
Buổi ra mắt phim "Chơi thì chịu" của Kim Tuyến, Trương Thế Vinh, Trương Thanh Long là dịp để những người mẫu của "thế hệ trước" như Anh Thư, Thanh Thức, Trương Tri Trúc Diễm... hội ngộ.