Nghi án ăn cắp chất xám tràn ngập nền giải trí Việt

Âm nhạc -

Từ văn thơ, phim, nhạc cho đến cả TV Show đều xuất hiện những trường hợp vô tình hay cố ý ăn cắp chất xám để rồi khi bị phát hiện, rất hiếm người có can đảm xin lỗi và thừa nhận sai lầm.

Những ngày qua, giới văn hóa văn nghệ ở Việt nam chưa thôi xôn xao về chuyện tranh chấp bản quyền bài thơ Tổ quốc gọi tên mình giữa nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai và một người đàn ông có tên Ngô Xuân Phúc thì lại xuất hiện một “cú nổ” scandal mới: Bài thơ Bạch lộ trong tập thơ Sẹo độc lập của Phan Huyền Thư có nhiều từ ngữ và ý tứ giống y như bài thơ Buổi sáng của nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan.

Đáng chú ý, trong khi Sẹo độc lập là tập thơ đoạt giải thưởng của Hội nhà văn Việt Nam ấn hành năm 2014 thì Buổi sáng lại là tác phẩm được phổ biến từ tận đầu thập niên 2000, thậm chí, từng được nhạc sĩ Phú Quang phổ nhạc.

Nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan và Phan Huyền Thư.

Nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan và Phan Huyền Thư.

Câu chuyện giữa Phan Huyền Thư và Phan Ngọc Thường Đoan đến nay dù đã khép lại nhưng vẫn còn dư âm “lùm xùm” khi người nói ra, kẻ nói vào cùng sự tham gia của rất nhiều bạn bè giới văn nghệ sĩ. Tuy nhiên, dù ai đúng đi chăng nữa, thì cũng như biết bao cuộc tố đạo văn, đạo nhạc khác, chắc chắn một trong hai người đã vô tình hoặc cố ý mượn tạm chất xám của người khác để sử dụng mà đến nay, vì lẽ gì đó, không dám thừa nhận.

Hành động này không chỉ hiện giờ mới có mà thực tế đã diễn ra trong làng văn hóa, giải trí của Việt Nam từ hơn chục năm nay. Dù khán giả, công chúng đã từng đả kích và lên án rất nhiều nhưng có vẻ như, mọi chuyện đâu vẫn hoàn đấy.

Muôn kiểu mượn tạm chất xám

baochan

Nhạc sĩ Bảo Chấn.

tinh-thoi-xot-xa-pdf-766502

Tình thôi xót xa của nhạc sĩ Bảo Chân là trường hợp nghi án đạo nhạc đình đám đầu tiên ở Việt Nam, diễn ra năm 2004.

Những khán giả thuộc thể hệ 7x, 8x ở Việt Nam hẳn vẫn còn nhớ “cú phốt” đình đám của nhạc sĩ Bảo Chấn khi một loạt các ca khúc của ông có phần giai điệu và hòa âm giống y như một số các ca khúc ở Nhật. Sự kiện này được lật lên khi đó đã tạo ra một chuỗi dài tiếp nối nhau những nghi án đạo nhạc mà nhiều nhạc sĩ khác trong làng tân nhạc cũng “dính chấu” như Quốc Bảo, Võ Thiện Thanh, Huy Tuấn… Câu chuyện sau đó êm ắng và lắng xuống một thời gian thì các thế hệ ca nhạc sĩ trẻ sau này lại tiếp tục làm dấy lên nỗi lo của khán giả về nguồn gốc thực sự của các tác phẩm mình đang nghe.

Sơn Tùng M-TP vốn là một giọng ca xuất thân từ giới underground nên việc “mượn tạm” nhạc beat của Hàn Quốc hay các tác phẩm chính thống để sáng tác lời và biểu diễn “chơi cho vui” cũng không phải là điều gì đáng phàn nàn. Thế nhưng, khi bước chân hẳn sang thị trường giải trí, Sơn Tùng không biết do vô tình hay cố tình mà lại sử dụng luôn các tác phẩm đó như một bản nhạc gốc do chính mình tạo ra.

sontung

Các sáng tác của Sơn Tùng trong thời kỳ hoạt động underground mang ảnh hưởng rất nhiều từ beat và giai điệu của các ca khúc Hàn Quốc.

Đó chính là nguyên do khiến Sơn Tùng nằm trong tầm soi của khán giả suốt một thời gian dài. Bản hit ballad nổi tiếng nhất của anh, Chắc ai đó sẽ về, dù đã được nhiều nhạc sĩ chuyên môn thẩm định là đạo nhạc nhưng chàng ca sĩ trẻ lại chưa bao giờ dám thừa nhận điều đó.

Một trường hợp khác cũng khá lùm xùm là vụ việc ca nhạc sĩ trẻ Phạm Hồng Phước dùng lời thơ của nhà thơ Việt Hà để sáng tác bài hát Khi chúng ta già. Hay như gần đây nhất là ca sĩ Hải Yến khi hát nhạc của người bạn Tăng Nhật Tuệ đã tiện tay thêm tên mình vào vị trí người viết lời.

khichungtagia

Tất cả những điều trên cho thấy làng nhạc Việt Nam dù càng ngày càng xuất hiện nhiều tài năng ca sĩ vừa hát nhạc vừa sáng tác, nhưng nó cũng là một mối nguy khi chính thứ hào quang sân khấu đã làm họ không vững lòng, dẫn đến việc xài tạm chất xám của người khác một cách thiếu suy nghĩ.

Tương tự, ở mảng điện ảnh dù việc trùng lắp nội dung hay ý tưởng có phần thoáng hơn (vì mọi câu chuyện trên đời đều được phát triển từ 36 tình huống kịch của Shakespeare), nhưng cũng không thiếu những trường hợp sao chép rành rành không thể chối cãi.

Nổi tiếng và đáng nhớ nhất trong khoảng vài năm trở lại đây là trường hợp Giao lộ định mệnh của đạo diễn Victor Vũ, bộ phim được cho là giống đến 90% tác phẩm Shattered của Hollywood, giống từ cốt truyện, cao trào cho đến cả cách tạo hình nhân vật. Sự việc này bùng nổ một thời gian dài nhưng rồi lại lắng xuống. Đạo diễn Victor Vũ tiếp tục được ủng hộ nhiệt liệt với những bộ phim tiếp theo, còn khán giả Việt Nam thì lại dễ… quên, và dễ tha thứ, nên các scandal đạo nhạc, đạo phim thường bị chìm xuồng.

giaolodinhmenh

Chỉ một thời gian là đâu lại hoàn đấy

Là một người làm văn hóa, giải trí, việc thừa nhận mình “mượn tạm” của nghệ sĩ khác một ý tưởng, một câu văn hay một giai điệu là điều không hề dễ dàng gì.

Đó chính là lý do vì sao mới đây, khi nhà thơ Phan Huyền Thư công khai xin lỗi Phan Ngọc Thường Đoan trên một tờ báo, cô chỉ xin lỗi “khơi khơi” và chỉ cho rằng bài thơ của mình ra đời sau bài thơ của Thường Đoan, chứ không dám thừa nhận mình đã vô tình bị ảnh hưởng bởi sáng tác của đàn chị. Tương tự, nhạc sĩ Bảo Chấn chưa bao giờ khẳng định và xin lỗi vì đạo nhạc Nhật, Phạm Hồng Phước chỉ chính thức thừa nhận và xin lỗi nhà thơ Việt Hà sau một thời gian dài quanh co. Chính vì thế, những scandal ấy rốt cuộc vẫn mãi là một scandal, còn khán giả Việt sau một thời gian lại… quên mất.

Không chỉ có cá nhân các nghệ sĩ, nhiều công ty giải trí, đơn vị sản xuất truyền hình ở Việt Nam cũng rơi vào “cái bẫy cám dỗ” của việc đạo, mượn chất xám, lấy ý tưởng này. Thay vì mua bản quyền một cách danh chính ngôn thuận như các chương trình The Voice, X-Factor, Vietnam Idol… một số công ty nhỏ lẻ lại chọn cách học hỏi từ các show của nước ngoài rồi mang về biến tấu, xào nấu thành của riêng mình.

Hậu quả của việc này là sóng truyền hình Việt Nam ngày càng bị phủ dày đặc bởi những chương trình nhảm, hài, “sứt đầu mẻ đuôi” vì bị chế biến quá đà. Không phải ngẫu nhiên mà các gameshow thành công trên thế giới đều có giá từ đắt đến rất… đắt, đó là vì chúng được sinh ra bởi những cái đầu sáng tạo, đầy chuyên nghiệp. Trong khi đó với cách làm việc ăn xổi, tạm bợ của một số người làm giải trí ở Việt Nam, thành quả cho ra lại vô cùng đáng xấu hổ.

Cần học lại văn hóa xin lỗi và dẫn nguồn

Robin Thicke Pharrell Williams

Robin Thicke và Pharrell Williams từng bị bắt đền 7,2 triệu đô-la Mỹ vì một phần lời của bản hit Blurred Lines được cho là đạo từ ca khúc khác.

Dĩ nhiên, tình trạng ăn cắp, sao chép ý tưởng hay nội dung trong ngành giải trí có ở khắp mọi nơi chứ không riêng gì Việt Nam. Tuy nhiên, trong khi tại Mỹ hay các quốc gia châu Âu, việc kiện tụng vì bản quyền diễn ra khá suôn sẻ và sau khi có phán quyết của tòa án, trắng đen sẽ rõ ràng.

Còn riêng ở Việt Nam, gần như chưa có tiền lệ nào các văn nghệ sĩ dám lôi nhau ra tòa, chủ yếu là vì thủ tục phức tạp và số tiền đền bù, dù có, cũng không đáng là bao. Cũng vì vậy mà những người có sở thích “dùng tạm” vẫn thường được nước lấn tới.

Người làm giải trí thông thường đều phải hiểu, bất cứ việc sử dụng sản phẩm trí tuệ nào của người khác, đều phải nhận được sự cho phép (nếu là sản phẩm thương mại) hoặc phải ghi nguồn để khán giả có thể hiểu hơn về tác phẩm đó. Trong nghệ thuật việc sao chép hay lấy ý tưởng đôi khi là điều cần thiết, vì nó sẽ góp phần thúc đẩy sự dịch chuyển của các nền văn hóa khác nhau.

1-ngon-co-gio-dua

Ngọn cỏ gió đùa của Hồ Biểu Chánh được phóng tác từ Những người khốn khổ của Victor Hugo.

Ví dụ, nhà văn Hồ Biểu Chánh nổi tiếng của Việt Nam từng phóng tác rất nhiều tiểu thuyết nước ngoài như Không gia đình, Trong gia đình, Những người khốn khổ, Tội ác và trừng phạt… thành tiểu thuyết đậm chất Nam bộ của mình. Tuy nhiên, không có ai từng lên án Hồ Biểu Chánh vì ông luôn ghi rõ tên gọi tác phẩm gốc và thừa nhận rằng tiểu thuyết của mình là một dạng tác phẩm phái sinh.

Phái sinh hay lấy ý tưởng thì không có gì xấu, nhưng nó đáng lên án nếu những người tạo ra nó không biết trân trọng tác phẩm gốc hay cố tình quanh co phủ nhận khi bị phát hiện. Điều này sẽ góp phần khiến nền giải trí Việt Nam ngày càng đi xuống, và nếu không cẩn thận, sẽ rơi vào ngõ cụt.

 

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
britney-spears,britney-spears-follow-son-tung,son-tung-m-tp

Không thể tin được! Britney Spears theo dõi Twitter của Sơn Tùng tại Brazil

Âm nhạc -
Mà bạn biết rồi đấy, "Công chúa nhạc pop" Britney Spears là ngôi sao hạng A nổi tiếng thế giới.
be-gai-ket-tay-trong-thang-may,tai-nan-thang-may,the-gioi,trung-quoc
Thế giới

Clip: Mẹ mải mê dùng điện thoại, con gái bị kẹt bàn tay vào cửa thang máy

Thế giới -
Sự việc đau lòng được camera thang máy ghi lại khiến ai cũng phải rùng mình vì sợ hãi.
m-tp,remember-me,slimv,son-tung

HOT: Sơn Tùng M-TP kết hợp Slim V tung ca khúc mới vào tối nay!

Âm nhạc -
Các Sky đã sẵn sàng nghe nhạc mới từ thần tượng?
cong-chua-hy-lap,cuoc-song-sang-chanh,instagram

Cuộc sống ‘sang chảnh’ đáng ghen tị của Công chúa Hy Lạp

Thế giới -
Instagram của Công chúa Hy Lạp, Maria-Olympia, luôn ngập tràn hình ảnh về cuộc sống hàng ngày và những chuyến du lịch sang chảnh.
a-hau-tu-anh,hanh-trinh-trai-tim,vien-tham-my-us-international-clinic

Á hậu Tú Anh xinh đẹp sau tin đồn tình cảm với Noo Phước Thịnh

Đẹp -
Á hậu Dương Tú Anh vừa xuất hiện vô cùng xinh đẹp tại sự kiện ra mắt quỹ từ thiện sau tin đồn tình cảm với ca sĩ Noo Phước Thịnh.
chu-nghia-toi-gian,nguoi-nhat,song-toi-gian

Chùm ảnh: Khi chủ nghĩa tối giản thành kim chỉ nam sống cho nhiều người Nhật

Thế giới -
Giữa cuộc sống ngày càng bộn bề với bao điều lo toan, nhiều người đã chọn cho mình một góc riêng với chủ nghĩa tối giản: bớt đi chút đồ không làm cuộc sống bạn thiếu thốn, trái lại còn khiến cuộc sống thêm thảnh thơi, nhẹ nhõm hơn.
con-bao,su-bao-thoi-tiet,thien-tai,thoi-tiet

Thời tiết hôm nay (22/8): Bão Hato mạnh cấp 10 gần Biển Đông

Tin nóng -
Theo thông tin từ Trung tâm dự báo khí tượng Thuỷ văn Trung ương, do ảnh hưởng của hoàn lưu bão Hato, phía Đông khu vực Bắc Biển Đông có mưa rào và dông mạnh.

Hoa khôi cuộc thi có người đẹp bán dâm liên tục gặp rắc rối, muốn trả lại danh hiệu

Tin nóng -
Phương Hạnh - Hoa khôi sắc đẹp 2017 bị ảnh hưởng nhiều sau vụ đường dây người mẫu, diễn viên bán dâm ngàn USD vừa bị triệt phá ở TP.HCM.
TIN LIÊN QUAN

Vụ người mẫu, diễn viên bán dâm: Nhiều lần ‘sex tour’ ở nước ngoài

Ngoài việc tổ chức bán dâm cho khách tại TPHCM, các “tú bà” trong dây còn điều gái đi các địa phương như: Nha Trang, Phú Quốc hay ra nước ngoài như Singapore, Thái Lan, Malaysia… bán dâm theo hình thức "sex tour" với giá 1.000 USD/ngày.
channing-tatum,halle-berry,kingsman-the-golden-circle,taron-egerton
Kingsman: The Golden Circle

Sợ Taron Egerton chưa đủ quậy, ‘Kingsman 2’ mời thêm Channing Tatum và Halle Berry

Phim ảnh -
Có vẻ như nhà sản xuất "Kingsman: The Golden Circle" quyết tâm biến phần 2 trở thành một trong những siêu phẩm điệp viên hài hước nhất hành tinh với "bộ sậu" Taron Egerton, Channing Tatum, Halle Berry...
hot-trend,oppo,select,son-tung

Truy tìm máy in ảnh miễn phí siêu hot đang náo loạn Sài Gòn

Ăn - Chơi -
Những bức ảnh nhỏ xíu cực dễ thương kèm caption phía dưới theo style Instagram đang náo loạn Sài Gòn và không hề có dấu hiệu hạ nhiệt. Cùng Saostar cập nhật ngay thông tin về "hot trend" mới này nhé!

Từ chàng hotboy kẹo ngọt, Thiên Minh ‘lột xác’ trở thành quý ông lịch lãm cùng gout thời trang ‘chất hết nấc’

Thời trang - Đẹp -
Không thể phủ nhận, style cực ngầu cùng thần thái lạnh lùng trong từng tấm ảnh của Thiên Minh chính là hình tượng "soái ca" trong lòng bao thiếu nữ.
TIN LIÊN QUAN

Loạt video hé lộ tính năng mới của Galaxy Note 8: Camera kép xóa phông tùy chỉnh, bút S-Pen đa dụng bất ngờ

Sự kiện Unpacked diễn ra vào 23/8 sắp tới sẽ chính thức đưa Samsung Galaxy Note 8 ra mắt cộng đồng công nghệ, thỏa mãn niềm mong mỏi bấy lâu của fan hâm mộ.
am-lich,may-man,nhung-dieu-nen-lam,thang-co-hon,xui-xeo

Tất tần tật những điều nên và không nên làm trong tháng cô hồn theo quan niệm dân gian

Tin nóng -
Tháng cô hồn tới là thời điểm người dân thường chuẩn bị khá nhiều liên quan đến phong tục, tín ngưỡng thờ cúng. Dưới đây là một số điều bạn nên làm trong tháng cô hồn theo dân gian để hạn chế những điều xui xẻo và thêm may mắn.
ariana-grande,ariana-grande-in-vietnam,dangerous-woman-world-tour

Trước khi đến Việt Nam, World Tour của Ariana từng được nhà phê bình thế giới nói gì?

Âm nhạc -
"Dangerous Woman" là World Tour đầu tiên tại Việt Nam và cũng là 1 trong những tour diễn được săn đón nhất thế giới năm 2017 này.
art,design,illustration,tranh-ve

Bộ ảnh tuyệt đẹp với nội dung ‘ế chưa phải là tận thế’

Art & Design -
Bộ tranh vẽ cực đẹp gửi gắm thông điệp: cuộc sống độc thân đôi khi lại chứa đựng rất nhiều điều thú vị đó các cô gái ạ.
khanh-vy-nghe-an,nu-sinh-noi-7-thu-tieng,tran-khanh-vy

Giỏi hết phần người khác đã đành, ‘hotgirl nói 7 thứ tiếng’ còn càng ngày càng xinh đẹp

Đời Sống -
Phải thừa nhận rằng dù chỉ mới nổi cách đây không lâu nhưng cái tên Khánh Vy thật sự có sức hút rất lớn trong cộng đồng giới trẻ. Vừa học giỏi, tài năng ở tuổi rất trẻ, 9x đến từ Nghệ An lại một lần nữa khiến dân tình vỡ oà vì càng ngày càng xinh xắn, sành điệu.
dao-dien-nguyen-quang-dung,sunny,thang-nam-ruc-ro,thanh-hang

Thanh Hằng và mối lương duyên phim ảnh với Dũng ‘khùng’

Phim ảnh -
Sự hợp tác mới của Thanh Hằng với đạo diễn Nguyễn Quang Dũng nhận được ủng hộ từ người hâm mộ. Người xem hy vọng nữ diễn viên sẽ thể hiện màu sắc mới lạ trong diễn xuất khi đóng vai Mỹ Dung, nhân vật mạnh mẽ, đang chống chọi bệnh tật bằng cách tìm về tuổi trẻ hạnh phúc.
kpop-show,lee-kwang-soo,running-man,yoo-jae-suk
Running Man

Sốc toàn tập với khuôn mặt bá đạo của Running Man khi đeo mặt nạ vớ da

TV Show -
Đừng quá bất ngờ nếu bạn không thể nhận ra ai với ai vì độ biến hình bá đạo của họ.
do-my-linh,do-my-linh-hhvn,hoa-hau-my-linh,lan-khue-miss-world,miss-world-2017

Mỹ Linh dự thi Hoa hậu Thế giới 2017 - Liệu sẽ có thêm một lần 10+1 nữa?

Hậu trường -
Cùng cuộc thi Hoa hậu Thế giới – Miss World 2017, cùng địa điểm Trung Quốc, liệu tháng 11 năm nay, khán giả Việt có thêm một lần chứng kiến sự kiện 10+1 như đại diện Lan Khuê đã từng?