Nghi án ăn cắp chất xám tràn ngập nền giải trí Việt

Âm nhạc -

Từ văn thơ, phim, nhạc cho đến cả TV Show đều xuất hiện những trường hợp vô tình hay cố ý ăn cắp chất xám để rồi khi bị phát hiện, rất hiếm người có can đảm xin lỗi và thừa nhận sai lầm.

Những ngày qua, giới văn hóa văn nghệ ở Việt nam chưa thôi xôn xao về chuyện tranh chấp bản quyền bài thơ Tổ quốc gọi tên mình giữa nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai và một người đàn ông có tên Ngô Xuân Phúc thì lại xuất hiện một “cú nổ” scandal mới: Bài thơ Bạch lộ trong tập thơ Sẹo độc lập của Phan Huyền Thư có nhiều từ ngữ và ý tứ giống y như bài thơ Buổi sáng của nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan.

Đáng chú ý, trong khi Sẹo độc lập là tập thơ đoạt giải thưởng của Hội nhà văn Việt Nam ấn hành năm 2014 thì Buổi sáng lại là tác phẩm được phổ biến từ tận đầu thập niên 2000, thậm chí, từng được nhạc sĩ Phú Quang phổ nhạc.

Nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan và Phan Huyền Thư.

Câu chuyện giữa Phan Huyền Thư và Phan Ngọc Thường Đoan đến nay dù đã khép lại nhưng vẫn còn dư âm “lùm xùm” khi người nói ra, kẻ nói vào cùng sự tham gia của rất nhiều bạn bè giới văn nghệ sĩ. Tuy nhiên, dù ai đúng đi chăng nữa, thì cũng như biết bao cuộc tố đạo văn, đạo nhạc khác, chắc chắn một trong hai người đã vô tình hoặc cố ý mượn tạm chất xám của người khác để sử dụng mà đến nay, vì lẽ gì đó, không dám thừa nhận.

Hành động này không chỉ hiện giờ mới có mà thực tế đã diễn ra trong làng văn hóa, giải trí của Việt Nam từ hơn chục năm nay. Dù khán giả, công chúng đã từng đả kích và lên án rất nhiều nhưng có vẻ như, mọi chuyện đâu vẫn hoàn đấy.

Muôn kiểu mượn tạm chất xám

Nhạc sĩ Bảo Chấn.

Tình thôi xót xa của nhạc sĩ Bảo Chân là trường hợp nghi án đạo nhạc đình đám đầu tiên ở Việt Nam, diễn ra năm 2004.

Những khán giả thuộc thể hệ 7x, 8x ở Việt Nam hẳn vẫn còn nhớ “cú phốt” đình đám của nhạc sĩ Bảo Chấn khi một loạt các ca khúc của ông có phần giai điệu và hòa âm giống y như một số các ca khúc ở Nhật. Sự kiện này được lật lên khi đó đã tạo ra một chuỗi dài tiếp nối nhau những nghi án đạo nhạc mà nhiều nhạc sĩ khác trong làng tân nhạc cũng “dính chấu” như Quốc Bảo, Võ Thiện Thanh, Huy Tuấn… Câu chuyện sau đó êm ắng và lắng xuống một thời gian thì các thế hệ ca nhạc sĩ trẻ sau này lại tiếp tục làm dấy lên nỗi lo của khán giả về nguồn gốc thực sự của các tác phẩm mình đang nghe.

Sơn Tùng M-TP vốn là một giọng ca xuất thân từ giới underground nên việc “mượn tạm” nhạc beat của Hàn Quốc hay các tác phẩm chính thống để sáng tác lời và biểu diễn “chơi cho vui” cũng không phải là điều gì đáng phàn nàn. Thế nhưng, khi bước chân hẳn sang thị trường giải trí, Sơn Tùng không biết do vô tình hay cố tình mà lại sử dụng luôn các tác phẩm đó như một bản nhạc gốc do chính mình tạo ra.

Các sáng tác của Sơn Tùng trong thời kỳ hoạt động underground mang ảnh hưởng rất nhiều từ beat và giai điệu của các ca khúc Hàn Quốc.

Đó chính là nguyên do khiến Sơn Tùng nằm trong tầm soi của khán giả suốt một thời gian dài. Bản hit ballad nổi tiếng nhất của anh, Chắc ai đó sẽ về, dù đã được nhiều nhạc sĩ chuyên môn thẩm định là đạo nhạc nhưng chàng ca sĩ trẻ lại chưa bao giờ dám thừa nhận điều đó.

Một trường hợp khác cũng khá lùm xùm là vụ việc ca nhạc sĩ trẻ Phạm Hồng Phước dùng lời thơ của nhà thơ Việt Hà để sáng tác bài hát Khi chúng ta già. Hay như gần đây nhất là ca sĩ Hải Yến khi hát nhạc của người bạn Tăng Nhật Tuệ đã tiện tay thêm tên mình vào vị trí người viết lời.

Tất cả những điều trên cho thấy làng nhạc Việt Nam dù càng ngày càng xuất hiện nhiều tài năng ca sĩ vừa hát nhạc vừa sáng tác, nhưng nó cũng là một mối nguy khi chính thứ hào quang sân khấu đã làm họ không vững lòng, dẫn đến việc xài tạm chất xám của người khác một cách thiếu suy nghĩ.

Tương tự, ở mảng điện ảnh dù việc trùng lắp nội dung hay ý tưởng có phần thoáng hơn (vì mọi câu chuyện trên đời đều được phát triển từ 36 tình huống kịch của Shakespeare), nhưng cũng không thiếu những trường hợp sao chép rành rành không thể chối cãi.

Nổi tiếng và đáng nhớ nhất trong khoảng vài năm trở lại đây là trường hợp Giao lộ định mệnh của đạo diễn Victor Vũ, bộ phim được cho là giống đến 90% tác phẩm Shattered của Hollywood, giống từ cốt truyện, cao trào cho đến cả cách tạo hình nhân vật. Sự việc này bùng nổ một thời gian dài nhưng rồi lại lắng xuống. Đạo diễn Victor Vũ tiếp tục được ủng hộ nhiệt liệt với những bộ phim tiếp theo, còn khán giả Việt Nam thì lại dễ… quên, và dễ tha thứ, nên các scandal đạo nhạc, đạo phim thường bị chìm xuồng.

Chỉ một thời gian là đâu lại hoàn đấy

Là một người làm văn hóa, giải trí, việc thừa nhận mình “mượn tạm” của nghệ sĩ khác một ý tưởng, một câu văn hay một giai điệu là điều không hề dễ dàng gì.

Đó chính là lý do vì sao mới đây, khi nhà thơ Phan Huyền Thư công khai xin lỗi Phan Ngọc Thường Đoan trên một tờ báo, cô chỉ xin lỗi “khơi khơi” và chỉ cho rằng bài thơ của mình ra đời sau bài thơ của Thường Đoan, chứ không dám thừa nhận mình đã vô tình bị ảnh hưởng bởi sáng tác của đàn chị. Tương tự, nhạc sĩ Bảo Chấn chưa bao giờ khẳng định và xin lỗi vì đạo nhạc Nhật, Phạm Hồng Phước chỉ chính thức thừa nhận và xin lỗi nhà thơ Việt Hà sau một thời gian dài quanh co. Chính vì thế, những scandal ấy rốt cuộc vẫn mãi là một scandal, còn khán giả Việt sau một thời gian lại… quên mất.

Không chỉ có cá nhân các nghệ sĩ, nhiều công ty giải trí, đơn vị sản xuất truyền hình ở Việt Nam cũng rơi vào “cái bẫy cám dỗ” của việc đạo, mượn chất xám, lấy ý tưởng này. Thay vì mua bản quyền một cách danh chính ngôn thuận như các chương trình The Voice, X-Factor, Vietnam Idol… một số công ty nhỏ lẻ lại chọn cách học hỏi từ các show của nước ngoài rồi mang về biến tấu, xào nấu thành của riêng mình.

Hậu quả của việc này là sóng truyền hình Việt Nam ngày càng bị phủ dày đặc bởi những chương trình nhảm, hài, “sứt đầu mẻ đuôi” vì bị chế biến quá đà. Không phải ngẫu nhiên mà các gameshow thành công trên thế giới đều có giá từ đắt đến rất… đắt, đó là vì chúng được sinh ra bởi những cái đầu sáng tạo, đầy chuyên nghiệp. Trong khi đó với cách làm việc ăn xổi, tạm bợ của một số người làm giải trí ở Việt Nam, thành quả cho ra lại vô cùng đáng xấu hổ.

Cần học lại văn hóa xin lỗi và dẫn nguồn

Robin Thicke và Pharrell Williams từng bị bắt đền 7,2 triệu đô-la Mỹ vì một phần lời của bản hit Blurred Lines được cho là đạo từ ca khúc khác.

Dĩ nhiên, tình trạng ăn cắp, sao chép ý tưởng hay nội dung trong ngành giải trí có ở khắp mọi nơi chứ không riêng gì Việt Nam. Tuy nhiên, trong khi tại Mỹ hay các quốc gia châu Âu, việc kiện tụng vì bản quyền diễn ra khá suôn sẻ và sau khi có phán quyết của tòa án, trắng đen sẽ rõ ràng.

Còn riêng ở Việt Nam, gần như chưa có tiền lệ nào các văn nghệ sĩ dám lôi nhau ra tòa, chủ yếu là vì thủ tục phức tạp và số tiền đền bù, dù có, cũng không đáng là bao. Cũng vì vậy mà những người có sở thích “dùng tạm” vẫn thường được nước lấn tới.

Người làm giải trí thông thường đều phải hiểu, bất cứ việc sử dụng sản phẩm trí tuệ nào của người khác, đều phải nhận được sự cho phép (nếu là sản phẩm thương mại) hoặc phải ghi nguồn để khán giả có thể hiểu hơn về tác phẩm đó. Trong nghệ thuật việc sao chép hay lấy ý tưởng đôi khi là điều cần thiết, vì nó sẽ góp phần thúc đẩy sự dịch chuyển của các nền văn hóa khác nhau.

Ngọn cỏ gió đùa của Hồ Biểu Chánh được phóng tác từ Những người khốn khổ của Victor Hugo.

Ví dụ, nhà văn Hồ Biểu Chánh nổi tiếng của Việt Nam từng phóng tác rất nhiều tiểu thuyết nước ngoài như Không gia đình, Trong gia đình, Những người khốn khổ, Tội ác và trừng phạt… thành tiểu thuyết đậm chất Nam bộ của mình. Tuy nhiên, không có ai từng lên án Hồ Biểu Chánh vì ông luôn ghi rõ tên gọi tác phẩm gốc và thừa nhận rằng tiểu thuyết của mình là một dạng tác phẩm phái sinh.

Phái sinh hay lấy ý tưởng thì không có gì xấu, nhưng nó đáng lên án nếu những người tạo ra nó không biết trân trọng tác phẩm gốc hay cố tình quanh co phủ nhận khi bị phát hiện. Điều này sẽ góp phần khiến nền giải trí Việt Nam ngày càng đi xuống, và nếu không cẩn thận, sẽ rơi vào ngõ cụt.

 

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin mới cập nhật
dinh-chi,lai-xe-an-my,nguy-hiem,tai-xe,xe-khach

Đình chỉ tài xế ‘bá đạo’ vừa lái xe vừa ăn mỳ

Đời sống - Xã hội -
Liên quan đến vụ tài xế vừa lái xe vừa ăn mỳ, chiều 4.12, ông Trương Hữu Hiệp, Giám đốc Sở GTVT tỉnh Lâm Đồng cho biết Sở đã xác minh được một số thông tin ban đầu.
an-toan-thuc-pham,chieu-tro,gian-lan,thoi-khi-vao-ga

Clip sốc: Dùng miệng thổi để gà trông béo tốt, tăng thêm 0,5 kg, bán giá cao

Đời sống - Xã hội -
Bằng cách dùng mồm thổi khí, chủ hàng có thể khiến con gà tăng thêm 0,5 kg, từ đó thu thêm lợi nhuận về cho bản thân.
cau-be-gay-sot,dam-xe-taxi,hai-phong,xin-loi,xin-loi-tai-xe

Cháu bé Hải Phòng gây sốt vì đứng lại xin lỗi khi quẹt trúng taxi

Đời sống - Xã hội -
Câu chuyện về cháu bé học lớp 2 tại Hải Phòng đi xe đạp tông trúng xe taxi nhưng đứng yên đợi tài xế hạ kính để khoanh tay xin lỗi đang gây sốt mạng xã hội và nhận được ‘cơn mưa’ lời khen của cư dân mạng.
cach-tao-dang-street-style,phong-cach-thoi-trang,street-style,vietnamese-street-style-group

3 kiểu chụp hình street style chắc chắn giới trẻ không thể bỏ qua!

Thời trang - Đẹp -
Không còn là những bức hình chụp thẳng chính diện thật đẹp đẽ, hoàn chỉnh nữa. Các bạn trẻ ngày nay đã tự sáng tạo ra cách tạo dáng riêng độc đáo hơn nhiều.
ba-i-ha-t-vie-t,kai-dinh,quang-vinh

Nhạc sĩ trẻ năng nổ nhất ‘Bài hát Việt’ thử sức với vai trò ca sĩ chuyên nghiệp

Âm nhạc -
Anh cũng là người đứng sau sự trở lại của "hoàng tử sơn ca" Quang Vinh sau hơn ba năm vắng bóng.

‘Cho em gần anh thêm chút nữa’: Một giây nữa thôi, là xa nhau rồi…

Phim ảnh -
Tác phẩm được lấy cảm hứng từ truyện ngắn nổi tiếng với giới trẻ Việt Nam đã mang đến những khoảnh khắc "ngôn tình" hết sức lãng mạn mà cũng đầy bi thương.
TIN LIÊN QUAN

‘Cho em gần anh thêm chút nữa’ của Gào từ truyện ngắn lên màn ảnh rộng

Bộ phim mới nhất do đạo diễn Văn Công Viễn cầm trịch sẽ được lấy cảm hứng từ câu chuyện về "kỹ nữ máu" nổi tiếng của nhà văn Gào.
mtv,sing-my-song,sing-my-song-2016,truong-thao-nhi
Sing My Song 2016

Nhóm nhạc MTV và Trương Thảo Nhi tấn công Sing My Song - Bài hát hay nhất

TV Show -
Sau 2 tập đầu tiên "gây sốt" với những câu chuyện và bài hát ý nghĩa, rất nhiều tiết mục của các thí sinh đạt con số triệu view trên Youtube, tập 3 Sing My Song - Bài hát hay nhất đang được khán giả mong đợi đến giờ lên sóng để tiếp tục được thưởng thức những món ăn tinh thần mới mẻ.
hang-hieu-cua-sao,jessica-jung,karl-lagerfeld

‘Ngó’ giá những bộ đồ toàn màu đen của Jessica trong bộ ảnh thời trang mới nhất

Hot - trend -
Riêng một chiếc áo sơ mi trắng đã hơn 8 triệu đồng rồi các nàng...
huyen-thoai-bien-xanh,lee-min-ho,nam-joo-hyuk,tien-nu-cu-ta

Đặt lên bàn cân 2 nam chính hot nhất hiện nay: Nam Joo Hyuk và Lee Min Ho

Phim ảnh -
"Huyền thoại biển xanh" và "Tiên nữ cử tạ" hiện đang là hai bộ phim Hàn đình đám, được nhiều khán giả Hàn Quốc lẫn Việt Nam quan tâm. Để đánh giá phim nào thú vị hơn sẽ thật khó, bởi mỗi người sẽ có một quan điểm khác nhau. Vậy còn giữa Nam Joo Hyuk và Lee Min Ho thì sao, bạn sẽ chọn ai?
lum-xum-mama,mama-2016,taeyeon,taeyeon-wiz-khalifa-cai-nhau,wiz-khalifa

Tố Taeyeon nói dối rồi bị vạch mặt, Wiz Khalifa đang làm trò cười cho thiên hạ?

Âm nhạc -
"Bộ drama" tâm lý tình cảm lâm ly bi đát hợp tác Hàn Mỹ đang chiếm được sự quan tâm từ đông đảo các fan.
bts,exo,kpop,mama-2016,taeyeon
MAMA 2016

MAMA 2016 cùng loạt khoảnh khắc khiến fan quên đi mọi lùm xùm

Âm nhạc -
Điều quan trọng nhất có lẽ vẫn là mỗi giải thưởng đã tìm được chủ nhân xứng đáng.
hot-trend-2016,trang-phuc-in-chu,xu-huong-thoi-trang-moi

Trang phục in chữ: tưởng rối mắt nhưng lại là trào lưu sẽ hot nhất cuối năm nay

Hot - trend -
Sau thêu hoa, sticker và đủ kiểu đính nhấn trên trang phục thì họa tiết in chữ mới là "cú chốt" quyết định năm 2016 mà các tín đồ thời trang cần cập nhật ngay cho kịp.

Khỏi cần bàn cãi, Chanyeol chính là mỹ nam trong mộng của phái nữ

Hậu trường -
Park Chanyeol (EXO) chính là nam thần đúng chuẩn với những yếu tố về một người đàn ông hoàn hảo cả ngoại hình lẫn tâm hồn.
TIN LIÊN QUAN

MAMA 2016: Giảm hơn một nửa rating, mùa thị phi mới lại bắt đầu!

Loạt lùm xùm xung quanh như nghi án TWICE, BTS “đạo nhái” sân khấu của EXO, SHINee, Taeyeon bỏ hát, MAMA “ghét” nhà JYP… đang gây nhiều tranh cãi trong cộng đồng Kpop fan.
hoang-yen,mini-album-hy22,vpop

Hoàng Yến mừng tuổi 22 bằng mini album đặc biệt nhất từ trước đến nay

Âm nhạc -
Cô nàng lần đầu thách thức chính mình với việc thử nghiệm nhạc dance pop.
cap-doi,cau-hon,chuyen-co-tich,giay-thuy-tinh,the-gioi
Thế giới

Chàng trai bất ngờ cầu hôn bạn gái bằng giày thuỷ tinh

Đời sống - Xã hội -
Chris Cole hóa trang thành hoàng tử, quỳ gối thổ lộ tình cảm với bạn gái bằng một chiếc giày thuỷ tinh. Những hình ảnh về màn cầu hôn này hiện được nhiều dân mạng chia sẻ.
cap-doi-dep-nhat-nuoc-anh,miss-classic,mr-classic,than-hinh-boc-lua,the-gioi
Thế giới

Thân hình quyến rũ của đôi tình nhân đẹp nhất nước Anh

Đời sống - Xã hội -
Sở hữu gương mặt sáng và thân hình nóng bỏng, đôi trẻ người Anh cùng giành thứ hạng cao trong cuộc thi người đẹp thể dục tổ chức vào tháng 11 vừa qua.
ghe-nong,noo-phuoc-thinh,the-voice-2017
The Voice 2017

Xôn xao thông tin Noo Phước Thịnh ngồi ghế nóng The Voice 2017

TV Show -
Những chia sẻ của quản lý Noo Phước Thịnh khiến nhiều fan tin rằng nam ca sĩ sẽ ngồi ghế nóng tại cuộc thi The Voice 2017.
bao-cao-su,benjamin-james,ho-linh-dam,nhat-rac,ong-tay

‘Ông Tây chụp ảnh bao cao su’ nhặt rác ở quán ăn

Đời sống - Xã hội -
Anh Benjamin, người nổi tiếng sau khi đăng bức hình nhiều bao cao su ở hồ Linh Đàm (Hà Nội), vừa cùng trẻ em nhặt rác bảo vệ môi trường tại khu đô thị Linh Đàm sáng 3/12.