Nghi án ăn cắp chất xám tràn ngập nền giải trí Việt

Âm nhạc -

Từ văn thơ, phim, nhạc cho đến cả TV Show đều xuất hiện những trường hợp vô tình hay cố ý ăn cắp chất xám để rồi khi bị phát hiện, rất hiếm người có can đảm xin lỗi và thừa nhận sai lầm.

Những ngày qua, giới văn hóa văn nghệ ở Việt nam chưa thôi xôn xao về chuyện tranh chấp bản quyền bài thơ Tổ quốc gọi tên mình giữa nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai và một người đàn ông có tên Ngô Xuân Phúc thì lại xuất hiện một “cú nổ” scandal mới: Bài thơ Bạch lộ trong tập thơ Sẹo độc lập của Phan Huyền Thư có nhiều từ ngữ và ý tứ giống y như bài thơ Buổi sáng của nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan.

Đáng chú ý, trong khi Sẹo độc lập là tập thơ đoạt giải thưởng của Hội nhà văn Việt Nam ấn hành năm 2014 thì Buổi sáng lại là tác phẩm được phổ biến từ tận đầu thập niên 2000, thậm chí, từng được nhạc sĩ Phú Quang phổ nhạc.

Nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan và Phan Huyền Thư.

Nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan và Phan Huyền Thư.

Câu chuyện giữa Phan Huyền Thư và Phan Ngọc Thường Đoan đến nay dù đã khép lại nhưng vẫn còn dư âm “lùm xùm” khi người nói ra, kẻ nói vào cùng sự tham gia của rất nhiều bạn bè giới văn nghệ sĩ. Tuy nhiên, dù ai đúng đi chăng nữa, thì cũng như biết bao cuộc tố đạo văn, đạo nhạc khác, chắc chắn một trong hai người đã vô tình hoặc cố ý mượn tạm chất xám của người khác để sử dụng mà đến nay, vì lẽ gì đó, không dám thừa nhận.

Hành động này không chỉ hiện giờ mới có mà thực tế đã diễn ra trong làng văn hóa, giải trí của Việt Nam từ hơn chục năm nay. Dù khán giả, công chúng đã từng đả kích và lên án rất nhiều nhưng có vẻ như, mọi chuyện đâu vẫn hoàn đấy.

Muôn kiểu mượn tạm chất xám

baochan

Nhạc sĩ Bảo Chấn.

tinh-thoi-xot-xa-pdf-766502

Tình thôi xót xa của nhạc sĩ Bảo Chân là trường hợp nghi án đạo nhạc đình đám đầu tiên ở Việt Nam, diễn ra năm 2004.

Những khán giả thuộc thể hệ 7x, 8x ở Việt Nam hẳn vẫn còn nhớ “cú phốt” đình đám của nhạc sĩ Bảo Chấn khi một loạt các ca khúc của ông có phần giai điệu và hòa âm giống y như một số các ca khúc ở Nhật. Sự kiện này được lật lên khi đó đã tạo ra một chuỗi dài tiếp nối nhau những nghi án đạo nhạc mà nhiều nhạc sĩ khác trong làng tân nhạc cũng “dính chấu” như Quốc Bảo, Võ Thiện Thanh, Huy Tuấn… Câu chuyện sau đó êm ắng và lắng xuống một thời gian thì các thế hệ ca nhạc sĩ trẻ sau này lại tiếp tục làm dấy lên nỗi lo của khán giả về nguồn gốc thực sự của các tác phẩm mình đang nghe.

Sơn Tùng M-TP vốn là một giọng ca xuất thân từ giới underground nên việc “mượn tạm” nhạc beat của Hàn Quốc hay các tác phẩm chính thống để sáng tác lời và biểu diễn “chơi cho vui” cũng không phải là điều gì đáng phàn nàn. Thế nhưng, khi bước chân hẳn sang thị trường giải trí, Sơn Tùng không biết do vô tình hay cố tình mà lại sử dụng luôn các tác phẩm đó như một bản nhạc gốc do chính mình tạo ra.

sontung

Các sáng tác của Sơn Tùng trong thời kỳ hoạt động underground mang ảnh hưởng rất nhiều từ beat và giai điệu của các ca khúc Hàn Quốc.

Đó chính là nguyên do khiến Sơn Tùng nằm trong tầm soi của khán giả suốt một thời gian dài. Bản hit ballad nổi tiếng nhất của anh, Chắc ai đó sẽ về, dù đã được nhiều nhạc sĩ chuyên môn thẩm định là đạo nhạc nhưng chàng ca sĩ trẻ lại chưa bao giờ dám thừa nhận điều đó.

Một trường hợp khác cũng khá lùm xùm là vụ việc ca nhạc sĩ trẻ Phạm Hồng Phước dùng lời thơ của nhà thơ Việt Hà để sáng tác bài hát Khi chúng ta già. Hay như gần đây nhất là ca sĩ Hải Yến khi hát nhạc của người bạn Tăng Nhật Tuệ đã tiện tay thêm tên mình vào vị trí người viết lời.

khichungtagia

Tất cả những điều trên cho thấy làng nhạc Việt Nam dù càng ngày càng xuất hiện nhiều tài năng ca sĩ vừa hát nhạc vừa sáng tác, nhưng nó cũng là một mối nguy khi chính thứ hào quang sân khấu đã làm họ không vững lòng, dẫn đến việc xài tạm chất xám của người khác một cách thiếu suy nghĩ.

Tương tự, ở mảng điện ảnh dù việc trùng lắp nội dung hay ý tưởng có phần thoáng hơn (vì mọi câu chuyện trên đời đều được phát triển từ 36 tình huống kịch của Shakespeare), nhưng cũng không thiếu những trường hợp sao chép rành rành không thể chối cãi.

Nổi tiếng và đáng nhớ nhất trong khoảng vài năm trở lại đây là trường hợp Giao lộ định mệnh của đạo diễn Victor Vũ, bộ phim được cho là giống đến 90% tác phẩm Shattered của Hollywood, giống từ cốt truyện, cao trào cho đến cả cách tạo hình nhân vật. Sự việc này bùng nổ một thời gian dài nhưng rồi lại lắng xuống. Đạo diễn Victor Vũ tiếp tục được ủng hộ nhiệt liệt với những bộ phim tiếp theo, còn khán giả Việt Nam thì lại dễ… quên, và dễ tha thứ, nên các scandal đạo nhạc, đạo phim thường bị chìm xuồng.

giaolodinhmenh

Chỉ một thời gian là đâu lại hoàn đấy

Là một người làm văn hóa, giải trí, việc thừa nhận mình “mượn tạm” của nghệ sĩ khác một ý tưởng, một câu văn hay một giai điệu là điều không hề dễ dàng gì.

Đó chính là lý do vì sao mới đây, khi nhà thơ Phan Huyền Thư công khai xin lỗi Phan Ngọc Thường Đoan trên một tờ báo, cô chỉ xin lỗi “khơi khơi” và chỉ cho rằng bài thơ của mình ra đời sau bài thơ của Thường Đoan, chứ không dám thừa nhận mình đã vô tình bị ảnh hưởng bởi sáng tác của đàn chị. Tương tự, nhạc sĩ Bảo Chấn chưa bao giờ khẳng định và xin lỗi vì đạo nhạc Nhật, Phạm Hồng Phước chỉ chính thức thừa nhận và xin lỗi nhà thơ Việt Hà sau một thời gian dài quanh co. Chính vì thế, những scandal ấy rốt cuộc vẫn mãi là một scandal, còn khán giả Việt sau một thời gian lại… quên mất.

Không chỉ có cá nhân các nghệ sĩ, nhiều công ty giải trí, đơn vị sản xuất truyền hình ở Việt Nam cũng rơi vào “cái bẫy cám dỗ” của việc đạo, mượn chất xám, lấy ý tưởng này. Thay vì mua bản quyền một cách danh chính ngôn thuận như các chương trình The Voice, X-Factor, Vietnam Idol… một số công ty nhỏ lẻ lại chọn cách học hỏi từ các show của nước ngoài rồi mang về biến tấu, xào nấu thành của riêng mình.

Hậu quả của việc này là sóng truyền hình Việt Nam ngày càng bị phủ dày đặc bởi những chương trình nhảm, hài, “sứt đầu mẻ đuôi” vì bị chế biến quá đà. Không phải ngẫu nhiên mà các gameshow thành công trên thế giới đều có giá từ đắt đến rất… đắt, đó là vì chúng được sinh ra bởi những cái đầu sáng tạo, đầy chuyên nghiệp. Trong khi đó với cách làm việc ăn xổi, tạm bợ của một số người làm giải trí ở Việt Nam, thành quả cho ra lại vô cùng đáng xấu hổ.

Cần học lại văn hóa xin lỗi và dẫn nguồn

Robin Thicke Pharrell Williams

Robin Thicke và Pharrell Williams từng bị bắt đền 7,2 triệu đô-la Mỹ vì một phần lời của bản hit Blurred Lines được cho là đạo từ ca khúc khác.

Dĩ nhiên, tình trạng ăn cắp, sao chép ý tưởng hay nội dung trong ngành giải trí có ở khắp mọi nơi chứ không riêng gì Việt Nam. Tuy nhiên, trong khi tại Mỹ hay các quốc gia châu Âu, việc kiện tụng vì bản quyền diễn ra khá suôn sẻ và sau khi có phán quyết của tòa án, trắng đen sẽ rõ ràng.

Còn riêng ở Việt Nam, gần như chưa có tiền lệ nào các văn nghệ sĩ dám lôi nhau ra tòa, chủ yếu là vì thủ tục phức tạp và số tiền đền bù, dù có, cũng không đáng là bao. Cũng vì vậy mà những người có sở thích “dùng tạm” vẫn thường được nước lấn tới.

Người làm giải trí thông thường đều phải hiểu, bất cứ việc sử dụng sản phẩm trí tuệ nào của người khác, đều phải nhận được sự cho phép (nếu là sản phẩm thương mại) hoặc phải ghi nguồn để khán giả có thể hiểu hơn về tác phẩm đó. Trong nghệ thuật việc sao chép hay lấy ý tưởng đôi khi là điều cần thiết, vì nó sẽ góp phần thúc đẩy sự dịch chuyển của các nền văn hóa khác nhau.

1-ngon-co-gio-dua

Ngọn cỏ gió đùa của Hồ Biểu Chánh được phóng tác từ Những người khốn khổ của Victor Hugo.

Ví dụ, nhà văn Hồ Biểu Chánh nổi tiếng của Việt Nam từng phóng tác rất nhiều tiểu thuyết nước ngoài như Không gia đình, Trong gia đình, Những người khốn khổ, Tội ác và trừng phạt… thành tiểu thuyết đậm chất Nam bộ của mình. Tuy nhiên, không có ai từng lên án Hồ Biểu Chánh vì ông luôn ghi rõ tên gọi tác phẩm gốc và thừa nhận rằng tiểu thuyết của mình là một dạng tác phẩm phái sinh.

Phái sinh hay lấy ý tưởng thì không có gì xấu, nhưng nó đáng lên án nếu những người tạo ra nó không biết trân trọng tác phẩm gốc hay cố tình quanh co phủ nhận khi bị phát hiện. Điều này sẽ góp phần khiến nền giải trí Việt Nam ngày càng đi xuống, và nếu không cẩn thận, sẽ rơi vào ngõ cụt.

 

BÌNH LUẬN 0
Đăng nhập

Gửi bình luận

Tin hot trong ngày
dong-doi,giai-phong-mien-nam,ky-uc-chien-tranh,nguoi-linh,special

Những người lính trong trận chiến với chính mình

Tin nóng -
42 năm đã lùi xa… dấu vết cuộc chiến vẫn còn đó – nó hiện hữu trên những bước chân tập tễnh hay các cơn đau triền miên của người thương binh, bệnh binh. Nhưng vượt lên trên nỗi đau, ký ức về tình đồng đội, đồng chí thiêng liêng mới là điều hằn sâu trong tâm thức của "những anh hùng quả cảm".
Tin mới cập nhật
ban-trai-minh-hang,ca-si-minh-hang,minh-hang

Minh Hằng lần đầu tiết lộ về bạn trai hơn 10 tuổi

Hậu trường -
Theo chia sẻ mới nhất của Minh Hằng, bạn trai hơn cô 10 tuổi và là người thành đạt.
dj-mai-anh,dj-noize-of-future,dj-sphinix,edm-festival,vinaphone-spin-awards

Đã tìm ra 4 gương mặt cá tính nhất của Vinaphone Spin Awards!

Âm nhạc -
Cuộc đua dành cho những DJ không chuyên đang tiến vào giai đoạn nước rút cực kì hấp dẫn.
campaign,chanel,gabrielle

Đoạn phim cuối cùng trong chiến dịch Gabrielle Chanel: Thót tim với Pharrell Williams!

Làng mẫu -
Đoạn phim thứ 4 trong series phim kỉ niệm Gabrielle của Chanel cuối cùng cũng ra mắt, lại một phen khiến người xem nín thở khi Pharrell Williams mạo hiểm nghịch với chiếc túi kinh điển trong BST.
cuop-10-trieu,hot-girl-cuop-tien,tan-cong-cu-gia

Vụ hot girl dùng roi điện tấn công chủ nhà cướp 10 triệu: Nạn nhân là bà nội của anh rể

Nhịp sống -
Trong phút nông nổi cần tiền sắm đồ hiệu, "kiều nữ" 9X ở Đà Nẵng đã dùng roi điện uy hiếp, cướp 10 triệu đồng của bà nội anh rể rồi bỏ trốn.
30-4,giai-phong-mien-nam,khach-du-lich,nghi-le

Khách du lịch lang thang, vật vờ từ chiều đến tối tìm chỗ ngủ ở Đà Lạt trong dịp lễ 30/4

Tin nóng -
Do chủ quan không đặt trước phòng, nhiều du khách đến Đà Lạt nghỉ lễ dịp 30/4 - 1/5 phải vật vờ, lang thang từ chiều đến tối nhưng vẫn chưa tìm được phòng nghỉ ngơi. Theo ghi nhận, hầu hết các khách sạn, cơ sở lưu trú đã được đặt kín phòng từ trước đó 1 tuần.
Ngô Kỳ Long

Được hỏi khi nào lên chức làm bố, Ngô Kỳ Long đáp lời: ‘Không biết nữa, sẽ nhanh thôi’

Hậu trường -
Câu trả lời của Ngô Kỳ Long về vấn đề con cái nhận được sự quan tâm của dư luận và truyền thông xứ Trung.
TIN LIÊN QUAN

Đường tình duyên hạnh phúc của các diễn viên trong ‘Tiên kiếm kỳ hiệp’

Các fan hâm mộ của 'Tiên kiếm kỳ hiệp' năm nào đều có thể dễ dàng nhận ra dàn diễn viên trong phim đều đã lần lượt lên xe hoa, hoặc chưa cưới nhưng cũng đã tìm được ý trung nhân của mình.

Giữa tâm bão cấm hay không cấm ‘hài nhảm’, những gương mặt trẻ nói gì?

Đời Sống -
Duy Khánh ZhouZhou và BB Trần đều là những người trẻ đang hoạt động nghệ thuật và đem lại tiếng cười cho mọi người, cùng lắng nghe những suy nghĩ của họ về việc "hài nhảm", vấn đề đang được các khán giả tranh luận khá gay gắt trong thời gian gần đây.
TIN LIÊN QUAN

‘Hài nhảm’ dưới góc nhìn khán giả: Tranh cãi về việc có nên cấm hay không?

Nhiều người lên tiếng phản đối "hài nhảm", nhưng cũng không ít khán giả cho rằng "nhảm" hay không là do quan điểm của mỗi người, và đôi khi chỉ cần cười để xả stress là vui rồi, không cần phải suy nghĩ nhiều.
grace,marsha,team-cris,the-face-thailand
The Face Thailand

‘Đừng nói đây là chiến thắng của riêng Cris, vì Marsha còn đứng đây lau nước mắt cho Grace’

TV Show -
Bên cạnh tiết mục góp vui trong đêm Chung kết, việc HLV Marsha cũng bước lên sân khấu đứng bên cạnh Grace, thậm chí là lau nước mắt cho học trò khiến khán giả không khỏi xúc động.
bee-namthip,cris-horwang,the-face-thailand,the-face-thailand-mua-3
The Face Thailand

Không còn đấu đá, khoảnh khắc này chứng minh tình bạn của Cris và Bee là hoàn toàn có thật!

Trang chủ -
Khoảnh khắc cái ôm cùng tràng pháo tay nồng nhiệt Bee dành cho Cris hôm nay dường như đã xoá đi hết những ngờ vực này.

Xuất hiện bảnh bao sau lễ cưới, Quách Phú Thành tiết lộ thật hư chuyện cưới chạy bầu

Bí mật sao -
Khi được báo chí hỏi về tin đồn mang thai của Phương Viện, câu trả lời "thâm thúy" của thiên vương Hồng Kông khiến nhiều người bất ngờ.
TIN LIÊN QUAN

Sau Lộc Hàm, Angelababy đến lượt Hồ Ca bị Trác Vỹ ‘gọi tên’

Câu trả lời ngắn gọn của Trác Vỹ về Hồ Ca khiến cộng đồng mạng xứ Trung dậy sóng.
my-secret-romance,phim-han-quoc,sung-hoon

Bạn đã biết gì về chàng CEO hot nhất màn ảnh Hàn hiện nay?

Phim ảnh -
Không phải cái tên quá nổi bật trong showbiz Hàn nhưng Sung Hoon luôn khiến khán giả phải trầm trồ, xuýt xoa mỗi lần “tái xuất”. Bạn có muốn tìm hiểu thêm về anh chàng nam diễn viên điển trai này?
30-4-1-5,sai-gon,tp-hcm
30/4-1/5

Sài Gòn, yêu là yêu thôi…

Đời Sống -
Sau 25 năm kể từ lần đầu tiên đặt chân đến mảnh đất phương Nam đầy nắng và gió này, tôi vẫn chỉ là một vị khách. Ấy vậy mà không hiểu sao tôi lại yêu nơi này đến thế, như có một lực hấp dẫn nào đó mà mình không thể cưỡng nổi...
dong-doi,giai-phong-mien-nam,ky-uc-chien-tranh,nguoi-linh,special

Những người lính trong trận chiến với chính mình

Tin nóng -
42 năm đã lùi xa… dấu vết cuộc chiến vẫn còn đó – nó hiện hữu trên những bước chân tập tễnh hay các cơn đau triền miên của người thương binh, bệnh binh. Nhưng vượt lên trên nỗi đau, ký ức về tình đồng đội, đồng chí thiêng liêng mới là điều hằn sâu trong tâm thức của "những anh hùng quả cảm".
dong-nhi,lip-b,ong-cao-thang,vpop

Không biết đi đâu ngày lễ? Nghe chính thần tượng của bạn gợi ý nhé!

Âm nhạc -
Loạt MV sau đây chắc chắn sẽ khiến bạn muốn "lên kèo" đi du lịch cùng đám bạn thân hay "gấu" vào dịp lễ này ngay lập tức.
mau-son-di-bien,nghi-le,son-moi-sao-han

Đi biển trong những ngày lễ mà các nàng diện màu son này thì xinh hết nấc!

Đẹp -
Bạn muốn trang điểm sao cho tự nhiên, rạng rỡ đi biển. Hãy chọn những tông màu dưới đây nhé.
ca-m-gia-ng-ha-i-duong,ha-t-nuo-c-va-o-nguo-i-di-duo-ng,ho-c-sinh-thpt-thie-u-y-thu-c

Bức xúc nhóm học sinh tạt cả xô nước vào người đi đường

Nhịp sống -
Nhóm học sinh hắt nước gây nguy hiểm cho người đi đường và hả hê với hành động của mình bị nhiều người lên án chỉ trích.
gia-dinh,nghi-le-30-4,ta-n-huo-ng-ki-nghi-le-

Nghỉ lễ 30/4 còn gì sướng hơn về nhà với mẹ?

Nhịp sống -
Các món ăn ngon luôn chờ sẵn, tha hồ ngủ nướng, thoải mái làm mọi việc mình thích... là những điều bạn sẽ được tận hưởng khi về nhà với mẹ vào kỳ nghỉ lễ này.

Kẻ trộm xe Range Rover: ‘Thấy xe sang nên bám theo chờ cơ hội trộm’

Tin nóng -
Tại trụ sở cơ quan điều tra, Nguyễn Duy Linh – kẻ trộm ô tô hạng sang Range Rover cho biết, phát hiện chiếc xe sang đi từ KĐT Royal City nên bám theo chờ cơ hội, khi đến khu vực Tây Sơn thấy tài xế vào mua thuốc không đóng cửa nên đã lập tức nhảy lên trộm xe.
TIN LIÊN QUAN

Lộ diện danh tính kẻ tự nhận là ‘hoàng tử’, cướp xe Range Rover tại Hà Nội

Nam thanh niên có facebook với nhiều ảnh ảo diệu, tự nhận mình là “hoàng tử” ngoài đời lại là tên cướp xe táo tợn và bị đánh nhừ tử vào tối 28/4.